Miễn phí tham quan “Vườn ánh sáng” giữa Thủ đô: Không gian đèn lồng sắc màu hút khách

Giữa không gian Vườn Giám, Văn Miếu Quốc Tử Giám hàng trăm tác phẩm đèn lồng rực rỡ sắc đỏ, lam, vàng, tím được trưng bày dưới những tán cây xanh, tạo nên một không gian huyền ảo.

Các tác phẩm được chế tác thủ công từ các chất liệu truyền thống, thân thiện với môi trường như nan tre, lụa, giấy dó…, kết hợp với nghệ thuật sắp đặt và ánh sáng đương đại, mở ra trải nghiệm thị giác độc đáo, giúp du khách và người dân đến gần hơn với các giá trị di sản theo một cách sinh động và gần gũi.

Mỗi tác phẩm không chỉ thể hiện sự khéo léo của người nghệ nhân mà còn “kể” lại những câu chuyện văn hóa, bản sắc vùng miền. Các giá trị truyền thống được biến tấu theo phong cách hiện đại và tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại với một diện mạo mới, giàu tính sáng tạo.

Mỗi gian trưng bày là một nét riêng của các nghệ nhân đến từ các tỉnh, nếu như gian hàng của Nghệ nhân Thái Hoán đến từ Huế là những tác phẩm, sản phẩm trong cuộc sống hàng ngày của người nông dân thì với gian trưng bày của nhóm Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Văn Tĩnh (63 tuổi đến từ Hà Nội) lại là sự độc đáo về những tác phẩm đèn lồng được đan tinh tế từ nguyên liệu như tre, đặc biệt là từ thân cây đu đủ.

Chia sẻ với Dân Việt, Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Văn Tĩnh cho biết: “Tôi sinh ra và lớn lên tại làng nghề truyền thống mây tre đan Phú Vinh, là con trai của cụ Nguyễn Văn Khiếu – một trong bảy nghệ nhân đầu tiên được Bác Hồ phong tặng danh hiệu. Tiếp nối truyền thống gia đình, tôi luôn ủng hộ những ý tưởng mới mẻ cho làng nghề. Câu chuyện về chiếc đèn đu đủ bắt đầu từ năm 2018 bởi một bạn trẻ.

Ban đầu, cậu ấy làm vì đam mê thuần túy, chỉ lấy thân cây đu đủ rồi tết thêm vài con giống như cào cào, muỗm đậu lên để chơi trong nhà chứ chưa có ý định làm đèn. Nhận thấy giá trị độc đáo này, nhóm chúng tôi, đặc biệt là bạn Nguyễn Trọng Điểm, đã tiếp nối và nghiên cứu sâu để biến những thân cây thô mộc thành sản phẩm ánh sáng nghệ thuật.

Để làm nên một chiếc đèn đu đủ bền bỉ, quy trình chế tác rất cầu kỳ với khoảng 50 bước. Thân cây sau khi thu gom sẽ được ngâm trong nước vôi trong từ 25 đến 30 ngày để bào mòn hết chất hữu cơ, giúp sản phẩm không bị mối mọt. Sau đó, chúng tôi rửa sạch và xử lý bằng mủ cao su chiết xuất tự nhiên để trả lại vẻ ngoài nguyên bản. Những chiếc đèn làm từ năm 2018 đến nay vẫn bền đẹp, không hề hư hỏng. Dù giá thành cao hơn đèn lồng thông thường, từ 500.000 - 600.000 đồng cho mẫu nhỏ và lên đến 3 - 4 triệu đồng cho những cây to”.

Nghệ nhân Thái Hoán (62 tuổi) đến từ Hợp tác Mây trẻ đan Bao La, xã Đan Điền, Thành phố Huế chia sẻ: "Làng nghề của chúng tôi đã có tuổi đời hơn 600 năm nên con cái sinh ra, lớn lên là đã thấy cha mẹ làm nghề, cứ thế thấm vào máu thịt.

Chúng tôi rất vinh dự được tham gia trưng bày, giới thiệu sản phẩm và hướng dẫn du khách trải nghiệm ngay tại không gian Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Qua đây, chúng tôi muốn giới thiệu sự tinh tế, xảo diệu của làng nghề với hệ thống sản phẩm phong phú lên tới trên dưới 500 mẫu mã.

Thực tế, nghề mây tre đan không còn là điều xa lạ, nhưng đã có sự chuyển mình lớn. Ngày xưa, chúng tôi chỉ làm các dụng cụ gia đình như rổ, rá, dần, sàng đem ra chợ bán. Nhưng từ khi được công nhận là làng nghề truyền thống vào năm 2013 và trở thành điểm du lịch cộng đồng vào năm 2022, Hợp tác xã đã đón lượng khách rất lớn.

Từ đầu năm đến nay, đã có khoảng 4.500 đến 5.000 lượt khách tham gia trải nghiệm. Khách chủ yếu là các trường học đến tìm hiểu văn hóa, còn khách quốc tế chiếm khoảng 30%. Sau khi tham quan và tự tay làm thử, đa số du khách đều rất hào hứng mua sản phẩm lưu niệm".

Nói về chương trình Vườn ánh sáng, Tiến sĩ Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám bày tỏ: “Sự hiện diện của các nghệ nhân và làng nghề trên khắp mọi miền đất nước đã thắp sáng niềm tin, tạo nên sự kết nối và tiếp nối những giá trị truyền thống của dân tộc; đồng thời khơi dậy tinh thần sáng tạo và tri thức của người Việt Nam. Thông qua chương trình, chúng tôi mong muốn tôn vinh những nghệ nhân, làng nghề cùng những nỗ lực sáng tạo không ngừng của họ trong đời sống đương đại, qua đó góp phần nuôi dưỡng tình yêu di sản trong lòng công chúng.

“Vườn Ánh sáng” còn gửi gắm thông điệp về vai trò của tri thức trong đời sống hiện đại. Ánh sáng soi đường đạo học được ví như niềm tin dẫn lối tâm hồn, khai mở trí tuệ và nuôi dưỡng nhân cách, giúp mỗi người hướng tới những giá trị tích cực trong cuộc sống. Qua đó, chương trình góp phần lan tỏa ý thức gìn giữ và phát huy di sản văn hóa trong cộng đồng, đặc biệt là khơi dậy niềm tự hào và sự quan tâm của thế hệ trẻ đối với các giá trị truyền thống”.

“Vườn ánh sáng” do Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám tổ chức ra mắt từ ngày 10 -19/4 miễn phí tại Vườn Giám, Văn Miếu Quốc Tử Giám, Hà Nội.

Đây là hoạt động điểm nhấn nằm trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 950 năm thành lập Di tích Quốc gia đặc biệt Quốc Tử Giám (1076 – 2026).

Sự kiện quy tụ nhiều nghệ nhân, làng nghề và cơ sở thủ công tiêu biểu trên cả nước như: làng nghề đèn lồng Cao Viên (Thanh Oai, Hà Nội), làng nghề mây tre đan Phú Vinh (Phú Nghĩa, Hà Nội), làng nghề cói Kim Sơn (Ninh Bình), nghệ nhân lọng, đèn Hoàng Ngọc Tuyên (Huế), làng nghề mây tre đan Bao La (Huế), cơ sở đèn lồng, đèn nón lá Hải Dương (Huế), đèn lồng Dé Lantana (Hội An), đèn lồng Trọng Bình Cổ Đăng (thành phố Hồ Chí Minh)…

×