Món ăn dân dã làm từ cá rô, rau cần - đặc sản đồng quê đậm vị Bắc Bộ

Hương vị gắn với ký ức quê nhà

Nhắc tới Thái Bình cũ, nay là Hưng Yên là nhắc tới những cánh đồng lúa thẳng cánh cò bay, những con sông hiền hòa bồi đắp phù sa và nền ẩm thực dân dã, mộc mạc đậm chất làng quê Bắc Bộ. Giữa vô vàn món ngon, bún cá rô vẫn được coi là “linh hồn” ẩm thực của tỉnh.

Không cầu kỳ trong nguyên liệu, không phô trương trong cách bày biện, nhưng chỉ một lần thưởng thức, thực khách sẽ xuýt xoa bởi hương vị thanh ngọt của nước dùng, vị béo thơm của cá rô đồng cùng độ giòn thơm của rau cần nước. Bún cá rô không đơn thuần là một món ăn sáng quen thuộc, mà còn là niềm tự hào của người dân nơi đây, thứ hương vị gắn liền với ký ức quê nhà, với bữa cơm giản dị mà ấm áp tình thân.

Điểm nổi bật đầu tiên của bún cá rô chính là nguyên liệu cá rô đồng - loại cá sống tự nhiên ở ruộng đồng, thân nhỏ nhưng thịt chắc, thơm và ngọt. Người sành ăn thường chọn cá rô mề (cá rô sống lâu năm), béo và dày thịt để khi chiên lên vàng ruộm, lớp ngoài giòn nhẹ mà bên trong vẫn giữ được độ mềm ngọt tự nhiên.

Nước dùng của bún cá rô là sự kết hợp tinh tế giữa xương ống heo và xương cá. Nước được ninh nhỏ lửa hàng giờ để tạo vị ngọt sâu, trong veo mà không hề gắt. Cà chua xào mềm tạo màu đỏ cam bắt mắt, nghệ tươi giúp dậy mùi và khử tanh, vài lát gừng thả vào nồi khiến hương thơm lan tỏa.

Một bát bún cá rô chuẩn vị không thể thiếu rau cần nước - “linh hồn” của món ăn. Rau được chần tái, giữ nguyên độ giòn và vị thanh mát. Khi chan nước dùng nóng hổi vào bát bún, rau vừa chín tới, tỏa hương thơm cùng các loại rau gia vị như thì là, mùi tàu, hành lá, rau răm, hòa quyện cùng cá rô chiên tạo nên tổng thể hài hòa.

Ngoài cá rô chiên truyền thống, nhiều quán còn linh hoạt thay thế hoặc kết hợp thêm cá quả, chả cá để thực khách có thêm lựa chọn. Tuy nhiên, cá rô đồng vẫn là nguyên liệu mang lại hương vị đặc trưng và đúng điệu nhất.

Không ít du khách khi ghé địa phương đã dành lời khen cho món ăn này. Chị Nguyễn Minh An (Hà Nội) chia sẻ: “Là người mê du lịch, ẩm thực, tôi từng ăn nhiều loại bún cá ở nhiều địa phương trên khắp các tỉnh thành, nhưng bún cá rô có vị ngọt rất riêng, thanh mà đậm. Miếng cá chiên giòn nhưng không hề khô”.

Chị Lê Ngọc Diệp (Đắk Lắk, về quê ăn Tết) nhận xét: “Ban đầu tôi nghĩ món này sẽ tanh, nhưng nước dùng rất thơm, không hề có mùi khó chịu. Rau cần giòn mát ăn kèm, rất ngon và hài hòa”.

Còn cô Phạm Hương (người đã xa quê hương 30 năm) xúc động nói: “Mỗi lần về quê hương Thái Bình trước đây, việc đầu tiên tôi làm là đi ăn bún cá rô. Đó là hương vị tuổi thơ mà đi đâu tôi cũng không tìm lại được trọn vẹn”.

Cách chế biến bún cá rô Thái Bình chuẩn vị

Để có một bát bún cá rô thơm ngon cho 3-4 người ăn, cần chuẩn bị các nguyên liệu cơ bản như: 500-800g cá rô đồng (chọn loại rô mề béo), 300g xương ống heo, 1kg bún rối, rau cần nước (hoặc cải xanh, cải cúc). Gia vị gồm thì là, hành lá, mùi tàu… cà chua (4-5 quả), nghệ tươi hoặc bột nghệ, hành tím, gừng, nước mắm, hạt nêm, tiêu và dầu ăn.

Bước đầu tiên là sơ chế cá. Cá rô sau khi làm sạch cần xát muối, giấm hoặc gừng để khử nhớt và mùi tanh. Sau đó, luộc cá với một ít gừng và nghệ tươi trong khoảng 5-10 phút cho chín tới. Khi cá nguội, nhẹ tay tách riêng phần thịt và phần đầu, xương.

Phần thịt cá được ướp với chút bột nghệ, nước mắm và tiêu trong 15-20 phút để thấm vị. Tiếp đó, chiên cá trong chảo dầu nóng đến khi vàng giòn đều hai mặt. Nếu không thích chiên giòn, có thể rim cá nhạt với gia vị để giữ độ mềm.

Xương ống heo được rửa sạch, chần qua nước sôi để loại bỏ tạp chất. Cho xương ống và phần đầu, xương cá vào nồi, thêm gừng đập dập, hầm nhỏ lửa khoảng 1 giờ để lấy vị ngọt tự nhiên. Nước dùng sau khi hầm cần được lọc qua rây để loại bỏ xương nhỏ, đảm bảo độ trong và an toàn.

Tiếp đến là bước hoàn thiện nước dùng. Phi thơm hành khô, cho cà chua thái múi cau vào xào mềm tạo màu đẹp mắt. Đổ phần nước dùng đã hầm vào, đun sôi và nêm nếm bằng nước mắm, hạt nêm, đường cho vừa vị. Thả thêm vài lát gừng để tăng hương thơm và khử mùi tanh còn sót lại.

Khi thưởng thức, trụng rau cần và bún vào nước sôi, xếp vào bát. Bày cá chiên giòn lên trên, rắc thì là và hành lá cắt nhỏ. Chan nước dùng nóng hổi ngập bún, ăn cùng chút nước mắm ớt cay nồng, hoặc hạt tiêu.

×