Bình luận
0
Liên quan đến thảm án Lệ Chi Viên, Đại Việt sử ký toàn thư chép rằng: Ngày mồng 4 tháng 8 năm Nhâm Tuất (1442), vua Lê Thái Tông trên đường trở về sau chuyến tuần du miền Đông đã nghỉ tại Lệ Chi viên, huyện Gia Định, nay thuộc Gia Bình, Bắc Ninh, rồi đột ngột lâm bệnh và qua đời.
Trước đó, nhà vua quý mến Nguyễn Thị Lộ - vợ của danh nhân văn hoá Nguyễn Trãi, bởi bà nổi tiếng xinh đẹp, giỏi văn chương nên cho vào cung giữ chức Lễ nghi học sĩ, thường xuyên hầu cận.
Đêm ở Lệ Chi Viên, Nguyễn Thị Lộ ở bên vua hai ngày hầu cận. Sau khi vua băng hà, triều đình bí mật đưa thi hài về kinh, đến ngày mồng 6/8/1442 mới phát tang. Dư luận đương thời quy trách nhiệm cho Nguyễn Thị Lộ về cái chết của nhà vua.
Nguyễn Thị Lộ bị bắt ngay sau khi đưa thi hài vua về kinh, bị tra tấn tàn bạo. Khi thẩm vấn, hình quan chỉ hỏi có một câu: “Có phải mày đã tiến độc lên đức Đại hành Hoàng đế, cái mưu thí nghịch là do Nguyễn Trãi?”.
Vì bị tra tấn dã man, Nguyễn Thị Lộ phải nhận lời mớm cung của bọn hình quan, theo một lệnh không rõ từ đâu.
Đến ngày 16/8/1442, Nguyễn Trãi và Nguyễn Thị Lộ bị xử tử, gia tộc bị liên lụy theo án “tru di tam tộc”.
Thời Hậu Lê, sử thần Ngô Sĩ Liên viết: "Ngày 16, giết hành khiển Nguyễn Trãi và vợ là Nguyễn Thị Lộ, bắt tội đến ba họ. Trước đây, Nguyễn Thị Lộ ra vào cung cấm, Thái Tông trông thấy rất ưa, liền cợt nhả với thị.
Đến đây, vua đi tuần về miền Đông, đến chơi nhà Trãi rồi bị bạo bệnh mà mất, cho nên Trãi bị tội ấy. Lời bàn: Nữ sắc làm hại người ta quá lắm. Thị Lộ chỉ là một người đàn bà thôi, Thái Tông yêu nó làm thân phải chết, Nguyễn Trãi lấy nó mà cả họ bị diệt, không đề phòng mà được ư?".
Quốc sử quán triều Nguyễn cũng chép lại: "Trước, vợ lẽ của Nguyễn Trãi là Nguyễn Thị Lộ, đẹp người, hay chữ, Vua nghe tiếng, mời đến, phong làm Lễ Nghi học sĩ, ngày đêm hầu cận, nhân đó mà cợt nhả với Nguyễn Thị Lộ. Đến đây, vua đi tuần du phía Đông, xa giá qua về đến Lệ Chi Viên thì Vua mắc chứng sốt rét.
Thị Lộ vào hầu suốt đêm. Nhà vua mất. Lời phê: Đời Lê Thái Tông, vua thì buông tuồng, bầy tôi thì chuyên quyền. (Nguyễn) Trãi nếu là người hiền, thì nên sớm liệu rút lui, ẩn náu tung tích để cho danh tiếng được toàn vẹn. Thế mà lại đi đón rước ngự giá, thả lỏng cho người vợ làm việc hoang dâm, vô liêm sỉ. Vậy thì cái vạ tru di cũng là tự (Nguyễn) Trãi chuốc lấy. Như thế sao được gọi là người hiền?".
Cuộc đời Nguyễn Thị Lộ vì thế khép lại trong một bi kịch đặc biệt đau đớn. Từ người bạn đời gắn bó với Nguyễn Trãi, đồng hành cùng ông qua những năm tháng đầy biến động của thời Lê sơ, bà cuối cùng lại cùng chồng trở thành nạn nhân của vụ án Lệ Chi Viên.
Không chỉ mất mạng, phần lớn trước tác của Nguyễn Thị Lộ cũng không còn được lưu truyền, khiến hình ảnh và những đóng góp của bà trong lịch sử về sau trở nên mờ nhạt, thường chỉ được nhắc đến bên cạnh tên tuổi Nguyễn Trãi.
