Loài cây từng bị lãng quên, nhiều nhà chặt bỏ, nay lại treo quả từng chùm, mở ra thời vận mới cho nông dân Nghệ An

Cây mắc ca và hành trình bén rễ trên đất Nghệ An

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Nghệ An đang có gần 400ha trồng cây mắc ca. Phần lớn diện tích cây mắc ca đã bắt đầu cho quả.

Trong đó tại vùng huyện Nghĩa Đàn (cũ) có tới gần 100ha. Loại cây thân gỗ này rất phù hợp với khí hậu và thổ nhưỡng vùng đất đồi nên sinh trưởng và phát triển tốt, hứa hẹn sẽ cho năng suất cao, trở thành cây làm giàu cho bà con Nghệ An.

Đặc biệt, tại Nghệ An đã hình thành chuỗi liên kết từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ với các sản phẩm OCOP chất lượng cao góp phần xây dựng thương hiệu mắc ca, mở ra cơ hội đưa sản phẩm vào hệ thống phân phối rộng hơn, hướng tới xuất khẩu trong thời gian tới.

Đầu ra ổn định, cây mắc ca đã có những điều kiện rất lớn để phát triển trở thành cây làm giàu cho bà con nông dân Nghệ An.

Để chứng minh được giá trị của mình, cây mắc ca cũng đã trải qua một hành trình dài mới có thể bén rễ ở vùng đất Nghệ An đầy nắng gió.

Hành trình đó bắt đầu từ năm 2003, một số lâm trường ở miền Tây Nghệ An đã đưa cây mắc ca vào trồng thử nghiệm. Tín hiệu bước đầu rất tích cực, cây mắc ca thích ứng khá nhanh, phát triển tốt.

Tuy nhiên, thời điểm đó, do giống cây mắc ca chưa được khảo nghiệm phù hợp với vùng đất Nghệ An nên năng suất không cao, đầu ra cho hạt mắc ca còn gặp khó khăn, nông dân bị tư thương ép giá, hiệu quả kinh tế không cao nên cây mắc ca dần bị lãng quên.

Thậm chí, nhiều nơi, người dân chủ động chặt hạ để thay thế bằng các loại cây trồng khác.

Năm 2017, Hiệp Hội mắc ca Việt Nam đã cử nhiều đoàn cán bộ chuyên ngành đến miền Tây Nghệ An điều tra, khảo sát sự phát triển của cây mắc ca.

Ông Dương Tiến Thành – Giám đốc Công ty Công ty TNHH TM & DV Bảo Ngọc, là một trong những thành viên của đoàn công tác vào thời điểm đó.

Ông Thành đã lặn lội khắp các vùng miền Tây Nghệ An để khảo sát, đánh giá, hiệu quả thực tế của cây mắc ca.

“Chúng tôi đã tìm khắp các vùng đất để tìm những cây mắc ca còn sót lại. Phải đến tận nơi, đánh giá từ khí hậu, thổ nhưỡng, sự phát triển của cây đến chất lượng quả, hạt mắc ca.

Các thành viên trong đoàn khảo sát rất bất ngờ khi có những dòng giống mắc ca cho cả tạ quả. Khi đưa hạt mắc ca đi phân tích thì hàm lượng dinh dưỡng rất cao.

Từ đó, chúng tôi đưa ra đánh giá thực tế về quá trình thích nghi, phát triển của cây mắc ca đối với điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu tại địa bàn Nghệ An.

Đây là cơ sở khoa học vững chắc để chứng minh hiệu quả của cây mắc ca khi được trồng trên đất Nghệ An”, ông Thành chia sẻ.

Sau đó, nhiều cuộc hội thảo với sự tham gia của các chuyên gia thuộc Hiệp hội Mắc ca Việt Nam và nhà khoa học đầu ngành về nông nghiệp được tổ chức.

Hội thảo với những phân tích, đánh giá, nhìn nhận sắc đáng của các chuyên gia về cơ hội của cây mắc ca trên đất Nghệ An được đưa ra với nhiều nhận định tích cực.

Đặc biệt, quả mắc ca được chế biến sâu, giá thành cao, đầu ra ổn định nên có thể mang lại thu nhập tốt cho người dân.

Hiệp hội Mắc ca Việt Nam đã có nhiều hình thức hỗ trợ, khuyến khích để phát triển diện tích trồng mắc ca tại địa bàn Nghệ An.

