Loạt cảnh báo mới về nguồn cung điện cho miền Bắc mùa nắng nóng

Tại Toạ đàm “Đảm bảo cung ứng điện mùa khô năm 2026” do Báo Xây dựng tổ chức chiều nay 10/6, đại diện Bộ Công Thương, Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO), đại diện Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã nêu ra bức tranh đáng chú ý về tổng nguồn cung điện cho cả nước trong mùa khô năm 2026 và lưu ý đặc biệt với miền Bắc khi lượng điện tại khu vực này liên tiếp lập đỉnh dù mới chớm nắng nóng.

Mỗi năm, miền Bắc cần thêm một nhà máy thuỷ điện Hoà Bình nối lưới

Báo cáo về phụ tải điện trong tháng 5 và 5 tháng đầu năm, ông Bùi Quốc Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điện lực, Bộ Công Thương cho biết: 5 tháng đầu năm 2026, thời tiết có những biến đổi bất thường, đặc biệt nắng nóng đến rất sớm trong tháng 4 và đặc biệt khoảng cuối tháng 5 (24-28/5), nhiệt độ tăng đột biến.

“Hệ thống điện ghi nhận vào ngày 28/5, phụ tải cả nước tăng cao nhất đạt 1,2 tỷ kWh/ ngày và công suất đỉnh đạt hơn 57.000 MW”, ông Hùng thông tin.

Theo lãnh đạo Cục Điện lực, so với cùng năm trước, sản lượng điện hiện tăng 9,3%, so với các kịch bản Bộ Công Thương đề ra, phụ tải đã cao hơn kịch bản cơ sở, song vẫn thấp hơn kịch bản điều hành.

Nói rõ thêm về vấn đề này, ông Nguyễn Anh Tuấn, Ban Điều hành, Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO) cho rằng, thời điểm cuối tháng 5/2026, sản lượng miền Bắc tiêu thụ đến 630 triệu kWh, bằng quá 1 nửa sản lượng điện tiêu thụ của cả nước.

Trong đó, có phụ tải điện của miền Bắc đã lập đỉnh vào chiều ngày 25/5 lên đến gần 30.000 MW, tăng tương đương 6,3% so với kỷ lục năm 2025, tăng tương đương với 1 nhà máy thuỷ điện Hoà Bình.

“Tức là đâu đó mỗi năm ở miền Bắc mình sẽ cần thêm một nhà máy thủy điện Hòa Bình mới có thể đáp ứng được nhu cầu tăng trưởng điện hằng năm, bởi mỗi năm tăng trưởng khu vực này hơn 20.000 MW”, ông Tuấn nói thêm.

Đại diện NSMO cho biết, một điều đáng chú ý trong sơ đồ phụ tải điện nếu như năm 2025 kỷ lục tiêu thụ điện rơi vào tháng 8, thì năm nay, dù mới tháng 5, tiêu thụ điện đã phá vỡ kỷ lục của năm 2025.

“Mùa hè mới chỉ vừa bắt đầu, chưa kể, dự kiến El Nino năm nay sẽ kéo dài bắt đầu từ giữa năm nay đến năm 2027, cho thấy còn rất nhiều khó khăn phía trước”, ông Tuấn nêu.

Đại diện NSMO cho biết: “Chúng tôi cũng sẽ phải bằng mọi cách, bằng mọi giá và bằng mọi các phương pháp, các phương tiện, công cụ, bằng mọi nguồn lực sẵn có, cố gắng để đảm bảo cung ứng điện tốt nhất cho mùa nắng nóng năm 2026 cũng như các tháng còn lại của năm 2026”.

Nhìn nhận điểm nghẽn rộng hơn, theo ông Tuấn, vấn đề không nằm ở 1 nhà máy điện, 1 đường truyền tải, mà điểm nghẽn có thể nằm ở tổng hoà nhiều yếu tố.

Về tăng trưởng nguồn điện cho miền Bắc và cả nước trong thời gian tới, ông Nguyễn Anh Tuấn cho rằng: Tăng trưởng nguồn điện hiện nay không nằm ở giải pháp xây dựng một nhà máy điện, 1 đường truyền tải, mà nằm ở tổng hoà nhiều yếu tố như tiết kiệm điện, sử dụng điện hiệu quả, hay tìm kiếm các giải pháp điện nguồn như lưu trữ pin, điện tái tạo.

