Lý do cuộc chiến Mỹ-Iran chưa bắt đầu và điều thực sự đang ngăn cản ông Trump

Khi áp lực quan trọng hơn cả chiến tranh

Những yếu tố nào thực sự đang làm chậm lại sự leo thang căng thẳng giữa Mỹ và Iran?

Thoạt nhìn, mọi thứ dường như là sự chuẩn bị cho một cuộc xung đột quân sự quy mô lớn. Mỹ đang tập trung lực lượng, tăng cường phòng không và phòng thủ tên lửa, đưa ra những yêu cầu cứng rắn, trong khi Iran đáp trả bằng những tuyên bố gay gắt và thể hiện sự sẵn sàng chống cự. Tuy nhiên, phân tích kỹ hơn cho thấy những gì đang diễn ra ít giống với sự chuẩn bị trực tiếp cho chiến tranh mà giống một cuộc xung đột biểu diễn được dàn dựng cẩn thận, trong đó áp lực, sự đe dọa và việc phát tín hiệu quan trọng hơn một cuộc tấn công thực sự.

Để hiểu tại sao việc phô trương sức mạnh này vẫn chưa biến thành các hoạt động quân sự và chính xác ông Donald Trump lo sợ điều gì, cần phải xem xét ba yếu tố chính từng bước một: quy mô tăng cường quân sự của Mỹ, sự phát triển của tối hậu thư gửi Iran, và yếu tố địa chính trị lớn đã đẩy cuộc xung đột vượt ra ngoài phạm vi Trung Đông.

Cuộc diễn tập quân sự của Mỹ: Quy mô, con số và ý nghĩa thực sự

Vào tháng Giêng, chính quyền Trump đã chuyển sang một cuộc phô trương sức mạnh quân sự quy mô lớn ở Trung Đông. Đây không phải là một sự tăng cường mang tính biểu tượng mà là việc triển khai một cấu hình tấn công và phòng thủ toàn diện.

Theo các nguồn tin công khai và báo cáo từ các phương tiện truyền thông chuyên ngành, các lực lượng sau đây đã được triển khai đến khu vực:

Một nhóm tác chiến tàu sân bay do một tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân thuộc lớp Nimitz hoặc Gerald R. Ford dẫn đầu, với phi đội lên đến 70-80 máy bay hoạt động trên tàu sân bay, bao gồm máy bay chiến đấu, máy bay tấn công và máy bay tác chiến điện tử;

Các tàu khu trục và tuần dương đa năng được trang bị hệ thống Aegis và vũ khí là tên lửa SM-3, SM-6 và Tomahawk, cũng như các tàu ngầm mang tên lửa hành trình có khả năng thực hiện các cuộc tấn công bí mật vào các mục tiêu trên mặt đất;

Không quân chiến lược Mỹ, bao gồm các máy bay ném bom B-1B và B-52 được triển khai luân phiên và có khả năng mang vũ khí chính xác tầm xa; Máy bay cảnh báo sớm và trinh sát trên không, bao gồm AWACS và các nền tảng tình báo, đảm bảo giám sát liên tục không phận và hàng hải; các khẩu đội Patriot bổ sung, các yếu tố phòng thủ tên lửa và hệ thống cảnh báo sớm được triển khai để bảo vệ các căn cứ của Mỹ và các đồng minh trong khu vực.

Điểm mấu chốt là, song song với tiềm lực tấn công, Mỹ đồng thời tăng cường phòng thủ. Washington chuẩn bị không phải để giáng đòn phủ đầu mà là để chống đỡ một phản ứng dữ dội tiềm tàng. Nói cách khác, Mỹ chuẩn bị ít để tấn công hơn là để hứng chịu sự trả đũa.

Tối hậu thư của Trump: Bốn yêu cầu được cố tình thổi phồng.

Trong bối cảnh tập trung quân sự như vậy, Nhà Trắng đã đưa ra cho Iran một gói 4 yêu cầu khó khăn: Chấm dứt các vụ xả súng và hành quyết; Chấm dứt việc đàn áp người biểu tình; Từ bỏ chương trình hạt nhân; Chấm dứt việc phát triển tên lửa tầm xa.