Đặc biệt, từ năm 2019 cơ sở sản xuất cây giống mắc ca của Công ty TNHH TM & DV Bảo Ngọc chính thức đi vào hoạt động.

Đây là cơ sở sản xuất giống mắc ca duy nhất trên địa bàn tỉnh Nghệ An, do Hiệp Hội mắc ca Việt Nam quản lý. Từ đó, cây mắc ca được trồng nhiều trên địa bàn tỉnh Nghệ An.

Chế biển loại hạt “nữ hoàng” thành sản phẩm OCOP tốt cho sức khỏe

Ngoài việc cung ứng giống chất lượng cao, Công ty TNHH TM & DV Bảo Ngọc phối hợp với Hiệp hội mắc ca Việt Nam thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật làm đất, trồng và chăm sóc cây mắc ca cho bà con nông dân. Đồng thời, công ty cũng cam kết thu mua toàn bộ sản phẩm quả mắc ca cho bà con nông dân nên ai cũng an tâm.

Gia đình ông Hồ Văn Đức (SN 1970, trú tại xã Nghĩa Mai, tỉnh Nghệ An) trồng khoảng 1.300 cây mắc ca trên diện tích 3ha.

Sau gần 5 năm chăm sóc, năm nay cây mắc ca đã cho quả bói. Nhìn những chùm quả mắc ca treo lủng lẳng trên cây ông Đức không dấu nổi niềm vui: “Trồng cây mắc ca cũng không tốn công chăm sóc nên khá nhàn.

Năm nay, cây mắc ca mới cho quả bói nhưng dự kiến cũng thu hoạch được khoảng 2 tấn.

Càng về lâu, cây mắc ca càng già thì sản lượng sẽ tăng gấp 3 đến 4 lần. Loại cây này chỉ trồng một lần mà có thể thu hoạch hàng chục năm, nên gia đình tôi rất yên tâm. Đặc biệt, là đầu ra cho sản phẩm đều được công ty thu mua hết, mình chỉ việc hái quả và thu tiền thôi”.

Công ty Công ty TNHH TM & DV Bảo Ngọc cũng đã đầu tư xây dựng nhà máy chế biến mắc ca và nông sản ứng dụng công nghệ cao với những dây chuyền hiện đại. Nhà máy đủ công suất chế biến toàn bộ sản lượng quả mắc ca cho bà con nông dân trên địa bàn toàn tỉnh Nghệ An.

Từ hạt mắc ca, công ty đã chế biến thành các sản phẩm như: Hạt mắc ca sấy khô, dầu mắc ca, rượu mắc ca... cả 3 sản phẩm đều đã đạt chứng nhận Ocop 3 sao, được thị thường ưa chuộng. Thương hiệu mắc ca Nghệ An qua từng sản phẩm cũng dần chiếm lĩnh vị trí trên thị trường.

“Chúng tôi có thể khẳng định cây mắc ca ở Nghệ An có khí hậu khắc nghiệt nên cho ra chất lượng và hương vị hạt rất đặc trưng mà không nơi nào có được. Thị trường tiêu thụ của các sản phẩm từ hạt mắc ca là rất lớn. Đây thực sự là loại cây mang lại thu nhập cao cho bà con nhân dân. Sắp tới, chúng tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu chế biến thêm các sản phẩm mới từ hạt mắc ca đáp ứng nhu cầu của thị trường. Đồng thời, công ty sẽ tiếp tục đồng hành cùng người dân trong quá trình liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, nâng cao thu nhập cho bà con”, ông Dương Tiến Thành cho biết.

Tới thăm vùng nguyên liệu và nhà máy chế biến mắc ca của Công ty TNHH TM & DV Bảo Ngọc, ông Nguyễn Viết Hùng – Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Nghệ An đánh giá: “Công ty đã mạnh dạn đầu tư hệ thống nhà xưởng khép kín được đánh giá đạt tiêu chuẩn HACCP, đảm bảo theo nguyên tắc một chiều, gia công và đóng gói trong phòng kín vô trùng. Việc hình thành chuỗi liên kết từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ ngay tại địa phương không chỉ góp phần xây dựng thương hiệu mắc ca Nghệ An mà còn mở ra cơ hội đưa sản phẩm vào hệ thống phân phối rộng hơn, hướng tới xuất khẩu trong thời gian tới. Hướng đi này rất phù hợp với quá trình phát triển của ngành nông nghiệp địa phương, giúp người dân nâng cao thu nhập”.

×