Một ông giám đốc "nói lời gan ruột" về cách xuất khẩu thành công trái cây "của ngon vật lạ" của Việt Nam ra chợ thế giới

-Thưa ông, ông thường nhấn mạnh rằng người nông dân cần được "giúp" để đưa sản phẩm ra thế giới. Vậy cái "giúp" quan trọng nhất hiện nay là gì?

Ông Nguyễn Đình Tùng: Cái người nông dân thiếu nhất không hẳn là kỹ thuật canh tác truyền thống, mà là tư duy thị trường và kỷ luật sản xuất. Thế giới không mua những gì chúng ta có, họ mua những gì họ cần.

Muốn xuất khẩu, nông dân phải chấp nhận một thực tế: Phải có "giấy phép hành nghề". Giấy phép ở đây chính là mã số vùng trồng, là chứng nhận VietGAP, GlobalGAP. Chúng ta không thể mang tư duy "tiện đâu làm đó" ra đấu trường quốc tế.

Tôi luôn nói với bà con: Phải có kỷ luật, chỉ một hộ dân dùng thuốc bảo vệ thực vật sai danh mục, cả một lô hàng của HTX, thậm chí uy tín của cả một vùng trồng sẽ bị hủy hoại.

-Ông có nhắc đến tinh thần liên kết, tại sao đây vẫn là "tử huyệt" của nông sản Việt?

-Vì chúng ta còn quá manh mún, một container hàng cần sự đồng nhất về kích thước, màu sắc và chất lượng. Một hộ không làm được, mười hộ lẻ tẻ cũng không làm được.

Phải liên kết chặt chẽ trong các HTX! Vina T&T sẵn sàng chuyển giao kỹ thuật, giúp HTX xây dựng "hàng rào kỹ thuật" ngay tại vườn và bao tiêu sản phẩm. Nhưng đổi lại, bà con phải cam kết đi cùng doanh nghiệp một cách chân thành, không có chuyện "thấy giá cao thì bán ngoài, giá thấp thì gọi doanh nghiệp".

-Ông có đề xuất gì về vai trò "kiến tạo" của Nhà nước trong giai đoạn này?

-Doanh nghiệp và nông dân chỉ là những người thực thi, còn "đường chạy" phải do Nhà nước xây dựng, cụ thể là cơ sở hạ tầng. Logistics nông sản của chúng ta hiện nay chi phí còn quá cao, thiếu hệ thống kho lạnh và trung tâm chiếu xạ tập trung. Điều này làm giảm sức cạnh tranh về giá của trái cây Việt so với Thái Lan hay các nước trong khu vực.

-Một vấn đề nóng hiện nay là mã số vùng trồng. Ông nhận định thế nào về tình trạng "xuất khẩu nhiều hơn mã số"?

-Đây là một thực trạng đáng báo động. Mã số vùng trồng là "hộ chiếu" để nông sản đi ra thế giới, nhưng hiện nay việc quản lý, giám sát sau khi cấp mã còn lỏng lẻo. Có tình trạng mượn mã, dùng chung mã một cách tùy tiện.

Nếu cơ quan quản lý và khuyến nông không vào cuộc quyết liệt để chuẩn hóa và kiểm soát thực chất, chúng ta đang tự tay đóng lại cánh cửa của chính mình. Khi một lô hàng bị trả về vì sai mã số hoặc dư lượng chất cấm, thế giới không chỉ gọi tên một doanh nghiệp, họ gọi tên "nông sản Việt Nam".

-Khi nhìn thấy trái cây Việt Nam nằm trên kệ hàng tại Mỹ hay EU, ông cảm thấy thế nào?

-Đó là niềm tự hào, nhưng cũng là áp lực, bạn phải hiểu rằng, hàng hóa lên kệ hàng thế giới đó là hàng hóa Việt Nam nói chung. Một trái xoài hay trái sầu riêng ngon trên kệ hàng đó sẽ khiến người tiêu dùng thế giới tin tưởng vào nền nông nghiệp của chúng ta.

Mục tiêu của Vina T&T không chỉ là bán được bao nhiêu tấn hàng, mà là xây dựng một hệ sinh thái bền vững. Ở đó, doanh nghiệp là đầu tàu, Nhà nước là bệ đỡ hạ tầng và chính sách, còn nông dân là những "công nhân nông nghiệp" có tay nghề và tư duy hiện đại.

×