Đến năm Quang Thuận thứ 5 (1464), vua Lê Thánh Tông ban dụ tẩy oan cho Nguyễn Trãi. Còn Nguyễn Thị Lộ vẫn y án giết vua.
Trong bức dụ có đoạn: “Xét vị công thần khai quốc trước kia được phong Đặc tiến Kim tử vinh lộc đại phu là Lê Trãi đem đạo học chân chính mà giúp việc nước nhà, vạch kế hoạch rộng lớn mà sửa nền chính trị.
Trong buổi tổ phụ ta khởi nghĩa ở Lam Sơn để xây dựng lại cơ đồ nước Việt, ông đã vào Lỗi Giang Lam Sơn để theo quân, lập nhiều thành tích tốt trong việc Bình Ngô, danh vọng của ông vang lừng trong bốn bể, mưu lược của ông rõ rệt dưới hai triều. Dẫu rằng thời mệnh không đi đôi với nhau, khó biết được lẽ huyền bí; nhưng công lao của ông được ghi chép từ lâu, hiện còn thấy trong sổ sách.
Trước kia ông đã được ban ơn rất hậu, ngày nay càng nên tặng thưởng thêm. Vì lẽ đó, nay đổi tước bá, thăng tước hầu… Vậy gia tặng Trụ quốc Tế Văn hầu, Đặc tiến Kim tử Vinh lộc đại phu”.
Liên quan đến vụ án Lệ Chi Viên và cái chết của Nguyễn Trãi và vợ, thời bấy giờ dân gian còn lưu truyền một giai thoại liên quan đến rắn báo oán. Theo lời đồn, thời Nguyễn Trãi còn dạy học ở quê là làng Nhị Khê, một đêm nằm mê thấy một phụ nữ mặc quần áo trắng dẫn theo một đàn con đến xin tha chết, hoãn việc dọn vườn để mẹ con họ đi khỏi.
Ông thiếp đi, dậy muộn, thì người nhà vào báo khi dọn vườn thấy một ổ rắn, con rắn mẹ màu trắng bị nhát cuốc bổ vào đứt khúc đuôi chạy mất, còn lũ rắn con bị giết. Tối hôm ấy, Nguyễn Trãi ngồi bên án thư đọc sách, nghe thấy tiếng động trên mái nhà, ngó lên xem thấy con rắn trắng thò cổ nhìn ông. Ông đứng lên đuổi. Con rắn bò đi, cái đuôi cụt nhỏ xuống một giọt máu vào đúng chữ “đại” thấm qua ba trang sách. Đó là điểm báo trước ông sẽ bị tru di ba đời.
Giai thoại này được dệt lên, cho rằng con rắn trắng đã hóa vào nàng Nguyễn Thị Lộ để trả thù Nguyễn Trãi về sau. Cho nên khi Nguyễn Thị Lộ bị đem đi hành quyết đã rùng mình cựa đứt dây trói, hóa thành con rắn bò xuống nước biến mất. Thời điểm đó, câu chuyện “rắn báo oán” đã xóa nhòa dư luận đang cố gắng tìm ra kẻ hại người trung thực.
Theo nhiều tài liệu ghi chép, Nguyễn Thị Lộ sinh ra tại làng Hải Triều, tổng Thanh Triều, huyện Ngự Thiên, phủ Long Hưng (Hưng Hà, Thái Bình cũ, nay là Hưng Yên).
Sau khi cha bị quân Minh giết trong thời gian đi phu, Nguyễn Thị Lộ cùng mẹ tần tảo chăm lo, nuôi dưỡng các em. Tương truyền, trong một lần lên kinh thành Thăng Long bán chiếu - nghề truyền thống nổi tiếng của làng Hới thì bà gặp Nguyễn Trãi và sau đó trở thành người vợ lẽ của ông.
Trong Lịch triều hiến chương loại chí, Phan Huy Chú cũng ghi lại việc Nguyễn Trãi gặp Nguyễn Thị Lộ khi còn trẻ và cảm mến tài sắc của bà nên lấy làm vợ.
Nhiều nghiên cứu cho rằng cái chết bi thảm của Nguyễn Trãi và Nguyễn Thị Lộ không đơn thuần là hậu quả của một vụ án hình sự, mà có liên quan đến những cuộc đấu tranh quyền lực phức tạp trong nội bộ triều Lê. Theo cách lý giải này, Nguyễn Trãi - với tài năng, uy tín và nhân cách lớn có thể đã trở thành trở ngại đối với một số thế lực trong triều đình, từ đó dẫn đến thảm án Lệ Chi viên.
