Mở ra tư duy mới về quản trị quốc gia dựa trên pháp quyền, dữ liệu và công nghệ

Chuyển đổi mô hình quản trị quốc gia hướng tới phát triển nhanh và bền vững

Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh chóng, công nghệ thông tin phát triển liên tục, Luật sư Nguyễn Văn Hậu kỳ vọng Đại hội XIV sẽ mở ra một tư duy mới về mô hình quản trị quốc gia. Đó là mô hình quản trị dựa trên pháp quyền, dữ liệu và công nghệ, có khả năng thích ứng linh hoạt với các rủi ro toàn cầu, từ biến đổi khí hậu, già hóa dân số cho đến cạnh tranh chiến lược và chuyển đổi số. Quản trị quốc gia không chỉ là quản lý, mà còn là năng lực dự báo, điều phối và kiến tạo tương lai.

"Tôi mong rằng Đại hội sẽ xác lập rõ định hướng phát triển nhanh đi đôi với bền vững, trong đó tăng trưởng kinh tế phải gắn chặt với công bằng xã hội, bảo vệ môi trường và phát triển con người. Pháp luật và thể chế quản trị cần tạo điều kiện để huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực xã hội, khuyến khích khu vực tư nhân phát triển lành mạnh, đồng thời bảo đảm vai trò điều tiết, dẫn dắt của Nhà nước trong những lĩnh vực then chốt", Luật sư Nguyễn Văn Hậu chia sẻ.

Luật sư Nguyễn Văn Hậu đặc biệt nhấn mạnh đến việc xây dựng chính quyền số như một trụ cột của Nhà nước pháp quyền hiện đại, trong đó, trọng tâm không chỉ dừng ở việc ứng dụng công nghệ thông tin, mà cần chuyển mạnh sang mô hình quản trị dựa trên dữ liệu, trong đó dữ liệu được coi là tài sản công đặc biệt, được quản lý thống nhất, khai thác hợp pháp và bảo vệ nghiêm ngặt. Chính quyền số không thể chỉ là việc chuyển hồ sơ giấy sang hồ sơ điện tử, mà phải là sự thay đổi căn bản về cách thức ra quyết định, cung cấp dịch vụ công và chịu trách nhiệm giải trình, đặc biệt trong các trường hợp sai sót kỹ thuật, lạm dụng dữ liệu hoặc xâm phạm quyền riêng tư.

Chủ tịch VLCAC kỳ vọng nội dung làm việc của Đại hội XIV của Đảng chú trọng đến yêu cầu đổi mới thể chế pháp luật theo hướng hiện đại, bảo đảm nguyên tắc bình đẳng trước pháp luật và quyền được tiếp cận công bằng. Hệ thống pháp luật cần được hoàn thiện theo hướng đồng bộ, ổn định, đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế thị trường hiện đại, hội nhập quốc tế sâu rộng và quá trình chuyển đổi số, bảo đảm mọi hoạt động của chính quyền số đều có cơ sở pháp lý rõ ràng, minh bạch và có thể kiểm soát được. Việc xây dựng pháp luật cần hạn chế tư duy nhiệm kỳ, tránh thay đổi chính sách đột ngột, gây rủi ro và gia tăng chi phí cho người dân và doanh nghiệp. Pháp luật cũng cần quy định rõ trách nhiệm pháp lý của cơ quan, người có thẩm quyền khi sử dụng hệ thống số.

Theo Luật sư Nguyễn Văn Hậu, cần chuẩn hóa quy trình hành chính trong môi trường số, coi đây là điều kiện tiên quyết để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp. Các chính sách, quy định pháp luật phải được xây dựng trên cơ sở thông tin đầy đủ, đánh giá tác động nghiêm túc và có sự tham gia thực chất của các đối tượng chịu tác động, không được tạo ra rào cản mới, nhất là đối với các nhóm yếu thế, người cao tuổi, người ở vùng sâu, vùng xa.

Ngoài ra, việc đổi mới thể chế pháp luật cũng cần hướng mạnh đến vai trò kiến tạo phát triển. Pháp luật không nên trở thành rào cản đối với các ý tưởng đổi mới sáng tạo, mà phải tạo hành lang an toàn để các mô hình kinh tế mới, phương thức kinh doanh mới được thử nghiệm và phát triển có kiểm soát. Đồng thời, thể chế cần bảo đảm sự cân bằng lợi ích, bảo vệ các giá trị nền tảng của xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân. Nếu Đại hội XIV đặt ra được những định hướng rõ ràng và nhất quán về cải cách thể chế, đó sẽ là nền tảng quan trọng để thúc đẩy phát triển bền vững và nâng cao chất lượng quản trị quốc gia.

Nâng cao năng lực, đạo đức và bản lĩnh của đội ngũ cán bộ

Chủ tịch VLCAC cũng kỳ vọng Đại hội XIV sẽ đặt vấn đề nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ ở vị trí trung tâm của mọi cải cách. Trong bối cảnh yêu cầu quản lý ngày càng phức tạp, hội nhập sâu rộng và chuyển đổi số mạnh mẽ, năng lực của đội ngũ cán bộ không thể chỉ dừng ở kinh nghiệm hay thâm niên, mà phải được đo bằng khả năng tư duy chính sách, tổ chức thực thi và giải quyết hiệu quả các vấn đề thực tiễn. Công tác tuyển dụng, đào tạo và sử dụng cán bộ cần chuyển mạnh sang hướng dựa trên năng lực thực chất và kết quả công việc, khắc phục tình trạng hình thức hoặc nặng về bằng cấp.

Bên cạnh đó, cần chú trọng xây dựng đạo đức công vụ như một chuẩn mực nền tảng của đội ngũ cán bộ. Đạo đức không chỉ là sự liêm chính trong phòng, chống tham nhũng, mà còn thể hiện ở tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy và thái độ tôn trọng người dân trong thi hành công vụ. Cần có cơ chế đủ mạnh để vừa khuyến khích, bảo vệ những cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, vừa kiên quyết loại bỏ những biểu hiện suy thoái, vô cảm, lợi dụng chức vụ, quyền hạn để trục lợi hoặc gây phiền hà cho xã hội.

"Cuối cùng, trong công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, tôi kỳ vọng sẽ chú trọng hơn đến bản lĩnh chính trị và bản lĩnh nghề nghiệp. Trong điều kiện phân cấp, phân quyền mạnh mẽ và môi trường pháp lý, kinh tế luôn biến động, cán bộ phải có đủ bản lĩnh để quyết định, chịu trách nhiệm và bảo vệ lựa chọn đúng đắn của mình trên cơ sở pháp luật và lợi ích chung. Đại hội XIV, nếu tạo ra được những định hướng rõ ràng về phát triển đội ngũ cán bộ vừa có năng lực, vừa có đạo đức và bản lĩnh, sẽ góp phần quyết định vào hiệu quả vận hành của bộ máy nhà nước và sự phát triển bền vững của đất nước", Luật sư Hậu nhấn mạnh.

×