Chủ đề nóng

Nặng lòng với “khan”

Tiến Thịnh Thứ bảy, ngày 30/08/2014 05:10 AM (GMT+7)
Aa Aa+
Từ thuở nhỏ nghệ nhân Y Wang H’wing (buôn Triă, xã Ea Tul, huyện Cư M’gar, Đăk Lăk) đã mang niềm đam mê đặc biệt với văn hóa truyền thống của dân tộc Ê Đê. 
Bình luận 0

Ông kể cách đây hơn 50 năm, khi tuổi mới lên 10, ông đã thức từ đêm này sang ngày khác để nghe hát kể khan (sử thi). “Ngày ấy, những sinh hoạt văn hóa truyền thống được tổ chức thường xuyên và tôi chưa bao giờ bỏ bất cứ lễ hội nào dù nó kéo dài bao lâu. Cứ thế, chẳng biết bao giờ những khan, những tiếng cồng chiêng đã “thấm” vào người. Càng dấn sâu tìm hiểu, tôi càng không thể dứt ra được”- ông nói. Cũng chính vì niềm đam mê ấy mà từ khi còn rất trẻ, Y Wang đã thuộc lòng rất nhiều khan. Ông bảo: Khan Ê Đê đi vào lòng ông bởi ở đấy là ước nguyện của con người trong lao động sản xuất; phản ánh cuộc đấu tranh sinh tồn của cộng đồng buôn làng trước thiên tai, địch họa; sự đấu tranh giữa cái thiện với cái ác, giữa cái đẹp với cái xấu xa. Khan Ê Đê có sức lôi cuốn đặc biệt bởi sự hấp dẫn của cốt truyện qua sự diễn đạt trực tiếp của nghệ nhân. Có thể nói đó là một sân khấu độc diễn với sự tổng hợp các loại hình nghệ thuật; một hình thức sinh hoạt văn hóa dân gian (Folklo) mang tính cộng đồng độc đáo của đồng bào dân tộc Ê Đê…

Sẵn lòng đam mê lại được chính ông ngoại truyền dạy, ngay từ nhỏ Y Wang đã trở thành người hát kể sử thi chính trong các lễ hội ở buôn Triă. Cũng chính niềm đam mê ấy mà khi ngành văn hóa tỉnh Đăk Lăk triển khai công tác sưu tầm, biên dịch, xuất bản, truyền dạy sử thi Tây Nguyên, nghệ nhân Y Wang đã tham gia và có những đóng góp rất tích cực. Không chỉ giúp sưu tầm, nghiên cứu mà ông còn đứng lớp để truyền dạy hát kể sử thi cho rất nhiều học viên.

Không chỉ đam mê sử thi, nghệ nhân còn là người say mê nhạc cụ truyền thống của dân tộc mình. Ngoài việc dày công sưu tầm, nghệ nhân Y Wang còn có thể chế tác được nhiều nhạc cụ, đồng thời diễn tấu thuần thục hàng chục nhạc cụ khác nhau. Không chỉ thế, ông rất tích cực trong việc quảng bá và truyền dạy văn hóa dân tộc mình cho thế hệ trẻ. Ở buôn Triă hầu như tất cả thanh thiếu niên đều biết kể khan và diễn tấu các loại nhạc cụ của dân tộc Ê Đê. Theo ông Y Toàn- Phó Chủ tịch xã Ea Tul, lớp trẻ buôn Triă đã được nghệ nhân Y Wang truyền lại cho ngọn lửa đam mê.

Thế nhưng ở tuổi gần đất xa trời, nghệ nhân Y Wang vẫn đau đáu: “Thế hệ trẻ người Ê Đê nhiều nơi ngày nay không mấy mặn mà với văn hóa dân tộc. Nên chăng cần nhiều hơn những lớp truyền dạy cho lớp trẻ hiểu được những nét độc đáo của khan nói riêng và văn hóa Ê Đê nói chung. Có như vậy mới hy vọng những tinh túy của cha ông để lại không mỗi ngày đang mai một”.

Mời các bạn đồng hành cùng báo Dân Việt trên mạng xã hội Facebook để nhanh chóng cập nhật những tin tức mới và chính xác nhất.
Tin cùng chuyên mục
Xem theo ngày Xem