Mã số vùng trồng sầu riêng, tấm "hộ chiếu" không còn chỗ cho sự dễ dãi

Những ngày này, trên khắp các vườn cây ăn trái và cánh đồng trồng nông sản xuất khẩu, câu chuyện về quy định mới trong cấp và quản lý MSVT đang trở thành chủ đề "nóng".

Những tiêu chí siết chặt hơn về truy xuất nguồn gốc, nhật ký canh tác điện tử và kiểm soát dư lượng hóa chất không chỉ là yêu cầu từ cơ quan quản lý mà đã trở thành áp lực thực tế sát sườn. Không còn thời kỳ "mượn mã", "xài chung mã" hay làm hồ sơ cho có, quy định mới buộc từng mắt xích trong chuỗi liên kết phải bước vào cuộc chơi bài bản.

Nông dân là những người cảm nhận rõ nhất sự thay đổi này. Dù không ít bỡ ngỡ, sự chuyển biến trong tư duy làm vườn đang dần định hình.

"Nói thật ban đầu nghe quy định mới, bà con ai cũng dội. Trước giờ làm vườn quen tay, phun thuốc hay bón phân nhớ đâu làm đó, giờ bắt ghi chép từng đợt, rồi quét mã QR, theo dõi sâu bệnh chuẩn chỉnh từng tuần. Nhưng không làm thì mất mã, mà mất mã thì trái cây ngon mấy cũng chỉ bán dạt ngoài chợ nội địa với giá rẻ. Muốn bán được giá cao đi nước ngoài thì mình phải tự nâng cấp mình thôi", bà Mười Song (nông dân trồng sầu riêng tại xã Tân Phong, Đồng Tháp) thổ lộ.

Sự thay đổi không chỉ dừng lại ở từng mảnh vườn riêng lẻ, mà đang tạo ra làn sóng chuyển mình mạnh mẽ ở cấp độ quản lý HTX.

Khi HTX làm cầu nối và mảnh vườn bắt nhịp công nghệ

Đối với các HTX, quy định mới vừa là áp lực quản lý, vừa là "thước đo" năng lực của ban điều hành. Việc kiểm soát hàng chục, hàng trăm ha đất của các hộ thành viên đòi hỏi giải pháp công nghệ và tinh thần kỷ luật cao hơn bao giờ hết.

"Cái khó nhất của HTX khi áp dụng quy định MSVT mới là tính tuân thủ đồng đều của các thành viên. Chỉ cần một hộ tự ý dùng thuốc ngoài danh mục cho phép là ảnh hưởng tới uy tín cả vùng trồng, nguy cơ bị thu hồi mã rất cao.

Vì vậy, HTX phải đứng ra làm "trọng tài": thành lập đội kỹ thuật đi kiểm tra chéo giữa các vườn, đứng ra tập trung thu mua vật tư đầu vào chuẩn sạch cho bà con. Quy định mới tuy "gắt" nhưng lại giúp HTX loại bỏ được tư duy làm ăn chộp giật, tạo ra dòng sản phẩm đồng nhất đủ sức ký các hợp đồng lớn", ông Nguyễn Thanh Tâm, Giám đốc HTX dịch vụ nông nghiệp Tâm Sầu Riêng cho biết.

Sự chủ động từ phía HTX chính là điểm tựa để các doanh nghiệp tự tin tìm đến đặt hàng và đầu tư dài hạn.

Doanh nghiệp đồng hành: Chia sẻ rủi ro, xây vùng nguyên liệu bền vững

Ở góc độ tiêu thụ và xuất khẩu, các doanh nghiệp nhận thức rõ: nếu chỉ ngồi chờ nông sản gom về rồi mới kiểm tra thì rủi ro bị trả hàng hoặc cấm xuất khẩu là rất lớn. Quy định hậu kiểm nghiêm ngặt từ các thị trường nhập khẩu buộc doanh nghiệp phải nhúng tay sâu hơn vào khâu sản xuất.

"Quy định mới về MSVT là "bộ lọc' rất tốt để thị trường tự làm sạch mình. Doanh nghiệp chúng tôi không xem nông dân là người bán hàng đơn thuần, mà là đối tác chiến lược. Chúng tôi cắt cử hẳn đội ngũ kỹ sư nông nghiệp xuống cắm chốt tại các vùng trồng, đồng hành cùng HTX giám sát quy trình từ khâu làm đất, chọn phân bón đến ngày thu hoạch. Việc đầu tư hệ thống phần mềm quản lý vùng trồng tốn chi phí ban đầu, nhưng đổi lại chúng tôi có nguồn hàng minh bạch, đáp ứng tức thì các đợt kiểm tra đột xuất của đối tác nước ngoài", CEO một doanh nghiệp Xuất khẩu Nông sản) chia sẻ.

Sự đồng thuận từ nông dân – HTX – doanh nghiệp đang tạo nên một sinh khí mới cho nông nghiệp Việt Nam. Dù chặng đường phía trước vẫn còn những vướng mắc về hạ tầng công nghệ ở một số vùng sâu vùng xa, hay chi phí tái cấp chứng nhận, nhưng lộ trình "xanh hóa" và chuẩn hóa vùng trồng là không thể đảo ngược.

Sự siết chặt quy định hôm nay chính là cái giá xứng đáng để dọn đường cho những chuyến hàng nông sản Việt tự tin vươn xa, khẳng định thương hiệu bằng chất lượng và sự minh bạch ngành hàng tỷ đô trên thị trường quốc tế.

×