Lạng Sơn hỗ trợ nông dân ứng dụng khoa học kỹ thuật phục hồi cây na, giảm sâu tỷ lệ hộ nghèo

Giảm nghèo bền vững, nhiệm vụ xuyên suốt trong điều hành của tỉnh Lạng Sơn

Giai đoạn 2021–2025, Lạng Sơn xác định giảm nghèo bền vững là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong phát triển kinh tế, xã hội. Khi chuẩn nghèo đa chiều mới được áp dụng, đầu năm 2021, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh ở mức 12,2%, tập trung chủ yếu tại khu vực nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, tạo áp lực lớn đối với công tác điều hành và tổ chức thực hiện các chính sách an sinh, phát triển sinh kế.

Trước thực tế đó, tỉnh đã chủ động kiện toàn Ban Chỉ đạo giảm nghèo các cấp; ban hành kịp thời các nghị quyết, kế hoạch và cơ chế phối hợp đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở, bảo đảm sự thống nhất trong chỉ đạo, điều hành.

Quan điểm xuyên suốt được Lạng Sơn đặt ra là giảm nghèo không chỉ dừng ở hỗ trợ trước mắt, mà phải gắn với nâng cao năng lực sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong nông nghiệp – lĩnh vực sinh kế chủ lực của người dân.

Cùng với việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh với nhiều hình thức linh hoạt, sát thực tiễn; các lớp tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật được tổ chức ngay tại cơ sở, giúp người dân tiếp cận kịp thời kiến thức sản xuất mới, mô hình hiệu quả và các chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Công tác kiểm tra, giám sát được tăng cường, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai.

Nhờ cách làm bài bản, quyết liệt và có trọng tâm, tỷ lệ hộ nghèo của Lạng Sơn đã giảm sâu qua từng năm. Đến năm 2024, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh chỉ còn 3,36%, cho thấy hiệu quả rõ nét của các chính sách giảm nghèo bền vững, đặc biệt là các giải pháp gắn với phát triển sinh kế, ứng dụng khoa học kỹ thuật và chuyển đổi số trong sản xuất nông nghiệp.

Cây na sinh kế chủ lực gắn với khoa học kỹ thuật và chuyển đổi số

Trong cơ cấu nông nghiệp của Lạng Sơn, cây na được xác định là một trong những cây trồng chủ lực, mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân ở các huyện như Chi Lăng, Hữu Lũng, Bắc Sơn. Nhiều năm qua, na Lạng Sơn không chỉ được tiêu thụ mạnh trong nước mà còn từng bước xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc, gắn với tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP và các nền tảng thương mại điện tử.

Tuy nhiên, biến đổi khí hậu, mưa lũ bất thường thời gian gần đây đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến vùng trồng na, đặc biệt là tình trạng ngập úng kéo dài, làm suy giảm sinh trưởng, thậm chí chết cây nếu không được xử lý kịp thời.

Với nhiều hộ nông dân, nhất là hộ nghèo và cận nghèo, cây na không chỉ là nguồn thu chính mà còn là “bệ đỡ” sinh kế lâu dài. Nếu sản xuất bị gián đoạn, nguy cơ tái nghèo là hiện hữu.

Nhận diện rõ vấn đề này, tỉnh Lạng Sơn đã chủ động phối hợp với các đơn vị chuyên môn của Trung ương để kịp thời hỗ trợ người dân. Ngày 15/10/2025, tại thôn Bãi Danh, xã Cai Kinh, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lạng Sơn tổ chức lớp hướng dẫn kỹ thuật phục hồi cây na bị ngập úng sau mưa lũ.

Tại đây, các chuyên gia đã trực tiếp “cầm tay chỉ việc”, hướng dẫn nông dân từ khâu xử lý đất sau ngập, thoát nước, cải tạo bộ rễ, đến kỹ thuật tỉa cành, tạo tán, bón phân hữu cơ vi sinh, sử dụng chế phẩm sinh học để phục hồi sinh trưởng và phòng trừ sâu bệnh. Những kiến thức này không chỉ giúp cây na “qua cơn nguy kịch” mà còn nâng cao nhận thức của người dân về canh tác an toàn, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Hỗ trợ kịp thời giữ vững sinh kế, ngăn nguy cơ tái nghèo

Song song với chuyển giao kỹ thuật, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đã hỗ trợ 5 tấn phân bón hữu cơ vi sinh cho người dân vùng na bị ảnh hưởng, giúp giảm chi phí đầu vào và đẩy nhanh quá trình phục hồi sản xuất. Trước đó, đoàn công tác cũng trao 100 lít chế phẩm EM cho nông dân huyện Hữu Lũng nhằm khôi phục nuôi trồng thủy sản sau mưa lũ.

Việc hỗ trợ kịp thời cả về kỹ thuật lẫn vật tư cho thấy cách tiếp cận linh hoạt, sát thực tiễn của Lạng Sơn trong công tác giảm nghèo. Thay vì chờ người dân “tự xoay xở”, chính quyền và các cơ quan chuyên môn đã chủ động đồng hành, giúp nông dân vượt qua giai đoạn khó khăn nhất, bảo toàn tư liệu sản xuất và sinh kế lâu dài.

Đáng chú ý, nhiều hộ trồng na đã từng bước tiếp cận các giải pháp số như sử dụng điện thoại thông minh để cập nhật quy trình kỹ thuật, tham gia các nhóm Zalo, Facebook của hợp tác xã, cán bộ khuyến nông; áp dụng mã QR truy xuất nguồn gốc sản phẩm; bán na trên các sàn thương mại điện tử và nền tảng số của tỉnh. Đây chính là những “mắt xích” quan trọng giúp nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ và tăng thu nhập cho người dân.

Thực tế tại Lạng Sơn cho thấy, giảm nghèo bền vững không thể tách rời quá trình ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong nông nghiệp. Việc hỗ trợ nông dân phục hồi cây na sau thiên tai không chỉ mang ý nghĩa “cứu trợ” mà là đầu tư cho tương lai, giúp người dân nâng cao năng lực sản xuất, thích ứng với rủi ro và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Trong thời gian tới, tỉnh Lạng Sơn tiếp tục xác định khoa học công nghệ và chuyển đổi số là động lực then chốt trong thực hiện các chương trình giảm nghèo. Trọng tâm là nhân rộng các mô hình sản xuất hiệu quả, tăng cường đào tạo kỹ năng số cho nông dân, hỗ trợ xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và kết nối tiêu thụ nông sản trên nền tảng số.

Từ những vườn na đang dần hồi sinh sau mưa lũ, có thể thấy rõ một thông điệp: khi chính sách đi đúng hướng, được triển khai kịp thời và đặt người dân làm trung tâm, khoa học công nghệ sẽ trở thành “chìa khóa” giúp nông thôn miền núi không chỉ thoát nghèo mà còn vươn lên phát triển bền vững.

×