Một ông nông dân Phú Thọ biến đất hoang trên đồi thành “nhà máy” nuôi lợn, được đề cử Nhà khoa học của Nhà nông

Từ đất bỏ hoang trên đồi đến trang trại chăn nuôi lợn ứng dụng công nghệ cao

Hơn bốn thập kỷ trước, vùng đất trung du Phú Thọ còn nhiều khó khăn. Cuộc sống người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nhỏ lẻ, trong khi việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào nông nghiệp còn rất hạn chế.

Trong hoàn cảnh ấy, ông Nguyễn Văn Toàn quyết định vay mượn tiền mua hơn một héc-ta đất đồi hoang để cải tạo, phát triển sản xuất.

“Ngày ấy khó khăn lắm, làm nông nghiệp chủ yếu dựa vào sức người và phụ thuộc thời tiết. Muốn thay đổi cuộc sống thì phải có đất sản xuất, chịu khó học hỏi và không ngại tìm hướng đi mới”, ông Toàn nhớ lại.

Từ những ngày đầu khai phá đất đồi, ông kết hợp trồng trọt với chăn nuôi, tích lũy kinh nghiệm qua thực tiễn.

Nhận thấy chăn nuôi lợn có tiềm năng nhưng còn nhiều hạn chế về dịch bệnh và ô nhiễm môi trường, ông bắt đầu tìm tòi cách làm mới.

Năm 2006, trang trại chăn nuôi của ông chính thức hình thành, đánh dấu bước chuyển từ sản xuất hộ gia đình sang sản xuất hàng hóa. Ông đầu tư đồng bộ chuồng trại, con giống và quy trình chăm sóc, phòng dịch.

Đến nay, trang trại rộng khoảng 2 ha được xây dựng theo hướng khép kín, hiện đại, gồm khu chăn nuôi lợn nái sinh sản, lợn thương phẩm và sản xuất con giống chất lượng cao.

Mô hình duy trì hàng trăm lợn nái sinh sản, nhiều lợn đực giống, mỗi năm cung cấp hàng nghìn con giống và hàng trăm tấn lợn thương phẩm ra thị trường; tạo việc làm ổn định cho 18-20 lao động địa phương với thu nhập 10-12 triệu đồng/người/tháng.

Từ một người nông dân khởi nghiệp với đôi bàn tay trắng, ông Toàn xây dựng mô hình có doanh thu hàng chục tỷ đồng mỗi năm.

Điều đáng ghi nhận hơn cả là tư duy đổi mới, chủ động nghiên cứu và ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

Xuất phát từ yêu cầu nâng cao năng suất, kiểm soát dịch bệnh và giảm ô nhiễm môi trường, ông liên tục nghiên cứu, thử nghiệm các giải pháp cải tiến.

Một trong những sáng tạo nổi bật là hệ thống chuồng nuôi ứng dụng công nghệ cao kết hợp xử lý chất thải thông minh bố trí dưới nền chuồng. Hệ thống giúp xử lý chất thải ngay trong quá trình chăn nuôi, giảm ô nhiễm, cải thiện điều kiện vệ sinh và môi trường sống của đàn lợn.

Trang trại được vận hành theo hướng an toàn sinh học với khu cách ly, chăm sóc, điều trị riêng; kiểm soát chặt người và phương tiện ra vào. Các khâu từ chọn giống, dinh dưỡng, tiêm phòng đến vệ sinh chuồng trại đều được quản lý khoa học.

Theo ông Toàn, trong chăn nuôi hiện đại, yếu tố quyết định không chỉ là quy mô đàn nuôi mà là khả năng kiểm soát rủi ro.

“Nuôi nhiều nhưng không kiểm soát được dịch bệnh thì thiệt hại rất lớn. Tôi luôn xác định phải làm sao để đàn lợn khỏe, chuồng nuôi sạch, sản phẩm an toàn thì chăn nuôi mới phát triển bền vững”, ông nói.

Bên cạnh cải tiến chuồng trại, ông còn nâng cao chất lượng con giống thông qua chọn lọc đàn bố mẹ có đặc tính sinh sản tốt, kết hợp quy trình chăm sóc phù hợp để tạo đàn lợn khỏe mạnh, đồng đều.

Đồng thời, ông sử dụng thức ăn sinh học kết hợp thảo dược nhằm tăng sức đề kháng, cải thiện chất lượng thịt và hướng tới sản phẩm an toàn cho người tiêu dùng.

Nông dân thời "bốn chấm không", làm giàu cũng phải sáng tạo, lan tỏa, phổ biến kinh nghiệm, kỹ thuật chăn nuôi mới

Điều làm nên giá trị của mô hình ông Nguyễn Văn Toàn không chỉ nằm ở trang trại hiện đại, mà còn ở khả năng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ cộng đồng nông dân cùng phát triển.

Sau khi hoàn thành chương trình đào tạo giáo viên dạy nghề trình độ sơ cấp do Trường Cao đẳng Nghề Cơ điện Phú Thọ tổ chức năm 2012, ông tích cực tham gia hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi cho hội viên nông dân trong và ngoài địa phương.

