Mô hình trạm y tế cấp xã ở Đồng Nai còn nhiều vướng mắc, người dân vùng sâu đi xa mới được khám bệnh

Thực tế tại các xã vùng sâu có đông đồng bào dân tộc thiểu số cho thấy, để mô hình trạm y tế cấp xã phát huy hiệu quả, không chỉ cần quy định mới mà còn phải có những chính sách đầu tư và hỗ trợ phù hợp với điều kiện từng địa phương.

Mô hình trạm y tế cấp xã gặp khó vì địa bàn rộng, thiếu bác sĩ

Sau khi sáp nhập, địa bàn xã Thọ Sơn (TP.Đồng Nai) mở rộng đáng kể, nhiều khu dân cư cách trạm y tế trung tâm hơn 20km. Trong khi đó, trụ sở chính được xây dựng từ nhiều năm trước, diện tích các phòng chức năng còn chật hẹp, chưa đáp ứng yêu cầu bố trí đầy đủ 5 khoa, phòng theo mô hình trạm y tế cấp xã mới.

Bác sĩ Chu Văn Hưng, Phụ trách Trạm Y tế xã Thọ Sơn cho biết, với điều kiện hiện nay, đơn vị chưa đủ cơ sở vật chất để triển khai đầy đủ các khoa, phòng theo quy định. Trạm mong muốn được đầu tư, nâng cấp để đáp ứng yêu cầu của Bộ Y tế.

Không chỉ thiếu mặt bằng, bài toán lớn hơn là nhân lực. Hiện Trạm Y tế xã Thọ Sơn chỉ có 3 bác sĩ, trong khi mô hình trạm y tế cấp xã mới cần tối thiểu 5 bác sĩ để vận hành đầy đủ các khoa chuyên môn.

Sau sáp nhập, địa phương vẫn phải duy trì hoạt động tại 2 điểm y tế cũ nhằm bảo đảm người dân vùng xa được tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh ban đầu. Điều này khiến lực lượng bác sĩ vốn đã thiếu lại tiếp tục bị phân tán.

Theo bác sĩ Triệu Văn Hiếu, công tác tại điểm y tế Phú Sơn, thuộc Trạm Y tế xã Thọ Sơn, các điểm trạm vệ tinh cần được giữ lại vì khoảng cách từ nhiều khu dân cư đến trạm chính quá xa.

Nếu chỉ còn 1 điểm khám tập trung, người dân sẽ phải đi gấp 2-3 lần quãng đường hiện nay, ảnh hưởng đến việc khám chữa bệnh, phòng chống dịch và chăm sóc sức khỏe thường xuyên, bác sĩ Hiếu chia sẻ.

Gỡ điểm nghẽn để mô hình trạm y tế cấp xã vận hành hiệu quả

Theo quy định mới, mỗi trạm y tế cần có đủ 5 bác sĩ để phụ trách 5 khoa, phòng chuyên môn. Tuy nhiên, tại nhiều trạm y tế trên địa bàn Đồng Nai hiện chỉ có từ 2-3 bác sĩ, tức còn thiếu khoảng 2-3 bác sĩ mỗi đơn vị.

Bác sĩ Chu Văn Hưng nhìn nhận việc tuyển dụng bác sĩ về tuyến xã sẽ rất khó khăn bởi điều kiện địa phương và chính sách đãi ngộ hiện nay chưa đủ sức cạnh tranh.

Thực tế, nhiều bác sĩ trẻ chưa mặn mà công tác tại vùng sâu, vùng xa khi thu nhập khởi điểm, gồm lương và phụ cấp, chỉ khoảng 7-8 triệu đồng/tháng, trong khi điều kiện sinh hoạt còn thiếu thốn và cơ hội phát triển nghề nghiệp hạn chế.

Bác sĩ Vũ Ngọc Tám - Phụ trách Trạm Y tế xã Bù Gia Mập cho biết, để mô hình trạm y tế cấp xã hoạt động hiệu quả, ngoài hệ thống máy siêu âm, điện tim, X-quang, xét nghiệm sinh hóa còn cần đội ngũ từ 4-5 bác sĩ đa khoa có đủ năng lực vận hành thiết bị, nhất là tại các xã biên giới và địa bàn khó khăn.

Theo bác sĩ chuyên khoa I Trần Văn Thi - Phụ trách Trạm Y tế xã Lộc Quang, khi mô hình mới mở rộng các kỹ thuật cận lâm sàng, bác sĩ tuyến xã phải được đào tạo lại về siêu âm, chẩn đoán hình ảnh, đọc kết quả xét nghiệm và nhiều kỹ năng chuyên môn khác để phục vụ người dân tốt hơn.

Theo bà Đỗ Thị Nguyên - Giám đốc Sở Y tế, từ ngày 1/1/2026, ngành đã hoàn thành việc chuyển giao nguyên trạng 95 trạm y tế và 176 điểm trạm về UBND cấp xã quản lý, đồng thời điều động 2.374 viên chức, người lao động để bảo đảm hoạt động không bị gián đoạn. Bình quân mỗi trạm hiện có gần 3 bác sĩ.

Tuy vậy, nhiều khó khăn vẫn còn hiện hữu. Không ít trạm y tế xuống cấp, thiếu trang thiết bị, thiếu cán bộ quản lý, kế toán và nhân sự hành chính. Việc bố trí nhân lực theo yêu cầu của Thông tư 43 và Thông tư 53 vẫn chưa đáp ứng đầy đủ.

Để tháo gỡ những điểm nghẽn, ngành y tế Đồng Nai kiến nghị thành phố sớm bố trí nguồn vốn nâng cấp cơ sở hạ tầng cho 95 trạm y tế; ban hành chính sách thu hút, đào tạo và hỗ trợ bác sĩ giai đoạn 2026-2030; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, mở rộng khám chữa bệnh từ xa giữa bệnh viện tuyến trên với trạm y tế.

Tại buổi làm việc mới đây với Đoàn công tác của Hội đồng Dân tộc của Quốc hội về khảo sát việc thực hiện chính sách đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, bà Nguyễn Thị Hoàng - Phó Chủ tịch UBND TP.Đồng Nai cho biết, việc triển khai Nghị quyết số 261/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe người dân đã đạt một số kết quả bước đầu, song vẫn còn nhiều vướng mắc cần tháo gỡ.

Theo bà Hoàng, hệ thống y tế cơ sở chưa được đầu tư đồng bộ; một số trạm y tế xuống cấp, thiếu trang thiết bị và hạ tầng công nghệ thông tin. Công tác đấu thầu, mua sắm thuốc, vật tư, thiết bị y tế còn gặp khó khăn, ảnh hưởng đến hoạt động chuyên môn. Bên cạnh đó, nhiều cơ sở y tế vẫn thiếu bác sĩ và nhân lực chất lượng cao; mạng lưới nhân viên y tế thôn, ấp, khu phố và cộng tác viên dân số chưa được kiện toàn, trong khi kinh phí dành cho công tác dân số và một số nhiệm vụ chuyên môn còn hạn chế.

Lãnh đạo UBND TP.Đồng Nai kiến nghị Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành sớm hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn thực hiện Nghị quyết số 261; tăng nguồn lực đầu tư cho y tế cơ sở, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số; đồng thời ban hành cơ chế đặc thù để thu hút, đào tạo, giữ chân bác sĩ, nhân viên y tế và hoàn thiện quy định về tổ chức, hoạt động của trạm y tế, nhân viên y tế thôn, ấp, khu phố phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hiện nay.

×