Lễ hội Ariêu Piing của người Tà Ôi (Pa Cô) được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Tối 27/7, trong không khí trang trọng, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Tà Rụt đã tổ chức Lễ hội Ariêu Piing năm 2026 kết hợp đón nhận quyết định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công bố Lễ hội Ariêu Piing của người Tà Ôi (Pa Cô), thuộc địa bàn 2 huyện Hướng Hoá và Đakrông (tỉnh Quảng Trị cũ) là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Chương trình lễ hội diễn ra trong 3 ngày (27-29/7), do Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị cùng Ban Thường vụ Đảng uỷ xã Tà Rụt chỉ đạo thực hiện.

Sự kiện đánh dấu cột mốc quan trọng trong hành trình gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa độc đáo của đồng bào vùng Trường Sơn.

Đại diện các địa phương phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Sỹ Huấn – Chủ tịch UBND xã Tà Rụt, cho biết văn hóa của người Tà Ôi (Pa Cô) vẫn lưu giữ được nhiều nét đặc trưng riêng nhờ điều kiện cư trú lâu đời ở vùng núi Trường Sơn cùng hệ thống tín ngưỡng truyền thống đặc sắc. Trong đó, Ariêu Piing được xem là lễ hội lớn nhất, quan trọng nhất trong đời sống tinh thần của cộng đồng.

Ariêu Piing là nghi lễ gắn với tục cải táng, quy tập hài cốt người đã khuất về nhà mồ chung của dòng họ. Tuy nhiên, lễ hội không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn, lòng hiếu kính với tổ tiên, đồng thời là dịp để cộng đồng gặp gỡ, củng cố tình đoàn kết, giải quyết những vấn đề liên quan đến phong tục, quan hệ họ hàng, làng bản và đời sống xã hội.

Theo tiếng Tà Ôi (Pa Cô), "Piing" có nghĩa là nhà mồ, còn "Ariêu" là rượu cần - loại rượu chỉ được sử dụng trong những nghi lễ lớn. Vì vậy, Ariêu Piing được hiểu là lễ rượu tại nhà mồ, nơi diễn ra các nghi thức cải táng và nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc của cộng đồng.

Lễ hội được tổ chức theo chu kỳ khoảng 10-15 năm hoặc lâu hơn, trải qua nhiều công đoạn chuẩn bị công phu như họp bàn, dựng nhà mồ, chuẩn bị lễ vật, dựng cây nêu, đón khách... Sau đó là chuỗi nghi lễ truyền thống như lễ bốc mộ, lễ khai mã, lễ đón khách, lễ đâm trâu, lễ đưa quan tài về lăng mới và lễ tổng kết.

Lãnh đạo xã Tà Rụt nhấn mạnh, lễ hội Ariêu Piing được ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia là sự ghi nhận những giá trị văn hóa độc đáo mà đồng bào Tà Ôi (Pa Cô) đã gìn giữ qua nhiều thế hệ. Đồng thời, đây cũng là trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương trong việc tiếp tục bảo tồn, trao truyền và phát huy di sản.

Địa phương xác định sẽ quan tâm chăm lo đội ngũ nghệ nhân, già làng, người am hiểu lễ hội; đẩy mạnh truyền dạy nhạc cụ, dân ca, dân vũ và các nghi lễ truyền thống cho thế hệ trẻ. Bên cạnh đó, việc kết hợp bảo tồn di sản với phát triển du lịch văn hóa được kỳ vọng sẽ tạo động lực nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân địa phương.

Lãnh đạo xã Tà Rụt bày tỏ tin tưởng Ariêu Piing sẽ tiếp tục được bảo tồn, phát huy, trở thành cầu nối gắn kết cộng đồng, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và quảng bá hình ảnh văn hóa người Tà Ôi (Pa Cô) đến với du khách trong và ngoài nước.

×