Trải qua nhiều thế kỷ, Nguyễn Trãi đã được minh oan và những đóng góp của ông ngày càng được nhìn nhận đầy đủ. Ông không chỉ là nhà tư tưởng, nhà chính trị, nhà thơ, nhà văn, nhà sử học, nhà địa lý mà còn là anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa có tầm vóc lớn.
Trong khi tư liệu về Nguyễn Trãi khá phong phú, những ghi chép liên quan đến Nguyễn Thị Lộ lại hết sức ít ỏi, phần nhiều tồn tại dưới dạng truyền thuyết và giai thoại, kể cả những câu chuyện ở Thăng Long hay quê bà tại làng Hải Triều, tên Nôm là làng Hới.
Truyện Quan Phục hầu Nguyễn Trãi trong Công dư tiệp ký của Vũ Phương Đề, được ghi lại từ truyền thuyết dân gian, cho biết Nguyễn Thị Lộ từ trẻ đã nổi tiếng có tài văn chương, giỏi thơ Quốc âm và Đường luật. Bà cùng Nguyễn Trãi được cho là từng xướng họa rất nhiều bài thơ, dù phần lớn không còn lưu truyền. Trong đó có bài họa vần “tình”:
Trượng phu miễn đại trượng phu chí - Nữ tử phi nhi nữ tử tình.
Chính sử nhà Lê cũng ghi nhận Nguyễn Thị Lộ là người “rất đẹp, văn chương rất hay”, từng được đưa vào cung giữ chức Lễ nghi học sĩ. Những tư liệu còn lại, dù không nhiều, phần nào cho thấy bà là một phụ nữ tài hoa, có học vấn và là người bạn đời đồng điệu với Nguyễn Trãi.
Sự tưởng nhớ dành cho Nguyễn Thị Lộ còn được thể hiện qua hai ngôi miếu thờ Nguyễn Trãi và Nguyễn Thị Lộ, thường gọi là Miếu Ông và Miếu Bà, tại Khuyến Lương, Hà Nội. Việc các di tích này được gìn giữ, phục hồi và tôn tạo không chỉ thể hiện sự tri ân đối với Nguyễn Trãi mà còn góp phần khôi phục vị trí của Nguyễn Thị Lộ trong ký ức lịch sử và văn hóa dân tộc.
Nguyễn Trãi, hiệu Ức Trai, sinh năm 1380 và mất năm 1442. Cha ông là Nguyễn Ứng Long, sau đổi tên thành Nguyễn Phi Khanh, một nho sĩ nổi tiếng đương thời; mẹ là Trần Thị Thái, con gái thứ ba của quan Tư đồ Trần Nguyên Đán. Quê gốc của Nguyễn Trãi ở làng Chi Ngại, huyện Phượng Sơn, lộ Lạng Giang, sau thuộc TP.Chí Linh, tỉnh Hải Dương...
Năm 1400, Nguyễn Trãi thi đỗ Thái học sinh và từng ra làm quan dưới triều Hồ. Sau khi đất nước rơi vào ách đô hộ của nhà Minh, ông tham gia khởi nghĩa Lam Sơn do Lê Lợi lãnh đạo, trở thành một trong những mưu sĩ quan trọng của nghĩa quân. Nguyễn Trãi không chỉ góp phần hoạch định chiến lược mà còn đảm nhiệm việc soạn thảo nhiều văn thư, thư từ ngoại giao, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống quân Minh.
Năm 1442, sau cái chết đột ngột của vua Lê Thái Tông tại Lệ Chi Viên, Nguyễn Trãi bị cuốn vào vụ án lớn và chịu án tru di tam tộc. Đến năm 1464, vua Lê Thánh Tông xem xét lại vụ việc, xuống chiếu giải oan và phục hồi danh dự cho Nguyễn Trãi.
(Nguồn tham khảo: Báo Nhân Dân, Bảo tàng lịch sử Quốc gia, Viện Hán - Nôm)
Ban đầu, tôi chỉ nghĩ đơn giản đó là một món quà lưu niệm bình thường như bao người khác hay gửi gắm những lời chúc phúc chân thành.
