Lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội giải đáp chuyện chuyển đổi xe máy và chung cư cấm xe điện

Theo nghị quyết mới, từ ngày 1/7/2026, Thủ đô Hà Nội sẽ bắt đầu thí điểm vùng phát thải thấp trong khu vực Vành đai 1, kéo theo yêu cầu giảm dần phương tiện gây ô nhiễm và khuyến khích sử dụng xe điện. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm giải quyết bài toán ùn tắc và ô nhiễm không khí vốn đang gây áp lực lớn lên đời sống đô thị

Không để người dân gặp khó khi chuyển đổi phương tiện xanh

Chia sẻ tại tọa đàm do Văn phòng UBND TP Hà Nội phối hợp với báo Dân trí tổ chức chiều 9/12, ông Đào Việt Long, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội khẳng định thành phố đang chuẩn bị một cách toàn diện để bảo đảm quá trình chuyển đổi diễn ra thuận lợi, có lộ trình rõ ràng và có chính sách hỗ trợ phù hợp cho cả người dân lẫn doanh nghiệp

Ngay từ khi được giao nhiệm vụ, Sở Xây dựng đã xác định việc hình thành vùng phát thải thấp không đơn thuần là giải pháp kỹ thuật mà là bước chuyển căn bản trong giải quyết hai thách thức lớn mà Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh đối với Hà Nội: ùn tắc giao thông và ô nhiễm không khí.

Việc chuyển từ xe máy xăng sang xe máy điện, theo ông Long, là nội dung có tác động rộng nhất, liên quan trực tiếp đến hàng triệu người dân, do vậy chính sách phải đủ mạnh, đủ rõ và đủ dễ để người dân có thể tiếp cận.

Hà Nội đang xây dựng một hệ thống chính sách hỗ trợ đồng bộ, từ cơ chế pháp lý, hạ tầng đỗ xe, trạm sạc, tổ chức giao thông đến phát triển vận tải công cộng để bảo đảm nhu cầu đi lại trong bối cảnh phương tiện xanh tăng nhanh.

Theo dự thảo nghị quyết, người mua xe máy điện sẽ được hỗ trợ 20% giá trị xe, tối đa 5 triệu đồng. Hộ nghèo được hỗ trợ 100% giá trị xe, tối đa 20 triệu đồng; hộ cận nghèo được hỗ trợ 80% giá trị xe, tối đa 15 triệu đồng. Người mua trả góp được hỗ trợ 30% lãi vay trong 12 tháng. Thành phố cũng sẽ làm việc với các nhà sản xuất và phân phối để tiếp tục giảm giá bán, mở rộng ưu đãi cho khách hàng.

Với doanh nghiệp vận tải và đơn vị cung ứng dịch vụ công, Hà Nội đề xuất hỗ trợ 30% lãi vay trong thời gian tới 5 năm và cho phép tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi từ Quỹ Đầu tư phát triển, Quỹ Bảo vệ môi trường. Một số loại phí và lệ phí cũng sẽ giảm, như hỗ trợ 50% lệ phí đăng ký phương tiện xanh; riêng taxi và xe buýt chuyển đổi sẽ được miễn hoàn toàn lệ phí đăng ký nếu tiếp tục sử dụng biển số định danh.

Thành phố cũng xác định nhóm phương tiện phải chuyển đổi trước để giảm áp lực. Với xe mô tô, xe máy kinh doanh vận tải, mục tiêu là chuyển đổi 20% trước 1/1/2027, đạt 50% trước 1/1/2028 và hoàn thành 100% trước 1/1/2030. Với taxi và xe dưới 8 chỗ kinh doanh vận tải, phương tiện thay thế hoặc đầu tư mới buộc phải sử dụng năng lượng sạch từ ngày 1/7/2026, đạt 50% vào năm 2028 và 100% trước năm 2030.

Ông Long nhấn mạnh lộ trình này không áp dụng với phương tiện cá nhân đang sử dụng bình thường, còn niên hạn và đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật. Thành phố tuyệt đối không đặt ra tình huống chuyển đổi đồng loạt, không tạo áp lực đột ngột và càng không ưu tiên cho bất kỳ đơn vị cung cấp xe điện nào. Mọi bước đi đều căn cứ chu kỳ thay thế tự nhiên của phương tiện.

Tôi xin khẳng định lại quy định chỉ áp dụng đối với những phương tiện thay thế hoặc đầu tư mới sau ngày 1/7/2026. Các phương tiện đang hoạt động bình thường, còn niên hạn, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật không hề bị yêu cầu phải chuyển đổi ngay lập tức.