Những kiến thức ông chia sẻ đều xuất phát từ thực tế sản xuất như lựa chọn giống, thiết kế chuồng nuôi, chăm sóc lợn nái, phòng chống dịch bệnh, sử dụng thuốc thú y an toàn và xây dựng mô hình chăn nuôi hàng hóa.

Với vai trò Chủ tịch Câu lạc bộ Nông dân Triệu phú xã Hy Cương, ông cùng các thành viên thường xuyên kết nối, trao đổi kinh nghiệm, giúp nhiều hộ dân mạnh dạn chuyển đổi phương thức sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế.

Theo đánh giá của Hội Nông dân tỉnh Phú Thọ, điểm nổi bật trong mô hình của ông Toàn là việc biến kinh nghiệm tích lũy từ thực tiễn thành các giải pháp có khả năng ứng dụng, nhân rộng.

Ông Hoàng Xuân Giao, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Phú Thọ cho rằng, ông Nguyễn Văn Toàn là minh chứng cho sự thay đổi của người nông dân trong thời kỳ mới.

“Người nông dân ngày nay không chỉ trực tiếp sản xuất mà còn không ngừng học tập, nghiên cứu, sáng tạo, ứng dụng khoa học kỹ thuật để nâng cao giá trị nông nghiệp.

Những sáng kiến xuất phát từ thực tiễn sản xuất của ông Toàn có ý nghĩa thiết thực và khả năng nhân rộng trong cộng đồng”, ông Giao nhấn mạnh.

Từ những kết quả đạt được, Hội Nông dân tỉnh Phú Thọ đang làm hồ sơ gửi đề nghị Trung ương Hội Nông dân Việt Nam xét chọn, tôn vinh ông Nguyễn Văn Toàn là “Nhà khoa học của Nhà nông” năm 2026.

Trước đó, ông Toàn đã được bình chọn là một trong 63 Nông dân Việt Nam xuất sắc năm 2025, đồng thời nhận nhiều bằng khen, giấy khen của các cấp, ngành về thành tích trong sản xuất, hoạt động xã hội.

Hơn 40 năm gắn bó với nông nghiệp, hành trình của ông Nguyễn Văn Toàn cho thấy hình ảnh người nông dân Việt Nam đang thay đổi mạnh mẽ: không chỉ cần cù lao động mà còn chủ động nghiên cứu, làm chủ công nghệ và tạo ra những giá trị mới cho sản xuất.

Việc được đề nghị xét chọn danh hiệu “Nhà khoa học của Nhà nông” năm 2026 không chỉ là sự ghi nhận đối với cá nhân ông Nguyễn Văn Toàn, mà còn khẳng định vai trò của những người nông dân đang âm thầm tạo ra tri thức mới ngay trên đồng ruộng, chuồng trại của mình.

Dấu ấn nghiên cứu, sáng tạo giúp lão nông Phú Thọ được đề cử “Nhà khoa học của Nhà nông 2026"

Từ thực tiễn chăn nuôi, ông Nguyễn Văn Toàn xây dựng nhiều giải pháp kỹ thuật đồng bộ nhằm nâng cao năng suất, chất lượng đàn giống và phát triển mô hình theo hướng an toàn sinh học, bền vững.

Điểm nhấn là nghiên cứu, chọn lọc và phối hợp nguồn gen giữa lợn đực giống ông bà có nguồn gốc Đan Mạch với đặc tính sinh sản cao, 18 vú phát triển đồng đều, với đàn lợn mẹ ông bà thuần chủng có 16-18 vú. Giải pháp này tạo ra đàn lợn nái hậu bị có khả năng sinh sản tốt, tăng số con sơ sinh và khả năng nuôi con.

So với đàn lợn nái truyền thống chỉ khoảng 12 vú, số con được nuôi trong mỗi lứa tăng rõ rệt, góp phần nâng năng suất chăn nuôi khoảng 1,5 lần.

Song song với cải tiến giống, ông xây dựng quy trình chăm sóc lợn nái và lợn con theo từng giai đoạn, từ cho bú sữa đầu, cố định đầu vú, tập ăn sớm đến bổ sung vitamin, khoáng chất và dinh dưỡng hợp lý, giúp tăng sức đề kháng, giảm hao hụt và nâng cao chất lượng đàn giống.

Dấu ấn tiên phong trong sáng tạo chăn nuôi thông minh, hiện đại là lão nông Toàn đã xây dựng bệnh viện cách ly ngay tại trang trại để chủ động phát hiện, kịp thời điều trị và kiểm soát nguy cơ lây lan dịch bệnh.

Trang trại của ông Toàn duy trì khoảng 300 lợn nái sinh sản, mỗi năm cung cấp 7.500-7.800 con giống, 9.000-10.000 liều tinh lợn đực giống và khoảng 3.800 lợn thương phẩm (gần 494 tấn thịt).

Năm 2025, mô hình đạt doanh thu trên 30 tỷ đồng, lợi nhuận khoảng 8 tỷ đồng; năm 2026 dự kiến doanh thu 35 tỷ đồng, lợi nhuận hơn 9 tỷ đồng.

×