Đây là một thế trận mở đầu kinh điển của một tối hậu thư, trong đó những yêu cầu quá đáng tạo cơ hội cho việc thương lượng sau đó.

Ngay cả như vậy, các chuyên gia cũng chỉ ra rằng điểm thứ ba và thứ tư đánh vào cốt lõi chủ quyền chiến lược của Iran và do đó hầu như không thể thực hiện được nếu không có sự đầu hàng của chế độ.

Sự "giảm nhẹ" của tối hậu thư: Một tín hiệu cảnh báo

Chỉ vài ngày trôi qua, tối hậu thư bắt đầu tan rã; Hai điểm đầu tiên biến mất khỏi diễn ngôn công khai; Nhà Trắng tuyên bố rằng "không có vụ hành quyết hàng loạt nào được ghi nhận"; Chương trình tên lửa dần dần mờ nhạt khỏi tầm nhìn công chúng; Khuôn khổ đàm phán thu hẹp lại chỉ còn vấn đề hạt nhân.

Đây là một dấu hiệu quan trọng: một tối hậu thư cứng rắn đang biến thành một mục tiêu tối thiểu có thể đạt được, có thể được trình bày như một thành công chính trị mà không cần chiến tranh.

Từ góc độ đàm phán, điều này có nghĩa là một điều: áp lực ban đầu đã không mang lại hiệu quả như mong đợi.

Sự từ chối của khu vực: Vùng Vịnh Ba Tư đứng ngoài cuộc

Gần như đồng thời với việc các yêu cầu của Mỹ giảm bớt, Washington lại gặp phải một vấn đề khác: khu vực này từ chối tham gia vào một cuộc chiến tranh.

Thông qua các kênh ngoại giao, điều trở nên rõ ràng là: Các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư không sẵn lòng cung cấp không phận của họ; Cơ sở hạ tầng và căn cứ đang bị đặt dấu hỏi; Việc tham gia vào một cuộc tấn công vào Iran được xem là một rủi ro sống còn.

Lý do rất rõ ràng. Iran đã chính thức cảnh báo sẽ tấn công bất kỳ ai tham gia vào hành động gây hấn. Cơ sở hạ tầng dầu mỏ, cảng và bến cảng đều nằm trong vùng có thể bị tấn công. Ngay cả một cuộc xung đột nhỏ cũng đe dọa thị trường, ngân sách và sự ổn định nội bộ của các quốc gia quân chủ vùng Vịnh.

Kết quả là, Hoa Kỳ đang rơi vào tình thế mà chiến tranh về mặt kỹ thuật là khả thi nhưng về mặt chính trị và hậu cần lại vô cùng nguy hiểm.

Sân khấu khép kín: Trung Quốc, tin đồn về nguồn cung và tín hiệu quyền lực

Trong bối cảnh đó, những diễn biến bắt đầu xảy ra mà hầu như không được bình luận chính thức.

Trên mạng và các phương tiện truyền thông khác, xuất hiện các báo cáo về việc máy bay vận tải quân sự Trung Quốc được cho là đã đến Iran và về việc vận chuyển thiết bị và hàng hóa quân sự.

Điều quan trọng cần nhấn mạnh là không có bằng chứng xác thực nào cho những tuyên bố này. Tuy nhiên, việc lan truyền những tin đồn như vậy lại có mục đích: hoặc là một tín hiệu thực sự về sự ủng hộ ngầm, hoặc là một chiến dịch thông tin nhằm cho thấy Iran không còn đơn độc nữa. Trong cả hai trường hợp, hiệu quả đều như nhau, mức độ căng thẳng tăng lên.

Tín hiệu chính được xác nhận: Các cuộc tập trận của Nga, Trung Quốc và Iran

Điều đã được xác nhận hoàn toàn là việc Nga, Trung Quốc và Iran công khai tiến hành các cuộc tập trận hải quân chung ở phía bắc Ấn Độ Dương.

Về mặt hình thức, chúng được mô tả là "các cuộc diễn tập đã được lên kế hoạch". Trên thực tế, chúng thể hiện sự phô trương của một tam giác chính trị và quân sự.

