Luật Phát triển đô thị: Mở đường cho các siêu dự án đô thị lấn biển và kinh tế biển bứt phá

Hành lang pháp lý chặt chẽ cho các siêu đô thị lấn biển

Luật Phát triển đô thị đã xác định rõ nét các nguyên tắc, tiêu chí và cơ chế ưu đãi nhằm thu hút nhà đầu tư chiến lược tham gia phát triển các khu đô thị lấn biển.

Theo quy định, việc đầu tư, xây dựng khu đô thị lấn biển phải bảo đảm phù hợp với quy hoạch tổng thể. Các dự án bắt buộc phải trải qua quá trình đánh giá toàn diện về điều kiện tự nhiên, địa chất, hệ sinh thái, cũng như khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và nước biển dâng. Bên cạnh đó, Luật cũng nhấn mạnh yêu cầu tối quan trọng về bảo đảm quốc phòng, an ninh, chủ quyền quốc gia và quyền tiếp cận biển của cộng đồng.

Đáng chú ý, để tạo sức hút mạnh mẽ với các nhà đầu tư lớn, Luật Phát triển đô thị cho phép các dự án đô thị lấn biển thuộc danh mục thu hút nhà đầu tư chiến lược được áp dụng thời hạn hoạt động lên đến 70 năm. Cùng với đó là các cơ chế ưu đãi đặc thù về thủ tục đầu tư, giao đất và nghĩa vụ tài chính.

Luật cũng mở ra điểm nghẽn về nguồn vật liệu khi quy định các dự án đô thị lấn biển trọng điểm được áp dụng cơ chế khai thác khoáng sản (như cát biển) tương tự công trình quan trọng quốc gia. Chủ tịch UBND Thành phố có thẩm quyền giao khu vực biển để khai thác khoáng sản phục vụ dự án sau khi thống nhất với các Bộ ngành liên quan. Sự chủ động về chính sách này sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian triển khai, nâng cao tính khả thi cho các dự án lấn biển quy mô lớn.

Đột phá chính sách nâng tầm kinh tế biển

Không chỉ dừng lại ở các không gian đô thị mới, Luật Phát triển đô thị còn đặt nền móng vững chắc cho việc phát triển toàn diện các ngành kinh tế biển trọng điểm.

Theo Luật, HĐND TP được giao thẩm quyền ban hành các cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ đặc thù, vượt trội để phát triển hạ tầng và các ngành kinh tế biển mới. Phạm vi bao hàm rộng lớn từ kinh tế hàng hải, logistics, công nghiệp hỗ trợ dầu khí, năng lượng tái tạo, đến du lịch biển và nuôi trồng hải sản.

Một trong những mô hình kinh tế biển mang tính đột phá được đưa vào Luật là việc thành lập và vận hành các khu cảng mở, khu thương mại tự do và khu logistics tích hợp gắn liền với cảng biển quốc tế. Tại đây, các nhà đầu tư chiến lược sẽ được hưởng chế độ ưu đãi tối đa về thủ tục hải quan, thuế quan, tài chính và ngoại hối.

Song song đó, Chủ tịch UBND Thành phố được trao quyền chủ động lựa chọn nhà đầu tư chiến lược cho các dự án kinh tế biển, giúp tối ưu hóa quy trình thủ tục và thu hút các tập đoàn hàng đầu thế giới. Sự tích hợp giữa mô hình đô thị lấn biển hiện đại, xanh, thông minh và các khu chức năng kinh tế biển động lực sẽ tạo nên những hệ sinh thái ven biển hoàn chỉnh, biến không gian biển thành không gian phát triển kinh tế vươn tầm quốc tế.

Những siêu dự án lấn biển dần lộ diện"

Trước khi Luật Phát triển đô thị chính thức được thông qua, làn sóng đầu tư lấn biển đã âm thầm và sẵn sàng bùng phát.
Điển hình phải kể đến Khu đô thị lấn biển Cần Giờ (Vinhomes Green Paradise) tại TP.HCM đã được phê duyệt.
Với quy mô lên tới 2.870 ha và tổng vốn đầu tư gần 9 tỷ USD, siêu dự án này được quy hoạch thành 5 phân khu hiện đại (trung tâm, nghỉ dưỡng, biệt thự, công viên sinh thái, sân golf), dự kiến phục vụ khoảng 250.000 dân cùng hàng triệu du khách mỗi năm. Để tạo đà kết nối, tuyến Metro dài 48,5 km nối trung tâm thành phố tới Cần Giờ cũng đã được đề xuất triển khai giai đoạn 2026 - 2028 với năng lực vận tải đạt 30.000 - 40.000 lượt người/giờ/hướng.

Trong chuyến khảo sát thực địa các trọng điểm kinh tế phía Đông của Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được (ngày 22/8), một doanh nghiệp đã chủ động đề xuất ý tưởng lấn biển hơn 300 ha tại Mũi Nghinh Phong (Vũng Tàu). Ý tưởng này kỳ vọng tạo nên tổ hợp dịch vụ - du lịch - giải trí quy mô lớn chạy dọc từ Bãi Sau đến cảng Cầu Đá; dù mới ở bước đề xuất nghiên cứu, lãnh đạo TP.HCM đã đặc biệt lưu ý yêu cầu phát triển phải hài hòa tuyệt đối giữa bài toán hạ tầng, kinh tế với việc bảo tồn cảnh quan tự nhiên đặc trưng.

Tại đặc khu Côn Đảo, TP.HCM đã đưa vào kế hoạch quy hoạch hai dự án lấn biển trọng điểm theo hình thức PPP giai đoạn 2026 - 2030 tại khu vực Đông Nam Suối Ớt - Cỏ Ống và trung tâm Côn Đảo. Nằm trong tổng nguồn lực đầu tư dự kiến khoảng 2,5 tỷ USD, các dự án này không chỉ giải bài toán mở rộng không gian đô thị và hạ tầng du lịch, mà còn đặt nền móng xây dựng Côn Đảo thành hình mẫu đô thị biển đảo xanh, bền vững hàng đầu khu vực.

×