Lo cho “kinh tế vỉa hè”, TPHCM kiến nghị Trung ương phân quyền để ra quyết định

Đây là thông tin được Sở Xây dựng cung cấp tại họp báo về các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn TPHCM chiều 21/5/2026. Kiến nghị này nhằm giải quyết tình trạng “nghẽn” cơ chế trong quản lý và khai thác vỉa hè, một không gian đô thị mang tính đặc thù sinh kế rất cao tại siêu đô thị như TPHCM.

Lý do Sở Xây dựng TPHCM kiến nghị Bộ Xây dựng điều chỉnh quy định xuất phát từ thực tế áp dụng khung pháp lý mới. Hiện nay, việc quản lý lòng đường, vỉa hè trên địa bàn phải căn cứ theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ và Nghị định số 165/2024/NĐ-CP của Chính phủ.

Vì thế, theo Sở Xây dựng TPHCM, việc phân cấp quyền quyết định về cho địa phương nhằm đảm bảo phù hợp điều kiện thực tế của Thành phố để công tác quản lý, khai thác sử dụng lòng đường, vỉa hè phù hợp quy định pháp luật, nhu cầu thực tiễn của người dân thành phố, đảm bảo trật tự an toàn giao thông và mỹ quan đô thị.

Buôn bán trên vỉa hè nhiều nơi ở Quận 1 cũ, TPHCM. Ảnh: CH

Hiện nay, Sở Xây dựng đang tiếp tục rà soát, đề xuất UBND và HĐND TPHCM xem xét ban hành mức thu phí phù hợp trên toàn địa bàn Thành phố.

Trước khi có bước kiến nghị thay đổi khung pháp lý này, TPHCM cũng đã trải qua một giai đoạn thí điểm về quản lý sử dụng tạm thời vỉa hè trên địa bàn TPHCM, sau đó ngừng thí điểm.

Cụ thể, UBND Thành phố đã ban hành Quyết định số 2828/QĐ-UBND nhằm bãi bỏ Quyết định số 32/2023/QĐ-UBND năm 2023 quy định về quản lý sử dụng tạm thời một phần lòng đường, hè phố trước đây. Việc bãi bỏ quy định cũ này là để TPHCM tuân theo các văn bản Luật và Nghị định mới của Trung ương được ban hành trong hai năm 2024 và 2025.

Nhìn lại hành trình thực hiện quy định thu phí cũ, Sở Xây dựng đánh giá quá trình triển khai đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực nhưng cũng để lại không ít tồn tại.

Về mặt tích cực, quy định cũ đã tạo được sự đồng thuận lớn từ phía người dân, giúp các hộ kinh doanh ổn định tâm lý khi được sử dụng tạm thời một phần hè phố đúng pháp luật, từ đó tác động rõ rệt đến thói quen, ý thức của nhiều tổ chức, cá nhân và giúp cải thiện trật tự an toàn giao thông, mỹ quan đô thị tại một số khu vực trọng điểm.

Ngược lại, cũng theo Sở Xây dựng TPHCM, điểm hạn chế lớn nhất là việc triển khai chủ yếu tập trung trên phạm vi vỉa hè do các quận, huyện thực hiện nên lòng đường và vỉa hè ở nhiều nơi vẫn bị lấn chiếm sai mục đích để buôn bán, khiến người đi bộ gặp khó khăn khi lưu thông.

Đồng thời, hệ thống hạ tầng kỹ thuật của các ngành trên vỉa hè còn chồng chéo, việc bố trí một số nơi chưa thống nhất và thiếu tính khoa học.

Trong thời gian chờ đợi phản hồi từ Bộ Xây dựng, các hoạt động sử dụng lòng đường, vỉa hè hiện tại vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt theo Nghị định số 165/2024/NĐ-CP. Cơ quan quản lý khẳng định: Tất cả các trường hợp sử dụng không đúng quy định trung ương, bao gồm cả việc tự ý kinh doanh, mua bán hàng hóa, đều buộc phải hoàn trả lại nguyên trạng khi hết hạn giấy phép hoặc hết thời hạn chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền.

×