Mô hình chính quyền địa phương hai cấp sẽ tạo cú hích mạnh mẽ cho việc thực hiện dân chủ ở cơ sở

Phải tạo được kênh để người nông dân tham gia vào hoạt động dân chủ ở cơ sở

Khẳng định tầm quan trọng của việc thực hiện quy chế dân chủ tại cơ sở, tại Tọa đàm trực tuyến “Thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở và vai trò của nông dân: Những bài học từ thực tiễn”, bà Nguyễn Thị Phương Quỳnh – Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Ninh Bình cho biết, dân chủ thực chất phải bắt đầu từ sự tôn trọng tiếng nói của người dân và đảm bảo họ được tham gia ngay từ đầu vào các quyết sách liên quan đến cộng đồng.

“Chúng tôi xác định dân chủ thật sự là người dân phải được tôn trọng, tham gia ngay từ đầu. Thứ nhất, phải tạo được kênh để người dân tham gia sinh hoạt, thông qua các hình thức như hòm thư góp ý, các buổi gặp mặt trực tiếp để cán bộ, người đứng đầu có thể lắng nghe trực tiếp tiếng nói từ hội viên nông dân.

Thứ hai, hội viên có thể kiến nghị trực tiếp, phản ánh trực tiếp với cán bộ hội. Khi đó cán bộ hội sẽ trực tiếp tiếp nhận, xử lý thông tin, là cánh tay nối dài của chính quyền để lắng nghe câu chuyện.

Thứ ba là qua kênh đối thoại, chúng ta cần đối thoại cởi mở để giải quyết vấn đề ngay trước mắt, vấn đề dư luận đang quan tâm, tránh tạo dư luận xấu.

Khi chúng ta xây dựng được không khí thoải mái, dân chủ từ những buổi gặp gỡ, qua các kênh đối thoại, người dân sẽ nhận thức, hiểu được tinh thần dân chủ thật sự ở các địa phương, ở cơ sở”, bà Quỳnh nhấn mạnh.

Cũng theo Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Ninh Bình để thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở, phải công khai minh bạch thông tin cho hội viên nông dân, trừ thông tin bí mật Nhà nước. Phải cho người dân tham gia từ những bước đầu tiên, đưa thông tin về các cấp Hội, tạo không khí dân chủ tại các chi tổ hội để bà con nắm được, hiểu được thông tin.

Ngoài ra, bên cạnh chia sẻ thông tin, cần chia sẻ thêm tinh thần, tầm nhìn để người dân có thể hỏi những nội dung còn đang băn khoăn. Cần phát huy vai trò của cấp ủy đảng, chính quyền, các cấp Hội để nông dân phát huy tinh thần dân chủ.

Từ bài học kinh nghiệm của Ninh Bình, bà Nguyễn Thị Phương Quỳnh cho biết, khi triển khai các dự án, Hội phải thông tin chính xác nhất, ngay từ đầu để có sự đồng thuận của người dân.

Sẽ có những lúc bà con sẽ bị ảnh hưởng về quyền lợi. ”Nhưng lịch sử đã cho thấy, người nông dân rất ủng hộ cách mạng. Nếu chúng ta thay đổi và sự thay đổi ấy phục cho đất nước, cho địa phương thì tôi tin là người nông dân sẵn sàng ủng hộ”, bà Quỳnh cho hay.

Trong đó, Mặt trận Tổ quốc nói chung và Hội Nông dân nói riêng phải phát huy vai trò cầu nối: Mang tiếng nói của Đảng, của chính quyền đến với nhân dân và ngược lại mang tiếng nói của nhân dân đến với Đảng, với chính quyền.

Cũng chia sẻ về nội dung này, ông Phạm Đức Trọng, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thư Lâm (TP Hà Nội) cho biết, Hội Nông dân xã Thư Lâm luôn xác định việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở có ý nghĩa rất lớn trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng và hợp pháp của hội viên nông dân, giúp người dân tham gia xây dựng đảng, chính quyền và xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc.

Chính vì thế, Hội Nông dân xã Thư Lâm thường xuyên nghiên cứu các văn bản quy phạm pháp luật, tham mưu cho cấp uỷ chính quyền, Uỷ ban MTTQ thực hiện giải pháp để nâng cao chất lượng việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở.

Hội cũng tích cực đẩy mạnh tuyên truyền, vận động hội viên, nhất là người dân tích cực tham gia vào việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở theo phương châm "dân biết, dân làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng".

