Loài "ngũ quý hà thủy" nuôi thành công ở thượng nguồn sông Mã Thanh Hóa thực ra là con gì?

Năm 2018, trong một lần đánh bắt cá sông trên thượng nguồn sông Mã, anh Cao Minh Nam, dân tộc Mường, sinh năm 1989 ở xã Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa (địa bàn huyện Bá Thước trước đây) phát hiện loài cá chiên hiếm thấy- một trong 5 loài cá quý hiếm (ngũ quý hà thủy), sau đó mang về nuôi cùng với nhiều hộ dân trong xã.

Năm 2020, anh thuê lại hơn 10ha trang trại ở xã Điền Lư, huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa để phát triển mô hình kinh tế tổng hợp, trong đó dành một phần diện tích mặt nước để nuôi cá chiên.

Tận dụng khí hậu mát mẻ, dòng suối chảy xiết với nhiều hố sâu, anh Nam đắp bờ, dẫn nước, đóng lồng nuôi cá chiên.

Mỗi lồng cá chiên rộng 3m, dài 6m, được chia làm 2 ngăn, một bên nuôi cá chiên giống, một bên nuôi cá chiên thương phẩm, sản lượng cá chiên anh Nam nuôi khoảng 200 con/năm.

Do giống cá hiếm thấy này bị đánh bắt đến tận diệt ngoài tự nhiên, nên gia đình phải lên tận tỉnh Tuyên Quang để mua cá chiên giống, với giá 45.000 đồng/con.

Cùng với đó, anh tìm hiểu qua sách báo và đi thăm các mô hình nuôi cá chiên thành công ở các tỉnh phía Bắc để học hỏi kỹ thuật nuôi cá chiên và kinh nghiệm nuôi cá.

Anh Nam cho biết: Đặc tính của cá chiên ưa sống trong môi trường nước sạch, chảy xiết, hệ thống lồng bè phải đạt chuẩn và được vệ sinh định kỳ mỗi tuần 1 lần.

Khi cá chiên có dấu hiệu bất thường về thay đổi màu sắc, kém ăn hoặc bỏ ăn, bơi lội bất thường, lở loét xuất hiện trên thân sẽ được xử lý kịp thời, nhằm tránh lây bệnh sang con khác.

Nguồn thức ăn chủ yếu của loài cá chiên hiếm thấy ngoài tự nhiên này là cá tạp băm nhỏ, cho ăn mỗi chiều tối. Sau 12 tháng nuôi mỗi con cá chiên có thể đạt trọng lượng từ 1,2 - 1,8 kg.

Anh Cao Minh Nam, nông dân xã Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa (địa bàn huyện Bá Thước trước đây) giới thiệu về cá chiên trong khu vực nuôi của mình. Cá chiên là 1 trong 5 loài cá quý hiếm-ngũ quý hà thủy, cá hiếm thấy ở Việt Nam.

Cá chiên được thương lái ở nhiều tỉnh, thành phố đến tận nơi thu mua, với giá cá quý hiếm dao động từ 500 đến 650.000 đồng/kg.

Vụ nuôi cá chiên hiếm thấy gần nhất, trừ chi phí gia đình Nam thu lãi 70 triệu đồng từ cá chiên.

Ngoài ra, gia đình anh Nam còn nuôi thêm 1.000 con cá trắm, cá dốc.

Tuy nhiên, nuôi cá chiên cũng tiềm ẩn rủi ro do phụ thuộc vào tự nhiên nên mỗi khi thời tiết bất lợi hoặc lũ lụt có thể gây thiệt hại lớn.

Cùng với đó, nguồn cá chiên giống tự nhiên không đồng đều, dễ nhiễm bệnh; giống cá chiên lại đang bị đánh bắt theo kiểu tận diệt.

Mặc dù đầu ra cho con cá chiên nuôi thương phẩm tương đối lớn, hiệu quả kinh tế cao, tuy nhiên do phụ thuộc vào tự nhiên, lại đòi hỏi yêu cầu nghiêm ngặt về môi trường, kỹ thuật chăm sóc, nên không phải hộ gia đình nào cũng lựa chọn nuôi loài cá này.

Anh Nam mong muốn các cấp, các ngành cần nghiên cứu tạo nguồn cá chiên giống, quy trình thuần cá giống được phổ biến, tập huấn kỹ năng thường xuyên, để giúp người nuôi chủ động, mở ra cơ hội phát triển nghề mới, vươn lên làm giàu và duy trì, bảo vệ được loài cá quý hiếm này.

×