Một loại cá "bình dân" ở Việt Nam, nơi nào cũng nuôi được, Mỹ đang chi hàng triệu USD để mua

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), 11 tháng năm 2025, tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam đạt gần 70 triệu USD, tăng tới 198% so với cùng kỳ năm 2024. Riêng trong tháng 11, kim ngạch xuất khẩu cá rô phi đạt hơn 7 triệu USD.

"Cá rô phi chưa phải là mặt hàng xuất khẩu lớn của ngành thủy sản, nhưng đã có sự tăng trưởng rất mạnh trong năm 2025", VASEP nhận định.

Với sự tăng trưởng vượt bậc như trên, Việt Nam nổi lên như một điểm sáng mới trên bản đồ cá rô phi toàn cầu, khi tận dụng tốt biến động thị trường để mở rộng sản xuất và xuất khẩu.

Cá rô phi Việt Nam hiện đã được xuất khẩu tới nhiều thị trường, trong đó Mỹ là thị trường trọng điểm, chiếm trên 70% tỷ trọng lớn trong tổng kim ngạch xuất khẩu.

Đặc biệt, ngoài các thị trường truyền thống, các doanh nghiệp Việt Nam đang đẩy mạnh xuất khẩu cá rô phi tới nhiều thị trường khác, trong đó có Brazil - một nước sản xuất và xuất lớn về cá rô phi. Việc xuất khẩu sang Brazil là tín hiệu tích cực, phản ánh khả năng cạnh tranh ngày càng cải thiện của cá rô phi Việt Nam trong bối cảnh đang diễn ra sự tái cấu trúc trên thị trường toàn cầu.

Bên cạnh cá tra - sản phẩm cá thịt trắng xuất khẩu chủ lực, Việt Nam cũng là quốc gia xuất khẩu cá rô phi, tuy nhiên, sản lượng và giá trị xuất khẩu còn khá “khiêm tốn”. Trong khi đó, Trung Quốc vẫn là nhà sản xuất, người tiêu dùng và nhà xuất khẩu lớn nhất. Indonesia và Brazil dẫn đầu về lượng sản lượng và mức tiêu thụ tăng vì cả hai nước đều có thị trường nội địa mạnh cũng như khối lượng xuất khẩu đáng kể.

Theo báo cáo mới đây nhất, diện tích nuôi cá rô phi của Việt Nam khoảng 42.000ha, sản lượng ước đạt 316.000 tấn. Đối với sản xuất con giống, cá rô phi/điêu hồng, năm 2025 đạt 2,94 tỷ con.

Ông Nhữ Văn Cẩn, Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, cá rô phi là loài thủy sản có giá trị kinh tế, là thực phẩm hàm lượng protein cao và được người tiêu dùng trong nước cũng như quốc tế ưa chuộng.

Về tiềm năng phát triển, đây là loài cá có khả năng thích nghi rộng với nhiều điều kiện sinh thái, có thể nuôi trong sông, hồ, ao, đầm, thậm chí cả trong môi trường nước lợ, nước mặn, với nhiều hình thức như nuôi lồng bè, nuôi trực tiếp trong ao.

Ở Việt Nam, nghề nuôi cá rô phi đã có lịch sử nghiên cứu và phát triển hơn 20 năm, với nhiều tiến bộ đáng kể về chọn giống, chọn tạo cá rô phi đơn tính và hình thành các dòng cá có năng suất, chất lượng cao.

Đặc biệt, trong thời gian gần đây, thị trường đang mở ra nhiều cơ hội mới, tạo điều kiện thuận lợi để cá rô phi trở thành một trong những sản phẩm xuất khẩu chủ lực của ngành thủy sản Việt Nam.

Hiện nay, đã có không ít doanh nghiệp, hợp tác xã mạnh dạn đầu tư vào nuôi, chế biến và xuất khẩu cá rô phi, bước đầu hình thành những chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ khá hiệu quả.

Theo dự báo của VASEP, bước sang năm 2026, thị trường cá rô phi dự kiến tiếp tục phân hóa rõ nét. Brazil được dự báo sẽ đẩy mạnh xuất khẩu cá rô phi sang thị trường EU, tận dụng lợi thế về khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn thực phẩm và chứng nhận bền vững ngày càng khắt khe của khu vực này.

Trong khi đó, cá rô phi Trung Quốc được giảm khoảng 10% thuế vào dịp cuối năm, tạo điều kiện để quay trở lại thị trường Mỹ. Tuy nhiên, các nhà nhập khẩu Mỹ vẫn tỏ ra thận trọng, do lo ngại về rủi ro chính sách và sự thiếu ổn định trong dài hạn.

Đối với Việt Nam, bối cảnh mới đòi hỏi chiến lược chủ động và dài hơi hơn. Việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu sang châu Âu, Trung Đông và Nam Mỹ là cần thiết nhằm giảm phụ thuộc vào một số thị trường đơn lẻ. Đồng thời, phát triển các sản phẩm giá trị gia tăng như cá rô phi tẩm bột, chế biến sẵn hoặc đóng gói tiện lợi sẽ giúp nâng cao giá trị xuất khẩu.

Song song đó, đầu tư cải tiến giống, công nghệ nuôi và quy trình chế biến sâu không chỉ giúp nâng cao năng suất, giảm chi phí mà còn là điều kiện then chốt để đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững – yếu tố ngày càng đóng vai trò quan trọng trong thương mại cá rô phi toàn cầu.

×