Một lễ hội độc đáo ở Tuyên Quang bất ngờ được công nhận di sản quốc gia

Lễ hội Cầu mùa từ lâu đã trở thành sinh hoạt tín ngưỡng không thể thiếu trong đời sống của người Cao Lan. Trải qua nhiều thế hệ, lễ hội vẫn được gìn giữ như một phần hồn cốt văn hóa của cộng đồng gắn bó chặt chẽ với đời sống sản xuất nông nghiệp.

Thông qua các nghi lễ truyền thống, người dân gửi gắm ước vọng mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Những nghi thức cúng lễ, lời khấn, điệu hát dân gian… đều phản ánh niềm tin sâu sắc của con người vào thiên nhiên và quy luật sinh trưởng của đất trời.

Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, Lễ hội Cầu mùa còn là không gian văn hóa đặc sắc với các làn điệu dân ca, trò chơi dân gian như kéo co, tung còn… Qua đó góp phần bảo tồn bản sắc, tăng cường sự gắn kết cộng đồng.

Những năm qua, xã Yên Sơn đã có nhiều giải pháp nhằm bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội. Nhiều nghi lễ truyền thống được phục dựng; hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao dân gian được tổ chức bài bản, thu hút đông đảo Nhân dân tham gia.

Tuy nhiên, việc bảo tồn vẫn đối mặt với một số khó khăn như nguy cơ mai một giá trị truyền thống, thiếu lớp kế cận am hiểu nghi lễ, công tác truyền dạy cho thế hệ trẻ còn hạn chế.

Tại buổi lễ, bà Ma Thị Thao, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang đã trao Chứng nhận của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận Lễ hội Cầu mùa của người Cao Lan xã Yên Sơn vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Đây là sự ghi nhận đối với nỗ lực bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa của chính quyền và Nhân dân địa phương.

Việc được ghi danh không chỉ là niềm tự hào mà còn đặt ra trách nhiệm trong gìn giữ, phát huy di sản, góp phần khẳng định giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc Cao Lan, đồng thời mở ra cơ hội gắn bảo tồn với phát triển du lịch, nâng cao đời sống nhân dân.

Trong thời gian tới, xã Yên Sơn sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng; chú trọng phục dựng nghi lễ, khôi phục các làn điệu dân ca; tăng cường sưu tầm, tư liệu hóa và truyền dạy cho thế hệ trẻ.

Đặc biệt, địa phương xác định phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng trong tổ chức lễ hội, đồng thời, gắn bảo tồn di sản với phát triển du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng theo hướng bền vững.

Trong khuôn khổ chương trình, đại biểu và nhân dân đã tham quan các gian hàng ẩm thực truyền thống, trải nghiệm các sản phẩm văn hóa đặc sắc của người Cao Lan; tham gia các trò chơi dân gian, tạo nên không khí sôi nổi, đậm đà bản sắc.

Tuyên Quang được ví như một “bảo tàng sống” của di sản văn hóa, nơi hội tụ và lưu giữ hàng trăm giá trị đặc sắc của các dân tộc. Toàn tỉnh hiện có 719 di tích lịch sử văn hóa, danh lam thắng cảnh và gần 400 di sản văn hóa phi vật thể.
Trong đó, 213 di tích đã được xếp hạng cấp Quốc gia; 40 di sản văn hóa phi vật thể được công nhận cấp Quốc gia.
Di sản ở Tuyên Quang hiện diện sống động trong đời sống thường nhật của người dân. Đó là những điệu hát Quan Làng mượt mà của người Tày, làn điệu Sình Ca da diết của người Cao Lan, hay Soọng Cô sâu lắng của người Sán Dìu.
Từ tiếng khèn Mông gọi bạn tình nơi núi cao đến âm thanh ngân vang của đàn Tính, tất cả hòa quyện tạo nên một không gian văn hóa giàu bản sắc – nơi “hồn cốt” dân tộc được gìn giữ và trao truyền qua từng thế hệ.
Dấu ấn ấy còn được thể hiện đậm nét qua gần 100 lễ hội truyền thống diễn ra quanh năm trên khắp địa bàn tỉnh. Mỗi lễ hội là một câu chuyện văn hóa riêng, mang theo tín ngưỡng, phong tục và khát vọng của cộng đồng.
Từ Lễ hội Lồng Tông của người Tày cầu mùa màng bội thu, Lễ Nhảy lửa kỳ bí của người Pà Thẻn, người Dao, đến Lễ hội Gầu Tào của người Mông… tất cả tạo nên bức tranh văn hóa đa sắc màu, vừa độc đáo, vừa giàu sức hấp dẫn.

×