Mộ cổ ở làng này Nghệ An khi đào khảo cổ lên có 2 thanh kiếm cổ, hiện vật cổ xưa-gốm men lạ mắt

Cuộc khai quật ngôi mộ cổ do Bảo tàng Nghệ An - Xô viết Nghệ Tĩnh phối hợp với Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) thực hiện.

Ông Bùi Công Vinh, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An thông tin, ngôi mộ cổ được phát hiện trong vườn cây của gia đình ông Trần Đình Tuấn, thuộc địa bàn xã Nam Giang, huyện Nam Đàn, Nghệ An trước đây (nay là xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An).

Theo khảo sát ban đầu, phần cửa mộ cổ đã xuất lộ với dấu tích rộng khoảng 1,5m.

Các nhà khảo cổ ghi nhận nhiều loại gạch cổ, trong đó có gạch hình chữ nhật và gạch múi bưởi với mặt cắt hình thang.

Bên trong mộ xuất hiện nhiều hiện vật lạ mắt gốm men và kim loại. Đặc biệt, hai thanh kiếm sắt được phát hiện tại đây đang thu hút sự quan tâm của giới chuyên môn.

Theo đánh giá bước đầu của Bảo tàng Nghệ An - Xô viết Nghệ Tĩnh, khảo cổ học chưa ghi nhận loại kiếm tương tự trong các mộ cổ bằng gạch có niên đại tương ứng tại Nghệ An.

Hai hiện vật cổ xưa, trong đó có 2 thanh kiếm cổ xưa bằng sắt được kỳ vọng cung cấp thêm tư liệu để nghiên cứu đặc điểm ngôi mộ, đời sống cư dân đương thời và khả năng xác định thân phận, địa vị của người được an táng.

Đợt khai quật khảo cổ được tiến hành khẩn cấp do di tích nằm trong khu vực vườn cây của người dân, giáp tuyến đường dân sinh.

Một phần mộ cổ đã bị làm xuất lộ, trong khi nguy cơ chịu tác động từ thiên tai, xây dựng, đô thị hóa hoặc đào trộm luôn hiện hữu.

Theo phương án được phê duyệt, diện tích khai quật khảo cổ của ngôi mộ cổ khoảng 70m2, thời gian thực hiện 40 ngày (từ ngày 10/8 - 18/9/2026), bao gồm cả việc chỉnh lý hiện vật cổ và hoàn trả mặt bằng.

Căn cứ vào vật liệu và kỹ thuật xây dựng, bước đầu nhận định ngôi mộ cổ này có niên đại khoảng thế kỷ IV-VII, tương ứng giai đoạn Lục Triều - Tùy Đường.

Mục tiêu của cuộc khai quật là làm lộ toàn bộ những phần còn bị đất, bùn che phủ; xác định quy mô, cấu trúc, niên đại, táng thức và hệ thống di vật cổ; qua đó đánh giá đầy đủ hơn giá trị của di tích.

Người chủ trì khai quật khảo cổ ngôi mộ cổ là Tiến sĩ Nguyễn Văn Anh, Trưởng Khoa Lịch sử và Văn hóa, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội).

Sau khi khai quật, nghiên cứu và chỉnh lý, các di vật sẽ được bàn giao cho Bảo tàng Nghệ An - Xô viết Nghệ Tĩnh bảo quản cùng hồ sơ khoa học.

Nếu phát hiện di cốt, phương án dự kiến là hoàn táng tại chỗ hoặc tại nghĩa trang địa phương.

Kết quả khai quật khảo cổ sẽ là cơ sở để cơ quan chuyên môn xem xét khả năng mở rộng khai quật, khoanh vùng và xây dựng phương án bảo tồn, phát huy giá trị di tích.

Nếu cho thấy có giá trị và tiềm năng lớn, ngôi mộ có thể được nghiên cứu để bảo tồn, trưng bày, đồng thời kết nối với các di tích khác nhằm hình thành điểm du lịch lịch sử - văn hóa.

Đặc biệt, việc xác định nguồn gốc, niên đại ngôi mộ cổ và đặc điểm của hai thanh kiếm cổ bằng sắt có thể bổ sung những dữ liệu quan trọng cho nghiên cứu về chủ nhân ngôi mộ và bối cảnh xã hội Nghệ An trong giai đoạn thế kỷ IV-VII.

Bà Lê Thu Hiền, Giám đốc Bảo tàng Nghệ An - Xô Viết Nghệ Tĩnh cho biết: “Một ngôi mộ nằm sâu trong lòng đất nhưng có thể mở ra cả một lát cắt lịch sử. Việc khai quật khẩn cấp lần này không chỉ nhằm bảo vệ một di tích khảo cổ đang đứng trước nguy cơ bị xâm hại mà còn hướng tới việc làm rõ cấu trúc, đặc điểm, niên đại và giá trị của mộ gạch; đồng thời thu thập những tư liệu, di vật cần thiết phục vụ công tác nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản”.

×