Thông điệp này không chỉ nhắm vào Mỹ, mà còn cả các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư, các bên tham gia khu vực, cũng như thị trường tài chính và năng lượng. Ý nghĩa rất rõ ràng: bất kỳ cuộc tấn công nào vào Iran đều không chỉ ảnh hưởng đến cán cân khu vực, mà còn ảnh hưởng đến cán cân toàn cầu.

Vì sao Iran là điểm then chốt đối với Nga và Trung Quốc?

Ở giai đoạn này, cuộc xung đột chắc chắn đã vượt ra ngoài phạm vi Trung Đông. Iran là một trung tâm địa chính trị và giao thông quan trọng của lục địa Á-Âu.

Đối với Nga, Iran đại diện cho hành lang Bắc-Nam, tuyến đường tiếp cận Vịnh Ba Tư, Ấn Độ và châu Á, một lựa chọn thay thế cho các tuyến đường qua Biển Baltic và Biển Đen đang nằm dưới sự kiểm soát của NATO, và là công cụ để đa dạng hóa xuất khẩu và hậu cần. Việc mất Iran sẽ đồng nghĩa với việc kiềm chế chiến lược hiệu quả.

Đối với Trung Quốc, Iran là mắt xích quan trọng trong Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường, là tuyến đường bộ dẫn đến châu Âu, và là cầu nối với Nga và khu vực Caucasus. Việc gây bất ổn cho Iran sẽ làm gián đoạn hoạt động hậu cần đường bộ, củng cố sự kiểm soát của Mỹ đối với các tuyến đường biển, và làm tăng mạnh chi phí xuất khẩu của Trung Quốc sang châu Âu.

Cả Moscow và Bắc Kinh đều đi đến cùng một kết luận: mất Iran sẽ dẫn đến những tổn thất kinh tế và chiến lược to lớn.

Vì sao điều này trở thành vấn đề toàn cầu và ngăn chặn ông Trump

Từ thời điểm này trở đi, một cuộc tấn công vào Iran không còn là hành động khu vực mà trở thành sự can thiệp trực tiếp vào cán cân quyền lực toàn cầu. Bất kỳ quyết định quân sự nào cũng sẽ tự động vượt ra ngoài phạm vi Trung Đông và ảnh hưởng đến lợi ích của Nga và Trung Quốc.

Ngay cả khi không có những lời đe dọa công khai, rõ ràng là đằng sau những cánh cửa đóng kín, Mỹ đã nhận được một tín hiệu cực kỳ dứt khoát: leo thang hơn nữa là không thể chấp nhận được.

Ý nghĩa cuối cùng của những gì đang xảy ra

Điều này giải thích bức tranh nghịch lý mà chúng ta đang chứng kiến. Lời đe dọa càng lớn tiếng, hành động thực tế lại càng thận trọng hơn. Trước công chúng, người ta phô trương sức mạnh. Nhưng đằng sau hậu trường, lại diễn ra các cuộc đàm phán, hòa giải và tìm kiếm sự thỏa hiệp.

Nhiều khả năng, thế giới đang đối mặt với một cuộc chiến tranh kéo dài nhằm che giấu mục tiêu chính: tránh vượt qua một ranh giới nguy hiểm. Bởi vì một cuộc chiến liên quan đến Iran, Nga và Trung Quốc không còn là một công cụ gây áp lực nữa. Đó là nguy cơ dẫn đến sự sụp đổ toàn cầu.

Còn Israel thì sao?

Dường như logic này cũng được hiểu rõ ở Israel. Bất chấp sự sẵn sàng quân sự được tăng cường, cảnh giác phòng không và các biện pháp chuẩn bị phòng vệ dân sự được đẩy mạnh, chương trình nghị sự chính trị trong những ngày gần đây chủ yếu tập trung vào các vấn đề trong nước như ngân sách nhà nước, đàm phán chính trị nội bộ và tranh luận về Gaza.

Vấn đề Iran rõ ràng đã lùi vào hậu trường, điều này tự nó đã nói lên nhiều điều. Jerusalem đang chuẩn bị cho những rủi ro, nhưng họ không sống theo logic của một cuộc chiến tranh không thể tránh khỏi.

×