Ông Long cho biết thêm từ sau năm 1/1/2035, Hà Nội sẽ nghiên cứu các biện pháp hạn chế các phương tiện gây ô nhiễm khác, bởi theo kế hoạch, đến năm này mạng lưới đường sắt đô thị sẽ cơ bản hoàn thiện, đủ năng lực vận tải để thay thế một phần lớn phương tiện cá nhân. Đây là bước đi nhằm bảo đảm người dân có điều kiện đi lại an toàn, thuận tiện, không bị đặt vào tình thế bị động.

“Phát triển Thủ đô là nhiệm vụ chung của toàn xã hội. Thành phố rất mong tiếp tục nhận được các góp ý mang tính xây dựng và trách nhiệm để chính sách ngày càng sát thực tiễn và phù hợp với kỳ vọng của người dân”, ông Long nhấn mạnh.

Kiến nghị sớm ban hành tiêu chuẩn cho khu vực đỗ và sạc xe điện tại tầng hầm

Song song với chính sách hỗ trợ, Hà Nội xác định phát triển hạ tầng trạm sạc là yếu tố then chốt của quá trình chuyển đổi. Sau hai đợt khảo sát, Sở Xây dựng đã xác định 110 vị trí tiềm năng để lắp đặt trạm sạc công cộng từ Vành đai 3 trở vào. Hầu hết các vị trí đều đáp ứng điều kiện kỹ thuật. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay là các bộ ngành trung ương chưa ban hành đầy đủ quy chuẩn quốc gia về trạm sạc

Sở Xây dựng đã báo cáo UBND TP phương án thí điểm lắp đặt tại các bãi đỗ xe đang được cấp phép và một số vị trí phù hợp nhằm chủ động chuẩn bị hạ tầng. Theo ông Long, không phải toàn bộ khu vực Vành đai 3 đều lắp trạm sạc mà chỉ triển khai tại 110 vị trí phù hợp, đảm bảo tính khả thi và tiết kiệm nguồn lực.

Công nghệ đổi pin nhanh cho xe điện hai bánh cũng được xem xét như giải pháp bổ trợ nhằm rút ngắn thời gian sạc và bảo đảm an toàn cháy nổ.

Dự thảo nghị quyết cũng quy định rõ tỷ lệ bố trí trạm sạc trong các bãi đỗ và công trình công cộng. Ít nhất 15% chỗ đỗ tại các bãi hiện hữu trong khu vực Vành đai 3 phải có trạm sạc trước năm 2030. Với công trình xây mới, tỷ lệ này phải đạt tối thiểu 30%. Các trạm sạc bắt buộc vận hành theo mô hình dùng chung, không phục vụ độc quyền cho bất kỳ hãng xe nào nhằm bảo đảm tính công bằng và hạn chế lãng phí không gian.

Liên quan tình trạng một số chung cư từ chối nhận hoặc cấm sạc xe điện trong tầng hầm, ông Long cho biết theo Luật Nhà ở 2023, việc xử lý thuộc thẩm quyền UBND xã, phường.

Trước mắt, chính quyền địa phương cần phối hợp với ban quản trị chung cư để rà soát, bố trí khu vực đỗ xe điện tách biệt, bảo đảm an toàn PCCC, đồng thời xem xét quỹ đất xung quanh để bổ sung bãi đỗ và trụ sạc. Về lâu dài, các sở ngành sẽ phối hợp hướng dẫn địa phương xử lý tranh chấp và kiến nghị bộ ngành sớm ban hành tiêu chuẩn cho khu vực đỗ, sạc xe điện tại tầng hầm.

Trong lĩnh vực giao thông công cộng, Hà Nội xác định vận tải khối lượng lớn là “xương sống” trong chiến lược giảm phương tiện cá nhân. Thành phố đang xây dựng phương án đưa xe buýt điện mini vào hoạt động tại các tuyến phố nhỏ trong khu vực phố cổ, phố cũ. Với đường sắt đô thị, mục tiêu là hoàn thành những hạng mục quan trọng của tuyến Nhổn – Ga Hà Nội, Nam Thăng Long – Trần Hưng Đạo và Văn Cao – Hòa Lạc, hướng tới mạng lưới hơn 600 km trong tương lai

Bên cạnh đó, Hà Nội đẩy mạnh mô hình xe đạp công cộng. Từ tháng 12/2025, hệ thống đã có 600 xe đạp điện và 1.000 xe đạp cơ tại 130 điểm, dự kiến tăng thêm 5.000 xe trước tháng 7/2026 và hướng tới 10.000 xe vào cuối năm

Ông Đào Việt Long khẳng định quá trình chuyển đổi xanh là bước đi lớn, tác động sâu rộng nhưng mọi quyết sách của Hà Nội đều đặt người dân và doanh nghiệp vào vị trí trung tâm. Thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách theo hướng lắng nghe, chia sẻ và cầu thị, hướng đến mục tiêu cuối cùng là một môi trường sống an toàn, bền vững, chất lượng hơn cho toàn cộng đồng.

×