Lễ hội Múa Cheo của người Cor ở Đà Nẵng: Đánh thức ký ức cộng đồng

Đây là hoạt động văn hóa có ý nghĩa chiều sâu nhằm bảo tồn, phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp của đồng bào Cor, góp phần gìn giữ và làm phong phú thêm bức tranh bản sắc văn hóa các dân tộc trên địa bàn xã Tam Mỹ.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Xuân Lý - Bí thư Chi bộ, Trưởng Ban nhân dân thôn Phú Tân, xã Tam Mỹ nhấn mạnh, lễ hội Múa Cheo không chỉ đơn thuần là một hoạt động văn hóa truyền thống mà còn là dịp để người dân thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với tổ tiên và các vị thần linh. Đồng thời, qua đó gửi gắm ước nguyện về một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống bản làng luôn bình yên, ấm no và hạnh phúc.

“Đây cũng là cơ hội quý báu để giáo dục thế hệ trẻ về ý thức trách nhiệm trong việc giữ gìn, phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của cha ông”, ông Lý chia sẻ.

Điểm nhấn tâm điểm của chương trình năm nay là nghi thức cúng truyền thống kết hợp vũ điệu Múa Cheo do các già làng, đội nghi lễ và đội Múa Cheo của thôn thực hiện. Giữa không gian rộn ràng, vang vọng của tiếng cồng chiêng, những lời khấn thiêng liêng hòa cùng điệu múa uyển chuyển đã tái hiện đậm nét đời sống văn hóa tâm linh phong phú của đồng bào Cor. Mỗi khoảnh khắc đều thể hiện rõ nét tinh thần đoàn kết, khát vọng vươn lên và sự gắn kết cộng đồng bền chặt.

Tại lễ hội, chủ lễ đã thành kính thực hiện trọn vẹn nghi thức gồm 3 lần cúng và 9 lần múa. Mỗi lượt cúng mang một tầng ý nghĩa tâm linh riêng biệt, lần thứ nhất dâng lễ gọi mời thần linh; lần thứ hai dâng lễ cầu xin quốc thái dân an, mùa màng tươi tốt và cuối cùng là dâng lễ cảm tạ và đưa tiễn các vị thần.

Đặc biệt, mỗi lần cúng lại đi kèm với những lễ vật hoàn toàn khác nhau, chuyển biến sinh động từ sản vật còn sống (heo, gà...) đến sản vật đã mổ thịt và cuối cùng là sản vật được nấu chín bày biện chu tất. Ngay sau phần lễ, không khí trở nên bùng nổ với phần Múa Cheo sôi động do các diễn viên người đồng bào dân tộc Cor khoác trên mình trang phục truyền thống biểu diễn, đan xen nhịp nhàng trong tiếng trống, tiếng chiêng rộn rã thúc giục.

Đánh giá cao tầm quan trọng của sự kiện, ông Bùi Văn Hoàng - Bí thư Đảng ủy xã Tam Mỹ khẳng định, lễ hội Múa Cheo truyền thống của đồng bào Cor không chỉ dừng lại ở việc phục dựng một nghi lễ, một điệu múa hay một tiếng cồng, tiếng chiêng. Sâu xa hơn, lễ hội chính là sự thức tỉnh ký ức cộng đồng, khơi dậy niềm tự hào tự thân và tiếp nối mạch nguồn văn hóa bền bỉ của dân tộc Cor.

“Mỗi tiếng chiêng vang lên là tiếng gọi của cội nguồn, mỗi bước Múa Cheo là một câu chuyện về lao động, tín ngưỡng, thiên nhiên và con người. Mỗi nghi lễ được gìn giữ là thêm một phần hồn cốt của bản làng được trao lại cho mai sau”, Bí thư Đảng ủy xã Tam Mỹ bày tỏ.

Nhắn nhủ tới người dân địa phương, ông Bùi Văn Hoàng kỳ vọng bà con phải giữ bằng được cái gốc của văn hóa Cor. Công tác bảo tồn không thể mang tính phong trào, chỉ tái hiện gói gọn trong một ngày rồi kết thúc, mà phải làm sao để văn hóa sống sinh động ngay trong mỗi nếp nhà, trong dòng chảy đời sống cộng đồng và trong tâm thức của mỗi người con Cor.

Trong đó, các già làng, nghệ nhân chính là những “người giữ lửa” cốt cán, cần tiếp tục truyền dạy cho con cháu từng bài chiêng, điệu múa, lời hát, trang phục đến các món ăn truyền thống.

Bên cạnh việc giữ lửa, vấn đề trao truyền văn hóa cho thế hệ trẻ cũng được lãnh đạo địa phương đặc biệt quan tâm. Một nền văn hóa chỉ thực sự trường tồn khi lớp trẻ hiểu, yêu, tự hào và tự nguyện tiếp nối. Do đó, cấp ủy, chính quyền, Mặt trận, các đoàn thể và nhà trường cần chủ động tạo mọi điều kiện để thanh thiếu niên được học, thực hành và tham gia trực tiếp vào các hoạt động văn hóa dòng tộc. Mục tiêu là giúp người trẻ Cor vững vàng bước vào cuộc sống hiện đại bằng tri thức mới, nhưng vẫn nhận ra tiếng chiêng quê hương và không bao giờ quên đi nguồn cội của mình.

“Đặc biệt, chúng ta phải biết biến văn hóa thành nguồn lực nội sinh để phát triển địa phương. Bảo tồn văn hóa phải gắn liền với xây dựng đời sống mới, kích cầu du lịch cộng đồng, tạo sinh kế ổn định, giảm nghèo bền vững và đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới.

Tuy nhiên, việc phát huy phải đi đôi với giữ đúng bản sắc, tôn trọng cộng đồng, tuyệt đối không thương mại hóa tùy tiện làm biến dạng những giá trị thiêng liêng. Mục tiêu cao nhất không chỉ là có một lễ hội hay, mà là xây dựng một cộng đồng người Cor đoàn kết, tự tin, có bản sắc, có sinh kế và có một tương lai vững vàng”, ông Bùi Văn Hoàng nhấn mạnh.

×