Chia sẻ
Không một hãng hàng không nào ở các nước đang phát triển bị đe dọa bởi những lời hăm dọa của Kiev hay bị đình chỉ các chuyến bay đến Nga. Ông Zelensky chỉ còn hai lựa chọn - theo bình luận của RIA Novosti.
Chia sẻ
Chuyên án 291T là đường dây mua bán, vận chuyển ma túy xuyên quốc gia đặc biệt lớn vừa được Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (C04) Bộ Công an công bố triệt phá thành công vào tháng 9 năm 2026. Đường dây này hoạt động vô cùng tinh vi, đưa ma túy từ Lào và châu Âu về Việt Nam tiêu thụ.
Chia sẻ
Bàn cờ chiến sự Ukraine vừa đón nhận một cú sốc lớn khi Điện Kremlin quyết định triển khai lực lượng tên lửa tối tân sát biên giới Ukraine, châm ngòi cho nỗi sợ hãi về một gọng kìm mới từ phương Bắc. Thông tin chấn động này đã được Tình báo Ukraine xác nhận chính thức, theo Euromaidanpress.
Chia sẻ
Giải Marathon sắp diễn ra ở tỉnh Vĩnh Long sẽ có 5.000 vận động viên tham gia. Giải có 4 cự ly, trong đó cự ly 42km và 21km, các vận động viên sẽ chạy qua Cồn Chim, bờ kè sông Cổ Chiên, con đường gốm.
Chia sẻ
Tại Sân bay quốc tế Vnukovo, Phó Thủ tướng Nga Chernyshenko đã đón và chào mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân tại chân cầu thang máy bay.
Chia sẻ
Giữa lúc khói lửa chiến tranh đang leo thang tột độ, một nước đi ngoại giao bất ngờ từ Bắc Kinh đã buộc Kiev phải tạm hoãn các đòn tập kích nhắm vào vùng Viễn Đông của Nga, theo Militarnyi.
Chia sẻ
Một chậu gừng nhỏ trên bàn làm việc không chỉ tô điểm không gian mà còn là vật phẩm phong thủy mang năng lượng ấm áp và ổn định, giúp gia chủ duy trì sức khỏe, tăng cường may mắn và thuận lợi trong công việc cũng như cuộc sống hàng ngày.
Chia sẻ
Một mảnh đất tốt để ở đôi khi không cần nhìn vào những dấu hiệu quá xa xôi.
Chia sẻ
Tận dụng lợi thế cảnh quan lòng hồ thơ mộng cùng bản sắc văn hóa Mường độc đáo, xã Tân Mai, tỉnh Phú Thọ đang từng bước chuyển mình, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, tạo thêm nhiều việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.
Chia sẻ
Một món đặc sản có nguyên liệu khiến không ít thực khách phải cân nhắc trước khi thử, nhưng vị khách Tây lại có màn "quay xe" sau lần đầu thưởng thức.
Chia sẻ
Phong thủy nhà ở có ý nghĩa rất lớn tới vận số gia đình. Nếu một nhà có đủ ánh sáng, công năng sẽ rất tốt. Các thành viên trong nhà ngày càng giàu có, đời con cháu cũng hưởng phúc dồi dào.
Chia sẻ
Một con khỉ hoang đã tấn công làm 1 trẻ em ở khu vực trường Tiểu học và THCS Hùng Vương, xã Đăk Mar bị thương. Hiện con khỉ hoang đã bị lực lượng chức năng vây bắt.
Chia sẻ
Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet cho biết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có mối quan hệ rất tốt đẹp với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Chuyến thăm chính thức Pháp trong tuần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước sẽ là cơ hội để hai nhà lãnh đạo thảo luận làm sâu sắc hơn quan hệ hai nước.
Chia sẻ
Chiều 7/9, tại TP.HCM, tổ chức Newing chính thức công bố diễn đàn NExT Forum 2026 với chủ đề “Tăng tốc giữa biến động: Khát vọng hay thực lực”. Đây là diễn đàn có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, dự kiến quy tụ hơn 1.000 nhà sáng lập, chủ tịch hội đồng quản trị, CEO và lãnh đạo cấp cao từ hàng trăm doanh nghiệp khối ASEAN.
Chia sẻ
Cựu sao U23 Việt Nam gia nhập CLB Thép Cần Thơ?; siêu máy tính dự đoán Arsenal vô địch Champions League; HLV Tan Cheng Hoe than vãn trước FIFA ASEAN Cup 2026; Dortmund cân nhắc khả năng tái ngộ với Sancho; Dani Carvajal lọt vào tầm ngắm của Liverpool.
