Loại quả ngọt lịm, hơn cả đường nhưng tốt cho người tiểu đường, là cây thuốc quý, cực dễ chăm sóc

Cây la hán quả thuộc họ bầu bí. Loại cây này có khả năng phát triển tốt ngay cả khi không được chăm bón. Quả la hán là nguyên liệu quen thuộc trong chế biến nước giải khát như trà bí đao với rất nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe.

Đặc điểm của cây la hán quả

Cây la hán quả có danh pháp khoa học là Momordica grosvenori Swingle, nằm trong họ thực vật bầu bí. Đây là loài thực vật phát triển theo dạng thân leo. Đến tuổi trưởng thành, chiều dài của mỗi cây la hán quả dao động từ 1m đến 3m, thân cây luôn gồm nhiều tua cuốn.

Lá la hán hình dáng tương tự hình trái tim với phần đầu nhọn.

Bộ phận chủ yếu được sử dụng trên cây la hán là phần quả. Quả la hán có hình tròn như quả bóng hoặc hình trái xoan, vỏ ngoài cứng. Bao phủ bên ngoài là lớp lông mịn. Loại quả này có vị ngọt, thanh mát, là nguyên liệu trong nhiều loại nước giải khát.

Bên cạnh dùng tươi, người ta thường phơi khô quả la hán để dùng dần. Sau khi phơi khô, phần vỏ của quả la hán rất cứng, ruột bên trong khô lại nhưng vẫn giữ được vị ngọt.

Quả la hán thường được dùng để nấu cá loại nước giải khát. Trong thành phần của quả la hán, đường chiếm khoảng 25-38%.

Quả la hán ngọt gấp 300 lần đường mía

Thành phần của quả la hán có chứa mogroside V. Đây là một chất có vị ngọt cao gấp 300 lần saccharose (thành phần trong đường mía). Ngoài ra, nó còn chứa mogroside VI ngọt gấp 126 lần sacchrose.

Quả la hán còn chứa protein, vitamin C, chất nhầy D-mannitol cùng một số nguyên tố vi lượng khác như sắt, kẽm, mangan…

Dưới đây là một số lợi ích mà quả la hán mang lại cho sức khỏe:

Cải thiện độ nhạy insulin trong cơ thể, không làm tăng đường huyết

Các nghiên chứ cho thấy quả la hán có chứa hợp chất protein monogrosvin có vị ngọt hơn đường mía 300 lần… Đây là chất tạo ngọt không calo, không làm ảnh hưởng đến lượng đường trong máu.

Bên cạnh đó, một số nghiên cứu chỉ ra rằng mogroside trong quả la hán có tác dụng kích thích tuyến tụy sản xuất insulin - một loại hormone quan trọng có tác dụng điều chỉnh đường huyết, giúp glucose đi vào tế bào để điều chỉnh năng lượng. Mogroside giúp cải thiện độ nhạy insulin của cơ thể.

Nhờ đó, quả la hán có thể được sử dụng thay thế đường đối với người đang theo dõi đường huyết, người bị tiểu đường.

Tăng cường tiêu hóa

Chất xơ trong quả la hán có tác dụng thúc đẩy nhu động ruột, hỗ trợ tiêu hóa, ngăn ngừa táo bón. Theo y học cổ truyền, quả la hán có tính mát, tác dụng nhuận tràng nhẹ.

Ngoài ra, loại quả này không chứa axit và các chất kích thích dạ dày. Người có hệ tiêu hóa nhạy cảm cũng có thể sử dụng. Nghiên cứu còn chỉ ra rằng loại quả này cung cấp thức ăn cho lợi khuẩn đường ruột, giúp duy trì hệ vi sinh cân bằng, cải thiện tiêu hóa.

Thanh nhiệt, giải độc

Theo Đông y, quả la hán có tính mát, vị ngọt, không độc. Loại quả này được sử dụng trong nhiều bài thuốc dân gian dùng để trị bệnh. Các nghiên cứu cho thấy quả la hán có tác dụng hỗ trợ chức năng gan, giúp tăng cường hiệu quả giải độc.