Cùng với đó, các công tác biểu dương tại địa phương cũng được chú trọng kịp thời. Các cấp uỷ chính quyền, Uỷ ban MTTQ và các tổ chức chính trị xã hội tại địa phương thường xuyên biểu dương, khen thưởng, khích lệ kịp thời các gương cán bộ, hội viên nông dân, cá nhân hoạt động tích cực, có nhiều đóng góp trong công tác giám sát, phản biện xã hội tại cơ sở.

"Nhờ thực hiện dân chủ cơ sở một cách thực chất, các chính sách và dự án ở Thư Lâm được triển khai công bằng, minh bạch và hiệu quả. Diện mạo nông thôn đổi thay rõ rệt, khang trang và sạch đẹp hơn, tạo nên sự phấn khởi trong nhân dân.

Hiện xã Thư Lâm phát triển đa dạng các lĩnh vực kinh tế như trồng trọt, chăn nuôi, làng nghề. Địa phương cũng chủ động hỗ trợ quy hoạch vùng sản xuất, triển khai các chính sách khuyến khích phù hợp, giúp người dân duy trì thu nhập ổn định và nâng cao theo hướng bền vững", ông Phạm Đức Trọng, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thư Lâm (TP Hà Nội) nói.

Thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sẽ thúc đẩy triển khai thực hiện dân chủ tại cơ sở

Trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bà Nguyễn Thị Phương Quỳnh – Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Ninh Bình cho biết, bối cảnh mới sẽ thúc đẩy việc triển khai thực hiện quy chế dân chủ cơ sở.

"Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sẽ là nền tảng xã hội rất tốt để cho luật đi vào đời sống của người dân. Qua đó, cho thấy tiếng nói mạnh mẽ của Mặt trận Tổ quốc và cán bộ, hội viên của các tổ chức chính trị xã hội", bà Quỳnh chia sẻ.

Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Ninh Bình lý giải, bối cảnh mới sẽ tạo cú huých mạnh mẽ cho việc thực hiện dân chủ ở cơ sở, bởi nó giúp tăng cường sự đồng thuận, thống nhất trong hệ thống và hỗ trợ đội ngũ quản lý nắm bắt thông tin từ nhiều chiều, nhiều góc độ hơn.

Với mô hình mới của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức trong Mặt trận Tổ quốc như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên… có thể chia sẻ thông tin cho nhau, qua đó, cùng nắm bắt những vấn đề phát sinh trong từng nhóm hội viên. Từ đó, toàn bộ hệ thống Mặt trận và các tổ chức chính trị – xã hội có thể thống nhất tiếng nói, phản ánh kịp thời tâm tư của người dân đến cấp ủy, chính quyền và cùng phối hợp giải quyết các vấn đề mà cán bộ, hội viên đang quan tâm.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Ninh Bình cũng lưu ý, mỗi tổ chức lại có đặc thù riêng. Do đó, tổ chức Hội vẫn phải giữ vai trò nòng cốt trong việc bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của nông dân. Quan trọng hơn, Hội phải làm tốt vai trò cầu nối giữa cấp ủy, chính quyền với hội viên, tạo ra một môi trường dân chủ, cởi mở và thoải mái để nông dân được phát biểu, thảo luận và bày tỏ tiếng nói của mình.

Còn theo ông Phạm Đức Trọng, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thư Lâm (TP Hà Nội), việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đặc biệt là mô hình mới của Mặt trận Tổ quốc hiện nay, đã tạo nền tảng rất hiệu quả cho công tác giám sát và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở.

Sự phối hợp này tạo ra một sức mạnh tổng hợp, giúp tiếng nói của khối Mặt trận và các đoàn thể trở nên mạnh mẽ và thống nhất hơn hơn khi kiến nghị, đề xuất với cấp uỷ, chính quyền.

Mặt trận và các tổ chức chính trị – xã hội có thể tổ chức nhiều hình thức gặp gỡ, hội nghị để lắng nghe phản ánh của người dân. Với những vấn đề mà người dân khó tự kiến nghị, các tổ chức có thể đứng ra thay mặt gửi đề xuất, thúc đẩy quy trình giải quyết nhanh hơn.

Trong thực tiễn có nhiều bức xúc tồn tại lâu năm chưa được xử lý. Khi đó, Mặt trận và các đoàn thể phát huy vai trò cầu nối, tổ chức đối thoại, tạo sự đồng thuận. Khi tạo được sự đồng thuận và tiếng nói chúng trong cộng đồng thì vấn đề sẽ được tháo gỡ triệt để, hiệu quả hơn, tránh tình trạng kiến nghị lặp đi lặp lại mà vẫn “dậm chân tại chỗ”, gây mất niềm tin của người dân.

