Nam sinh 15 tuổi gục tại lớp học, tím tái toàn thân do biến chứng hiếm gặp của sốt xuất huyết

Nam sinh 15 tuổi gục tại lớp học,nhập viện trong tình trạng nguy kịch

Bệnh nhân là em L.T.D (sinh năm 2011, ngụ phường Bình Thạnh, TP.HCM). Trước đó 1 ngày, D có biểu hiện sốt, nhức đầu và tự uống thuốc hạ sốt tại nhà. Sáng ngày 26/1, dù người còn mệt nhưng D vẫn cố gắng đến trường.

Tuy nhiên, khi đang ngồi trong lớp học, nam sinh bất ngờ bị choáng váng, khó thở dữ dội, không thể di chuyển. Nhận thấy tình hình nghiêm trọng, nhà trường đã lập tức liên hệ gia đình đưa em đi cấp cứu.

Tại Khoa Cấp cứu - Bệnh viện Nhân dân Gia Định, D nhập viện trong tình trạng "thập tử nhất sinh": sốt cao, lơ mơ, tím môi và đầu chi, chỉ số oxy trong máu (SpO2) tụt xuống mức rất thấp dù đã được hỗ trợ thở oxy nồng độ cao.

Điều đáng nói, qua thăm khám và chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ nhận thấy phổi của bệnh nhi hoàn toàn không có tổn thương. Điều này đặt ra một dấu hỏi lớn cho ê-kíp trực: Tại sao phổi bình thường nhưng bệnh nhân lại thiếu oxy trầm trọng?

Nhận định tình trạng giảm oxy không xuất phát từ nguyên nhân hô hấp đơn thuần, bệnh nhi lập tức được hội chẩn liên chuyên khoa và chuyển vào khoa Hồi sức tích cực - Chống độc (ICU).

Tại đây, các xét nghiệm chuyên sâu đã hé lộ nguyên nhân bất thường. Kết quả khí máu động mạch cho thấy tình trạng tăng Methemoglobin (MetHb) lên tới 15 - 20% (trong khi chỉ số bình thường là dưới 1%).

Methemoglobin là một dạng rối loạn khiến Hemoglobin trong hồng cầu bị bất hoạt, mất khả năng vận chuyển oxy đến các mô cơ thể, dẫn đến tình trạng xanh tím và thiếu oxy dù phổi vẫn hoạt động tốt.

6 ngày giành giật sự sống cho nam sinh bị biến chứng sốt xuất huyết hiếm gặp

Sau khi loại trừ các nguyên nhân ngộ độc hay dùng thuốc, các bác sĩ phát hiện bệnh nhi dương tính với virus Dengue (sốt xuất huyết). Tuy nhiên, diễn tiến bệnh lại quá lạ lùng so với một ca sốt xuất huyết thông thường: em D bắt đầu vàng da, nước tiểu sẫm màu như nước vối và thiếu máu tiến triển nhanh.

Nghi ngờ bệnh nhi bị tan huyết cấp (vỡ hồng cầu), ê-kíp điều trị chỉ định định lượng men G6PD. Kết quả đúng như dự đoán nhưng ở mức độ đáng báo động: chỉ số men G6PD của D chỉ còn 0,009 U/gHb, thấp so với mức bình thường (7 - 20,5 U/gHb).

BS.CK1 Đào Thị Huyên, Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, bác sĩ trực tiếp điều trị cho biết, đây là trường hợp thiếu men G6PD mức độ nặng do di truyền. Chính virus sốt xuất huyết là tác nhân châm ngòi, gây ra cơn tan huyết cấp hàng loạt, khiến máu không thể vận chuyển oxy, đe dọa trực tiếp tính mạng bệnh nhi.

Xác định được nguyên nhân cốt lõi, phác đồ điều trị lập tức được điều chỉnh. Các bác sĩ tập trung truyền máu để bù lại lượng hồng cầu đã vỡ, hỗ trợ hô hấp, bảo vệ chức năng gan thận và đặc biệt là kiểm soát nghiêm ngặt việc dùng thuốc để tránh gây thêm tình trạng tan huyết.

Bên cạnh nỗ lực chuyên môn, các y bác sĩ và điều dưỡng cũng liên tục động viên tinh thần, giúp nam sinh 15 tuổi vượt qua nỗi sợ hãi trong phòng hồi sức.

Sau 6 ngày điều trị tích cực, phép màu đã đến: tình trạng của D cải thiện rõ rệt, nồng độ MetHb giảm về mức an toàn (dưới 1%), hết khó thở, da dẻ hồng hào trở lại. Hiện tại, bệnh nhân đã xuất viện và tiếp tục được theo dõi ngoại trú.

Từ trường hợp hy hữu này, TS.BS Huỳnh Quang Đại - Trưởng Bộ môn Hồi sức Cấp cứu Chống độc, ĐH Y Dược TP.HCM, phụ trách khoa Hồi sức tích cực - Chống độc Bệnh viện Nhân dân Gia Định cảnh báo, sốt xuất huyết trên nền bệnh nhân thiếu men G6PD là tình huống lâm sàng cực kỳ nguy hiểm. Nếu không khai thác kỹ tiền sử hoặc bỏ sót dấu hiệu tan huyết, bệnh nhân có thể tử vong nhanh chóng do thiếu oxy mô.

TS.BS Huỳnh Quang Đại khuyến cáo, trẻ có biểu hiện sốt kèm vàng da, nước tiểu sẫm màu, khó thở cần được nhập viện sớm. Trẻ đã biết thiếu men G6PD cần được theo dõi chặt chẽ khi mắc các bệnh nhiễm trùng hoặc siêu vi, tránh ăn đậu tằm và các thực phẩm, thuốc có nguy cơ gây oxy hóa. Phụ huynh nên thực hiện tầm soát thiếu men G6PD cho trẻ ngay từ sơ sinh và chủ động thông báo tiền sử bệnh cho nhân viên y tế khi khám hoặc nhập viện.

×