Mở rộng cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ lên 12 làn: Đối mặt thách thức lớn về tài chính

Cục Đường bộ Việt Nam vừa có báo cáo kết quả nghiên cứu phương án mở rộng tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ theo phương thức PPP do Công ty cổ phần Đầu tư và xây dựng giao thông Phương Thành đề xuất.

Dự án này, có điểm đầu tại nút giao Pháp Vân, nơi giao cắt giữa tuyến Pháp Vân - Cầu Giẽ với đường Vành đai 3; điểm cuối tại Km211+256, nút giao Đại Xuyên. Tổng chiều dài tuyến khoảng 29,7 km, thuộc địa bàn TP.Hà Nội.

Theo phương án nghiên cứu, tuyến mở rộng cơ bản bám theo hướng tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ hiện hữu.

Dự án có quy mô đầu tư theo quy hoạch đã được phê duyệt, trong đó đoạn Pháp Vân - Vành đai 4 được mở rộng lên 12 làn xe, đoạn Vành đai 4 - Cầu Giẽ mở rộng lên 10 làn xe.

Đoạn từ nút giao Pháp Vân đến Vành đai 4 chủ yếu được mở rộng bằng hệ thống cầu cạn, gồm một cầu cạn 6 làn xe tại khu vực nút giao Pháp Vân và hai cầu cạn bố trí hai bên tuyến hiện hữu. Đoạn từ Vành đai 4 đến Cầu Giẽ kết hợp xây dựng cầu cạn và mở rộng nền đường hiện hữu về hai phía.

Trên toàn tuyến dự kiến bố trí 9 nút giao liên thông, trong đó giai đoạn này đầu tư 7 nút giao, còn 2 nút giao sẽ được đầu tư khi các tuyến đường trục ngang được triển khai.

Sơ bộ tổng mức đầu tư Dự án khoảng 25.101 tỷ đồng, gồm 1.723 tỷ đồng chi phí giải phóng mặt bằng, 16.916 tỷ đồng chi phí xây dựng và thiết bị, 1.692 tỷ đồng chi phí quản lý dự án, tư vấn và các chi phí khác, 3.730 tỷ đồng chi phí dự phòng và 1.041 tỷ đồng lãi vay trong thời gian xây dựng.

Trong quá trình nghiên cứu phương án mở rộng, đơn vị tư vấn do nhà đầu tư lựa chọn đã cập nhật các quy hoạch có liên quan, đặc biệt là Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm được UBND TP. Hà Nội phê duyệt tại Quyết định số 2512/QĐ-UBND ngày 13/5/2026.

Theo quy hoạch này, trục Quốc lộ 1A/cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ được xác định là một trong 9 trục động lực phát triển của Thủ đô, là hành lang kinh tế chủ đạo kết nối TP.Hà Nội với mạng lưới kinh tế quốc gia phía Nam và vùng duyên hải, tập trung phát triển công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ logistics và vận tải đa phương thức.

Hiện TP.Hà Nội đang triển khai nhiều dự án hạ tầng giao thông trọng điểm trong khu vực, nổi bật là Dự án trục không gian Quốc lộ 1A quy mô mặt cắt ngang 90 m, gồm 10 làn xe cao tốc không thu phí ở giữa và 6 làn xe hỗn hợp hai bên, dự kiến hoàn thành năm 2030.

Dự án Đại lộ cảnh quan sông Hồng, các tuyến Ngọc Hồi - Phú Xuyên, Trục phía Nam TP. Hà Nội, đường Vành đai 3,5, Vành đai 4, Vành đai 4,5, tuyến cao tốc Tây Bắc - Quốc lộ 5 và mạng lưới đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị.

Cục Đường bộ cho biết, theo đơn vị tư vấn, việc hình thành đồng bộ các tuyến giao thông này sẽ làm thay đổi đáng kể mạng lưới giao thông trên hành lang phía Nam Thủ đô và ảnh hưởng trực tiếp đến sự phân bổ lưu lượng phương tiện trên tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ.

Dự báo, đến năm 2030, lưu lượng phương tiện trên đoạn Pháp Vân - Vành đai 4 của cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ đạt khoảng 48.137 PCU/ngày đêm, trong khi tuyến Quốc lộ 1A đạt 122.270 PCU/ngày đêm. Đến năm 2040, lưu lượng tương ứng là 75.540 PCU/ngày đêm và 178.141 PCU/ngày đêm.

Trên đoạn Vành đai 4 - Cầu Giẽ, lưu lượng dự báo đến năm 2030 đạt 29.310 PCU/ngày đêm đối với cao tốc và 87.425 PCU/ngày đêm đối với Quốc lộ 1A; đến năm 2040 lần lượt là 54.470 PCU/ngày đêm và 108.592 PCU/ngày đêm.

Đơn vị tư vấn đánh giá, việc Hà Nội đầu tư tuyến Quốc lộ 1A quy mô 16 làn xe, không thu phí sẽ khiến khoảng 67 - 75% lưu lượng phương tiện chuyển sang tuyến này, làm giảm đáng kể lưu lượng trên cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ và ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả tài chính của phương án đầu tư theo hình thức PPP.

Trên cơ sở dự báo nhu cầu vận tải và sơ bộ tổng mức đầu tư, đơn vị tư vấn đã tính toán phương án đầu tư theo hình thức PPP. Kết quả cho thấy, nếu vốn Nhà nước chỉ tham gia ở mức tối đa 50% tổng mức đầu tư (khoảng 12.550 tỷ đồng) theo quy định của Luật PPP thì Dự án không bảo đảm hiệu quả tài chính.

Để Dự án có hiệu quả tài chính với thời gian hoàn vốn khoảng 21 - 22 năm, phần vốn Nhà nước phải tham gia khoảng 16.120 tỷ đồng, tương đương 64% tổng mức đầu tư.

Theo nhà đầu tư và đơn vị tư vấn, so với thời điểm Bộ Xây dựng chấp thuận nghiên cứu Dự án, phương án đầu tư đã thay đổi đáng kể.

Phương án sử dụng hoàn toàn vốn của nhà đầu tư không còn khả thi, nguyên nhân chủ yếu do TP.Hà Nội triển khai đầu tư tuyến Quốc lộ 1A theo quy hoạch, làm thay đổi đáng kể lưu lượng phương tiện và hiệu quả tài chính của Dự án.

Theo Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ được quy hoạch quy mô 10 - 12 làn xe, trong đó đoạn Pháp Vân - Vành đai 4 quy mô 12 làn xe, đoạn Vành đai 4 - Cầu Giẽ quy mô 10 làn xe, tiến trình đầu tư trước năm 2030.

Trước đó, Cục Đường bộ Việt Nam vừa trình Bộ Xây dựng điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, đề xuất giữ nguyên quy mô đã được quy hoạch 10 - 12 làn xe tuyến đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ.

Lý giải về đề xuất nêu trên, Cục Đường bộ Việt Nam cho rằng, theo quyết định số 12/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến 2050, tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn Pháp Vân - Cầu Giẽ có quy mô 10 - 12 làn xe.

×