Từ đó, người dân cảm nhận rõ rằng dân chủ cơ sở không phải khẩu hiệu mà thật sự mang lại thay đổi, góp phần phát triển kinh tế – xã hội địa phương và nâng cao đời sống tinh thần trong bối cảnh mới.

"Trước đây, Hội Nông dân chỉ có thể đề xuất trong phạm vi nhất định. Nhưng khi các kiến nghị được gửi đi dưới danh nghĩa khối Mặt trận, sức nặng sẽ khác hẳn – buộc các cấp chính quyền phải xem xét, giải quyết. Đây chính là sức mạnh tổng hợp, giúp kết quả thực hiện quy chế dân chủ trở nên thực chất và hiệu quả hơn", ông Trọng chia sẻ.

Giải pháp thực hiện quy chế dân chủ tại cơ sở

Từ kinh nghiệm thực tiễn, 2 đại diện các cấp Hội Nông dân Ninh Bình, Hà Nội đã đề xuất các giải pháp thực hiện dân chủ ở cơ sở tại Tọa đàm.

Theo bà Nguyễn Thị Phương Quỳnh, Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Ninh Bình, để thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở, điều quan trọng nhất là nâng cao nhận thức. Khi người dân hiểu rằng “mình nói có người nghe, mình phản ánh có người giải quyết”, họ sẽ mạnh dạn tham gia phản biện, giám sát.

Tuy nhiên, không chỉ người dân thay đổi mà các cấp chính quyền cũng phải đổi mới tư duy, biết lắng nghe và tiếp thu ý kiến. Chỉ khi cả hai phía cùng nhận thức đầy đủ thì không khí dân chủ ở cơ sở mới thật sự hình thành.

Bà Quỳnh nhấn mạnh: Người dân phải thấy rõ lợi ích khi tham gia dân chủ. Có những chính sách phù hợp với số đông, nhưng lại chưa sát với thực tế từng địa phương. Vì vậy, để chính sách phát huy hiệu quả, cần để người dân tham gia ngay từ đầu, góp ý từ giai đoạn xây dựng. “Phát huy dân chủ cơ sở là để cho chúng ta, vì chính chúng ta”, bà nói.

Một giải pháp rất quan trọng khác là bồi dưỡng lực lượng hội viên nòng cốt – những người có hiểu biết, có tiếng nói, có khả năng lan tỏa tinh thần phản biện, giám sát. Nhưng “truyền lửa” phải theo định hướng của Đảng và Nhà nước, không phải theo cảm tính cá nhân, do đó cần đặc biệt chú trọng đào tạo, tập huấn đội ngũ cán bộ Hội.

Theo bà Quỳnh, các cấp Hội cần tạo môi trường thuận lợi để người dân tham gia dân chủ: sinh hoạt chi – tổ hội, tăng cường đối thoại, giải quyết vấn đề ngay từ khi mới phát sinh; đồng thời phát triển các mô hình câu lạc bộ, tổ nhóm sở thích để nông dân có không gian chia sẻ, phản ánh thông tin một cách tự nhiên, thường xuyên.

Hội Nông dân phải là “cánh tay nối dài” của hội viên, là nơi hỗ trợ, kết nối và tháo gỡ các vấn đề trước mắt. Hội và hội viên phải cùng nhìn về một hướng để khuyến khích nông dân mạnh dạn thực hành dân chủ từ cơ sở.

Còn theo ông Phạm Đức Trọng, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thư Lâm (TP. Hà Nội), từ kinh nghiệm thực tế, cấp ủy địa phương phải lấy hạnh phúc của người dân làm trung tâm. Tại xã Thư Lâm, mục tiêu “vì hạnh phúc của người dân” đã được đưa vào Nghị quyết Đại hội Đảng bộ, góp phần xây dựng làng quê đáng sống.

Ông Trọng cho biết thêm, chuyển đổi số đang trở thành công cụ quan trọng để tăng cường dân chủ, nhất là trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Chuyển đổi số không chỉ hỗ trợ sản xuất – kinh doanh mà còn giúp thực hiện hiệu quả phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”. Nhờ nền tảng số, thông tin minh bạch hơn, truyền tải nhanh hơn; người dân cũng dễ dàng giám sát công trình, dự án bằng các ứng dụng thông minh.

×