Liên kết "3 Nhà" mở đường cho AI, bán dẫn và công nghệ chiến lược tại Đà Nẵng

Đà Nẵng đặt kỳ vọng vào hệ sinh thái đổi mới sáng tạo dựa trên liên kết “3 Nhà”

Tại hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng việc xây dựng hệ sinh thái liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp là chìa khóa để thúc đẩy khoa học công nghệ và hình thành các động lực tăng trưởng mới của đất nước.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Hồ Quang Bửu nhấn mạnh, phát triển dựa trên tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao luôn là định hướng xuyên suốt của thành phố.

Theo ông Bửu, việc triển khai hàng loạt chủ trương lớn như xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế, phát triển Khu thương mại tự do, thúc đẩy các ngành công nghiệp công nghệ cao, vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và trung tâm dữ liệu đang mở ra nhiều cơ hội phát triển mới cho Đà Nẵng.

Trong bối cảnh đó, thành phố đặc biệt quan tâm đến việc thúc đẩy sự liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp, coi đây là “chìa khóa vàng” để hiện thực hóa các chủ trương, đưa thành phố phát triển nhanh và bền vững.

Theo lãnh đạo UBND thành phố, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo môi trường, hoàn thiện cơ chế, chính sách và đầu tư hạ tầng; các trường đại học, viện nghiên cứu là trung tâm đào tạo nguồn nhân lực và nghiên cứu khoa học; trong khi doanh nghiệp là nơi tiếp nhận, ứng dụng, thương mại hóa các kết quả nghiên cứu và dẫn dắt nhu cầu đổi mới sáng tạo của thị trường.

GS.TS Lê Quân Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, cho rằng các trường đại học cần chuyển mình mạnh mẽ, không chỉ dừng lại ở vai trò đào tạo mà phải trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, nơi ươm tạo doanh nghiệp khoa học công nghệ.

Ông dẫn chứng nhiều doanh nghiệp công nghệ hàng đầu của Trung Quốc như DeepSeek hay các công ty AI lớn đều xuất phát từ các trường đại học, cho thấy vai trò quan trọng của các cơ sở giáo dục đại học trong việc tạo ra doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.

Theo Thứ trưởng Bộ GD&ĐT, một trường đại học đổi mới sáng tạo không thể chỉ dựa vào nguồn thu từ học phí mà cần đẩy mạnh nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu. Vì vậy, mỗi trường đại học cần xây dựng các trung tâm đổi mới sáng tạo hiện đại, vườn ươm doanh nghiệp và không gian hỗ trợ khởi nghiệp.

Thương mại hóa tài sản trí tuệ và giữ chân nhân tài là bài toán cấp bách

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Trần Kim Chung Chủ tịch Tập đoàn CT Group, cho rằng liên kết “3 Nhà” hiện vẫn còn nhiều điểm nghẽn cần được tháo gỡ.

Ông chia sẻ câu chuyện các kỹ sư của doanh nghiệp vừa thử nghiệm thành công công nghệ máy bay không người lái (UAV) hạ cánh tự động trên tàu cao tốc đang di chuyển. Thành công này khiến nhiều đối tác quốc tế bất ngờ, thậm chí hoài nghi khi biết đây là công nghệ do người Việt Nam tự phát triển.

Không chỉ với công nghệ UAV, doanh nghiệp còn phát triển nhiều công nghệ mới như UAV bầy đàn hay xây dựng nhà máy quang khắc bán dẫn đầu tiên ở miền Nam. Tuy nhiên, việc chứng minh năng lực công nghệ của người Việt vẫn gặp không ít định kiến.

Theo ông Chung, trong mô hình liên kết “ba nhà”, các trường đại học vẫn thiên về đào tạo hơn là nghiên cứu; doanh nghiệp tập trung vào thương mại hơn là sáng tạo; trong khi cơ quan quản lý còn nặng về quản lý thay vì cung cấp các dịch vụ hỗ trợ cho hoạt động khoa học công nghệ.

Một trong những “nút thắt” lớn nhất hiện nay là việc chuyển hóa tài sản trí tuệ thành nguồn vốn phục vụ nghiên cứu và phát triển.

Dù đã có nhiều chính sách cho phép sử dụng tài sản trí tuệ làm tài sản bảo đảm để tiếp cận nguồn vốn tín dụng, song trên thực tế rất ít doanh nghiệp và trường đại học có thể thực hiện được do thiếu sàn giao dịch tài sản trí tuệ, công cụ định giá và các tổ chức tài chính chuyên biệt. “Ý tưởng của các nhà khoa học, giảng viên, sinh viên hay doanh nghiệp hiện nay vẫn rất khó chuyển hóa thành vốn”, ông Chung nói.

Để giải quyết bài toán này, CT Group đang xây dựng một sàn giao dịch tài sản trí tuệ ứng dụng AI, blockchain và công nghệ web nhằm kết nối những người có ý tưởng với các nhà đầu tư và đơn vị có nhu cầu ứng dụng công nghệ.

Bên cạnh đó, bài toán nhân lực công nghệ cao cũng được đặt ra cấp thiết. Theo ông Chung, tập đoàn hiện sở hữu 15 công ty công nghệ nhưng việc tuyển dụng và giữ chân nhân tài đang là thách thức lớn khi nhiều kỹ sư giỏi chuyển sang làm việc cho các doanh nghiệp nước ngoài.

“Nếu không có sự chung tay của cả ba nhà, các tập đoàn công nghệ Việt Nam sẽ rất khó cạnh tranh ngay trên sân nhà”, ông Chung nhấn mạnh.

Các ý kiến tại hội thảo đều thống nhất rằng chỉ khi các kết quả nghiên cứu được thương mại hóa, tài sản trí tuệ được chuyển hóa thành giá trị kinh tế và nguồn nhân lực chất lượng cao được phát huy hiệu quả thì hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Việt Nam mới có thể phát triển mạnh mẽ, qua đó đưa khoa học công nghệ trở thành động lực tăng trưởng mới trong giai đoạn phát triển tiếp theo của đất nước.

×