NATO sẽ không kích sâu vào lãnh thổ Nga nếu vùng Baltic bị tấn công

NATO sẽ "không kích sâu vào lãnh thổ Nga" nếu vùng Baltic bị tấn công

Trong cuộc phỏng vấn với The Telegraph, Ngoại trưởng Margus Tsahkna cho biết Estonia, Latvia và Lithuania sẽ chống trả bất kỳ lực lượng tấn công nào, và sau đó sẽ tiến hành phản công mạnh mẽ nhằm vào lãnh thổ Nga.

“Chúng tôi sẽ đưa chiến tranh vào lãnh thổ Nga và sẽ thực hiện các đòn tấn công sâu, rất sâu trong lãnh thổ Nga. Chúng tôi biết chính xác phải làm gì”, ông Tsahkna nói.

“Đó là lý do vì sao chúng tôi đang tăng tốc đầu tư và phát triển năng lực… cũng là lý do khu vực chúng tôi đang chi 5% GDP cho quốc phòng", Ngoại trưởng Estonia nói thêm.

Ông Tsahkna đề cập đến những lo ngại trong giới quốc phòng rằng Tổng thống Vladimir Putin có thể lên kế hoạch tấn công và chiếm đóng một phần quốc gia Baltic sau khi chiến tranh ở Ukraine kết thúc, qua đó thử thách quyết tâm của NATO.

Trong một cuộc diễn tập chiến tranh gần đây do các cựu quan chức NATO và quân đội Đức xây dựng kịch bản, Nga được giả định tấn công Lithuania và đạt được phần lớn mục tiêu chỉ trong vài ngày. Thị trấn Narva của Estonia, gần biên giới Nga, cũng được xác định là mục tiêu tiềm tàng.

Tuy nhiên, phát biểu bên lề Hội nghị An ninh Munich, ông Tsahkna cho rằng những kịch bản đó đã lỗi thời, bởi các quốc gia Baltic đã tăng mạnh chi tiêu quốc phòng và hoàn toàn có khả năng tự vệ trước Nga.

“Các kế hoạch trước đây chỉ đơn giản là: nếu Nga tiến vào, cuối cùng NATO sẽ thắng. Nhưng khi đó sẽ không còn người Estonia nào nữa. Chúng tôi không quan tâm đến những kế hoạch như vậy. Đây là kế hoạch của chúng tôi vì không có kế hoạch nào khác. Chúng tôi không thể để Nga tiến vào Baltic rồi mới phản công”, ông nói.

Một cuộc mô phỏng tấn công nhắm vào Lithuania, do báo Đức Die Welt tổ chức, đã gây tranh cãi lớn khi kết quả cho thấy Nga giành chiến thắng rõ ràng còn NATO rơi vào tình trạng tê liệt vì do dự.

Trong kịch bản đó, Mỹ từ chối kích hoạt Điều 5 – điều khoản phòng thủ tập thể của NATO – vì lo ngại châm ngòi Thế chiến III. Đức cũng không đẩy lùi được quân Nga dù có một lữ đoàn đồn trú tại Lithuania.

Mô phỏng dự đoán Nga sẽ biện minh cho cuộc tấn công bằng cách tạo ra một “cuộc khủng hoảng nhân đạo”, tương tự như lập luận mà Moscow từng sử dụng khi tuyên bố can thiệp vào Ukraine để bảo vệ cộng đồng nói tiếng Nga.

Theo kịch bản, quân Nga chiếm thành phố Marijampolė của Lithuania trước khi kiểm soát hành lang chiến lược Suwalki Gap.

Kết quả cuộc diễn tập khiến lãnh đạo các nước Baltic tức giận vì cho rằng họ bị mô tả như những thực thể thụ động, không có khả năng tự vệ.

Đại tá nghỉ hưu Lithuania Gintaras Bagdonas bình luận trên đài LRT: “Những gì viết trong đó là vô nghĩa. Tôi không rõ mục tiêu của cuộc diễn tập đó là gì – có thể mang động cơ chính trị, nhằm phóng đại mối đe dọa hoặc để định hướng dư luận Đức hay châu Âu".

Phòng không Nga “lột xác” sau chiến tranh Ukraine, NATO có thể trả giá đắt

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, hệ thống phòng không của Nga hiện có thể gây ra mối đe dọa lớn hơn đối với NATO so với trước khi Moscow phát động chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine.