Thách thức và giải pháp gì cho nguồn cung điện sắp tới?

Ông Tuấn nêu hàng loạt khó khăn, thách thức cho nguồn điện cho miền Bắc và việc duy trì sản lượng điện toàn hệ thống hiện nay.

Theo đó, trong điều kiện nền kinh tế hướng tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số, nhu cầu phụ tải rất cao. Nhưng Việt Nam đang thiếu nguồn điện nền (than, khí, thuỷ điện) để bổ sung hệ thống, trong khi tiêu thụ điện ngày càng cao.

“Một dự án nguồn điện lớn muốn đưa vào phát điện, sẽ phải mất 5-10 năm. Đây là áp lực lớn, khó khả thi”, ông Tuấn nêu.

Liên quan đến nguồn cung điện tại chỗ và lưới truyền tải điện, ông Tuấn cho rằng, dù hai đường dây 500kV vừa được hoàn thiện, song dự báo đến giữa năm 2026 đến 2027 cả nước sẽ bước vào chu kỳ El Nino - nắng nóng, ít mưa, hồ thuỷ điện thiếu nước sẽ không đủ để phát điện. Vì vậy, nguồn điện tại chỗ cho miền Bắc sẽ rất khó khăn.

Nguồn điện bổ sung từ phía Nam ra miền Bắc phụ thuộc lớn vào đường dây truyền tải 500kV Bắc - Nam, nhưng “hệ thống truyền tải không phải lúc nào cũng vận hành chuẩn 100%. Nếu có sự cố sẽ ảnh hưởng đến cung ứng điện miền Bắc”, ông Tuấn nêu.

Về giải pháp, ông Đỗ Văn Năm, Thành viên Hội đồng thành viên Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) cho biết, giải pháp đầu tiên đó là tập trung đầu tư cải tạo, đảm bảo toàn bộ lưới điện bao gồm: Lưới điện 110kV, lưới điện trung và hạ áp phải được duy tu bảo dưỡng ở trạng thái tốt nhất.

Bên cạnh đó, cần tuyên truyền tiết kiệm điện, tiềm năng tiết kiệm điện vẫn còn rất lớn, vẫn còn những hộ gia đình hay kể cả những cơ quan công sở cũng thực sự chưa sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả, đặc biệt là vào giờ cao điểm.

“Ví dụ điển hình khi chúng tôi phối hợp cùng Sở Công Thương các tỉnh đi kiểm tra, một số trụ sở các doanh nghiệp, nhân viên thường về nhà nghỉ trưa, không ở lại văn phòng như các tòa nhà ở Hà Nội, tuy nhiên điều hòa vẫn được duy trì. Hay vào mùa hè, lúc 17h30, 18h trời vẫn sáng nhưng đèn chiếu sáng trên các tuyến đường vẫn được bật”, ông Năm nêu.

Đại diện EVNNPC khuyến nghị tăng tốc lắp đặt mạng lưới điện mặt trời tự sản tự tiêu trên mái nhà các hộ gia đình và mái nhà các khu công nghiệp.

“Tại miền Bắc có hàng ngàn các khu công nghiệp với nhiều triệu m2 các mái tôn của khu công nghiệp tuy nhiên, mật độ phủ điện mặt trời tự sản tự tiêu còn chưa tương xứng với tiềm năng. Điều này cũng tương tự với các hộ gia đình. Tôi cho rằng, để thực hiện mục tiêu Chính phủ đề ra phấn đấu đến năm 2030 có 50% hộ dân và 50% các mái nhà công sở được lắp đặt điện mặt trời tự sản tự tiêu, chúng ta còn phải nỗ lực rất lớn”, ông Năm nêu.

Theo ông này, đây là nguồn điện xanh, sạch hợp lý nhất của miền Bắc lúc này, bởi vào các tháng nắng nóng, bức xạ mặt trời ở miền Bắc rất lớn, sẽ phát huy tốt nhất nguồn cung điện cho miền Bắc vào mùa nắng nóng và đây cũng là nguồn điện có thời gian xây dựng nhanh nhất, so với điện từ than, hay tua-bin khí.

×