Một loài cá đắt tiền ở Việt Nam đang được Mỹ chi hàng chục triệu USD mua, Chile, Canada cũng tăng mua

Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam 7 tháng năm 2026 đạt 544 triệu USD, tăng 2% so với cùng kỳ năm 2025.

Riêng tháng 7 đạt gần 90 triệu USD, tăng 30%. Kết quả này đã đưa xuất khẩu cá ngừ từ mức giảm 2% sau 6 tháng trở lại vùng tăng trưởng.

Mỹ tiếp tục là thị trường nhập khẩu cá ngừ lớn nhất của Việt Nam. Xuất khẩu sang thị trường này trong tháng 7 đạt 37,6 triệu USD, tăng hơn 80% so với cùng kỳ, đưa tổng kim ngạch 7 tháng lên 213,6 triệu USD, tăng 6,3% và chiếm 39,3% tổng kim ngạch.

VASEP cho rằng, mức tăng tại thị trường Mỹ cần được "nhìn thận trọng". Theo đó, một thách thức lớn hơn xuất hiện từ ngày 24/7/2026 cá ngừ Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ có khả năng phải chịu thêm mức thuế bổ sung 12,5% theo Mục 301, ngoài thuế MFN (thuế tối huệ quốc) và các nghĩa vụ hiện hành. Qua rà soát ban đầu, các sản phẩm cá ngừ xuất khẩu chủ lực của Việt Nam chưa nằm trong danh mục được miễn trừ.

Mặc dù theo quy định pháp lý, bên nhập khẩu tại Mỹ là đối tượng trực tiếp nộp thuế, nhưng trên thực tế phần chi phí phát sinh thường được chuyển ngược trở lại cho doanh nghiệp xuất khẩu thông qua yêu cầu giảm giá bán, chia sẻ chi phí thuế, thay đổi quy cách sản phẩm hoặc cắt giảm khối lượng đơn hàng.

Trong khi đó, xuất khẩu cá ngừ sang Chile 7 tháng đầu năm tăng mạnh nhất, đạt gần 6,8 triệu USD, tăng 37% so với cùng kỳ năm 2025. Chile đứng thứ 13 trong số các thị trường nhập khẩu cá ngừ lớn nhất của Việt Nam và là một trong những điểm tăng trưởng đáng chú ý trong khối CPTPP.

Theo VASEP, Chile không phải thị trường cá ngừ lớn nhất của Việt Nam, nhưng có những yếu tố khá thuận lợi. Việt Nam và Chile cùng tham gia CPTPP, bên cạnh FTA song phương có hiệu lực từ năm 2014. Điều này tạo nền tảng thuế quan tốt và giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường dễ dàng hơn khi đáp ứng đúng quy tắc xuất xứ.

Tiếp đó, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Canada cũng đạt gần 20 triệu USD, tăng 5% so với cùng kỳ năm 2025. Canada hiện là thị trường nhập khẩu cá ngừ lớn thứ 6 của Việt Nam, đồng thời là một trong những điểm sáng trong khối các thị trường tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) khi xuất khẩu sang Mỹ và EU còn nhiều biến động.

Cá ngừ nhiều năm liền là nhóm hàng có giá trị xuất khẩu lớn thứ ba của ngành thủy sản Việt Nam, chỉ đứng sau tôm và cá tra. Trong giai đoạn 2019-2023, kim ngạch xuất khẩu cá ngừ tăng từ 719 triệu USD lên 845 triệu USD, tương đương tăng 17%, với tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 3% mỗi năm. Năm 2024, xuất khẩu cá ngừ đạt 989 triệu USD, tăng 17% so với năm 2023. Sang năm 2025, kim ngạch giảm còn 924 triệu USD, thấp hơn 7% so với năm trước.

Riêng tại thị trường Mỹ, năm 2025 xuất khẩu đạt khoảng 331 triệu USD, chiếm gần 36% tổng kim ngạch, nhưng giảm gần 15% so với năm 2024. Trong cơ cấu sản phẩm, cá ngừ đóng hộp giữ mức ổn định, trong khi nhóm thịt và loin cá ngừ đông lạnh (HS0304) giảm mạnh. Trái ngược với Mỹ, xuất khẩu sang EU trong năm 2025 đạt gần 207 triệu USD, tăng 5% so với năm 2024.

Hiện nay, các sản phẩm cá ngừ của Việt Nam đã có mặt tại hơn 100 thị trường trên thế giới. Bốn thị trường tiêu thụ lớn nhất gồm Hoa Kỳ, EU, Trung Đông và các nước CPTPP, chiếm từ 82-86% tổng kim ngạch xuất khẩu cá ngừ.

Các loài cá ngừ xuất khẩu chủ yếu gồm cá ngừ vây vàng, cá ngừ mắt to và cá ngừ vằn. Theo VASEP, nguồn lợi cá ngừ của Việt Nam tập trung chủ yếu tại vùng biển miền Trung và khu vực trung tâm Biển Đông, với trữ lượng ước trên 600 nghìn tấn.

Trong đó, cá ngừ vằn chiếm hơn một nửa tổng nguồn lợi cá nổi. Sản lượng khai thác cá ngừ hằng năm đạt trên 200 nghìn tấn. Riêng cá ngừ vây vàng và cá ngừ mắt to có trữ lượng bình quân trên 45 nghìn tấn, sản lượng khai thác từ 17.000-21.000 tấn mỗi năm và tập trung vào mùa vụ từ tháng 12 đến tháng 6 năm sau. Cá ngừ vằn được khai thác quanh năm.

×