Kể từ năm 2022, Ukraine đã phá hủy nhiều hệ thống phòng không của Nga. Tuy nhiên, theo Justin Bronk - chuyên gia không quân tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng Hoàng gia Anh (RUSI) - Nga không chỉ vẫn duy trì kho vũ khí lớn mà còn tiếp tục sản xuất các hệ thống mạnh nhất của mình. Quan trọng hơn, năng lực vận hành các hệ thống này đã được cải thiện nhờ kinh nghiệm thực chiến.

Ông Bronk cho biết các hệ thống đã được nâng cấp, kíp vận hành có nhiều kinh nghiệm hơn và Nga đã cải thiện khả năng phối hợp giữa phòng không mặt đất với máy bay trinh sát, giúp mở rộng đáng kể phạm vi tác chiến.

Theo ông, các hệ thống tên lửa đất đối không của Nga “không những vẫn dồi dào về số lượng mà còn có khả năng hoạt động hiệu quả hơn trước năm 2022 khi đối đầu giả định với máy bay và vũ khí của NATO".

Trong trường hợp xảy ra xung đột ở châu Âu, NATO có thể gặp khó khăn trong việc nhanh chóng vô hiệu hóa mạng lưới phòng không dày đặc của Nga để giành ưu thế trên không - một trụ cột trong học thuyết không quân phương Tây.

Bronk nhận định lực lượng Nga hiện “dày dạn kinh nghiệm hơn nhiều” và đã “học hỏi đáng kể thông qua thử nghiệm và thực chiến”.

Dù ông cho rằng một cuộc đối đầu thuần túy không đối không giữa Nga và NATO có thể không có lợi cho Moscow, nhưng chiến tranh sẽ không chỉ diễn ra trên không.

Trước khi máy bay phương Tây có thể hoạt động tự do, NATO nhiều khả năng phải chế áp hoặc phá hủy mạng lưới phòng không mặt đất của Nga - điều không hề dễ dàng do số lượng lớn và khả năng phối hợp ngày càng cải thiện.

Dù Ukraine đã liên tục tập kích các hệ thống phòng không Nga bằng drone, pháo và tên lửa, Nga vẫn còn “vài trăm tổ hợp” đang hoạt động, trong khi các phiên bản hiện đại tiếp tục được sản xuất.

Theo Bronk, mối đe dọa lớn nhất đối với sức mạnh không quân NATO ở châu Âu chính là phạm vi bao phủ rộng lớn của hệ thống tên lửa phòng không mặt đất Nga - điều mà NATO hiện không có lực lượng tương đương.

Chiến sự tại Ukraine cho thấy phòng không mặt đất có vai trò quyết định thế nào: Nga bước vào cuộc chiến với kho phòng không lớn nhất châu Âu, tiếp theo là Ukraine, và quy mô này đã ngăn cả hai bên giành ưu thế trên không.

Ngoài ra, kinh nghiệm chiến đấu đã giúp cả phi công Nga lẫn kíp vận hành tên lửa phòng không trở nên thành thạo hơn. Các nâng cấp bao gồm chiến thuật mới, cập nhật phần mềm radar, tăng khả năng chống tác chiến điện tử và đưa vào biên chế hệ thống mới như S-350 Vityaz.

Nga cũng cải thiện khả năng phối hợp giữa hệ thống phòng không và máy bay cảnh báo sớm A-50U, cho phép tấn công mục tiêu ở tầm xa hơn so với khả năng quan sát độc lập của radar mặt đất.

Dù xác suất bắn hạ mục tiêu trong các tình huống này có thể vẫn thấp, chiến thuật mới cho thấy mức độ tinh vi ngày càng cao của lực lượng Nga.

Tuy nhiên, ông Bronk nhấn mạnh NATO hiện hiểu rõ hơn nhiều về điểm mạnh, điểm yếu và đặc tính kỹ thuật của hệ thống phòng không Nga so với trước năm 2022. Các biện pháp và vũ khí để đối phó vẫn tồn tại - dù chưa đủ số lượng tại châu Âu.

Nhìn chung theo nhiều chuyên gia như Bronk, năng lực phòng không Nga đã được tăng cường đáng kể nhờ 4 năm thực chiến, và điều đó có thể buộc NATO phải đầu tư nhiều hơn nếu muốn xuyên thủng hệ thống này trong một cuộc xung đột tương lai.

×