Chia sẻ
58 bao tải, 1.160 gói ketamine và tổng khối lượng 1,16 tấn được giấu kín trong vách tàu cá. Một đường dây vận chuyển ma túy quy mô đặc biệt lớn trên biển vừa bị lực lượng chức năng bóc gỡ.
Chia sẻ
"Nguyên tắc xuyên suốt trong nghiên cứu quy hoạch cải tạo, chỉnh trang, tái thiết và tái cấu trúc không gian khu vực Hoàn Kiếm và vùng phụ cận là bám sát định hướng Quy hoạch tổng thể thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đã được phê duyệt".
Chia sẻ
Do mâu thuẫn tình ái, tiền bạc, V.Đ.N đến quán lẩu dê dùng dao đâm chủ quán và một người đàn ông khác sau đó tự đâm vào bụng mình, rồi tiếp tục uống thuốc sâu tự tử.
Chia sẻ
HLV Yutaka Ikeuchi từng có cơ hội dẫn dắt U17 Nhật Bản tại FIFA U17 World Cup 2009 ở Nigeria, nhưng giải đấu này lại để lại một dấu ấn khá buồn trong hồ sơ của nhà cầm quân người Nhật Bản khi đội bóng của ông bị loại ngay từ vòng bảng sau 3 trận toàn thua.
Chia sẻ
Theo tử vi ngày mai, thu nhập thường xuyên của con giáp tuổi Mão sẽ tăng đều đặn và nhiều nguồn thu nhập thụ động ổn định cũng sẽ đến liên tiếp.
Chia sẻ
Hội đàm với Chủ tịch Quốc Hội Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc Cho Jeong Sik cũng khẳng định chuyến thăm sẽ tăng cường hợp tác giữa cơ quan lập pháp hai nước; mong muốn Chính phủ, Quốc hội Việt Nam tiếp tục xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật hỗ trợ doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam yên tâm đầu tư ổn định, lâu dài, Hàn Quốc sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam trong chặng đường phát triển tiếp theo.
Chia sẻ
UBND TP. Đà Nẵng vừa ban hành quyết định cho phép tiếp tục giao đất, cho thuê đất để thực hiện Dự án đầu tư xây dựng nhà ở Khu đô thị Thương mại dịch vụ Bắc Hội An tại phường Điện Bàn Đông.
Chia sẻ
Festival Trà Shan tuyết Lào Cai dự kiến sẽ diễn ra vào cuối tháng 9/2026, hứa hẹn mang đến nhiều hoạt động văn hóa, trải nghiệm đặc sắc, tôn vinh giá trị cây chè Shan tuyết cổ thụ, quảng bá sản phẩm đặc sản và tiềm năng du lịch của địa phương.
Chia sẻ
Ngày 7/9, Sở GDĐT TP.HCM cho biết đã có 122 học sinh của Trường THCS và THPT Hoa Sen (địa điểm Xa lộ Hà Nội) được các trường ngoài công lập tiếp nhận.
Chia sẻ
Tình cờ phát hiện một con rùa núi vàng quý hiếm, người dân đã chủ động bàn giao cho lực lượng chức năng để đưa về rừng, lan tỏa hành động đẹp trong bảo vệ động vật hoang dã.
Chia sẻ
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên bày tỏ vinh dự, tự hào khi được Thủ tướng Chính phủ điều động, bổ nhiệm. Song đi cùng với đó, trách nhiệm, công việc đặt ra cũng rất nặng nề.
Chia sẻ
Hình ảnh ruộng dứa của người dân ở xã Quỳnh Tam, tỉnh Nghệ An nghi bị phá hoại được nhận được sự quan tâm đặc biệt của dư luận. Ngay sau đó, cơ quan chức năng cũng đã vào cuộc xác minh. Đồng thời chủ ruộng dứa cũng đã lên tiếng về những dấu vết của “nghi phạm” liên quan.
Chia sẻ
Đảng ủy xã An Phú, tỉnh An Giang (địa phận huyện An Phú cũ) đã tổ chức bàn giao thành công nhiệm vụ tham mưu công tác dân vận về Ủy ban MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội xã.
Chia sẻ
Sau quá trình thử việc và gây được những ấn tượng nhất định, trung vệ Việt kiều Italia Roberto Cittadini đã được SLNA đăng ký tham dự mùa giải 2026/2027.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Minh Anh