Giảm ho, đau họng

Quả la hán có đặc tính chống viêm, giúp giảm viêm nhiễm đường hô hấp trên, làm dịu cổ họng, giúp giảm sưng tấy, từ đó giúp giảm đau họng. Ngoài ra, loại quả này còn có khả năng làm loãng dịch nhầy trong cổ họng, long đờm, giảm ho, mang lại cảm giác dễ thở hơn.

Vitamin, khoáng chất trong quả la hán có tác dụng tăng cường hệ miễn dịch, chống lại các loại vi khuẩn, virus gây bệnh.

La hán quả được sử dụng như thế nào?

Trong Đông y, quả la hán có thể sử dụng để điều chế thành các bài thuốc trị bệnh. Tuy vậy, thực tế thì loại quả này chủ yếu được dùng như nguyên liệu để chế biến nước giải khát. Cách dùng đơn giản nhất là hãm la hán quả, uống nước hằng ngày.

Theo đó, bạn chỉ cần lựa chọn những quả la hán to tròn, không phát ra tiếng kêu khi lắc. Tiếp theo, bạn rửa sạch, loại bỏ lớp lông bên ngoài, bổ quả la hán làm 4 phần rồi đem đun sôi.

Mỗi quả la hán có thể đun cùng 1 đến 1,5l nước sôi. Loại nước này phù hợp dùng hằng ngày, giúp thanh lọc cơ thể.

Nếu không muốn dùng riêng quả la hán, bạn hãy kết hợp cùng một số nguyên liệu khác. Ví dụ như bí đao (nấu trà bí đao).

Một số bài thuốc dân gian sử dụng quả la hán

Phòng và điều trị viêm họng, khản tiếng

25 gram quả la hán thái lát, sắc nước uống thay trà. Nên chia thành nhiều lần uống trong ngày.

Hỗ trợ điều trị ho có đờm, đờm vàng đặc, thở rít, buồn nôn, nôn

20 gram quả la hán, 12 gram bạch bì (vỏ trắng rễ cây dâu tằm). Cho hỗn hợp vào nồi sắc lấy nước uống, uống khi còn ấm.

Hỗ trợ điều trị ho gà, hắt hơi, sổ mũi, sốt nhẹ

20 gram quả la hán, 24 gram hồng khô. Cho các nguyên liệu vào nồi, sắc lấy nước uống. Uống nước sắc khi còn ấm.

Hỗ trợ điều trị viêm họng mạn tính

60 gram quả la hán thái miếng, 100 gram thịt lợn nạc. Cho các nguyên liệu vào nồi, thêm nước và gia vị vừa đủ, hầm chín và ăn trong ngày.

Nhuận tràng, thông tiện (nhuận tràng), trị táo bón

24 gram quả la hán đun lấy nước và uống trong ngày.

Lưu ý khi sử dụng la hán quả

Nước la hán quả dùng hằng ngày. Mỗi ngày, bạn có thể dùng từ 9g đến 15g quả la hán. Trường hợp dùng điều trị bệnh, bạn cần tuân thủ liều lượng mà bác sĩ đưa ra.

Quả la hán mặc dù có nhiều tác dụng nhưng không phù hợp với người thể tạng hàn. Trường hợp đang dùng thuốc, thực phẩm chức năng, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ nếu muốn sử dụng quả la hán.

Nói chung, phần hướng dẫn sử dụng quả la hán trên đây chỉ có tính chất tham khảo. Nếu muốn dùng điều trị bệnh, bạn cần đi thăm khám và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ chuyên môn.

Cây la hán quả sinh trưởng tốt ngay cả khi không được chăm sóc kỹ lưỡng. Bộ phận có giá trị nhất của loài thực vật này chính là phần quả. Quả la hán chứa chất tạo ngọt tự nhiên, chất chống oxy hóa hỗ trợ phòng ngừa ung thư, chống viêm khá hiệu quả.

×