Nếu Hàn Tín nghe theo Khoái Triệt tạo phản, thiên hạ sẽ chia ba?

Nếu Hàn Tín nghe theo Khoái Triệt tạo phản, thiên hạ sẽ chia ba?

Hàn Tín là một trong những thiên tài quân sự nổi tiếng nhất trong lịch sử Trung Quốc. Tuy nhiên, kết cục bi thảm của ông cũng khiến hậu thế không khỏi tiếc nuối. Sau khi đánh chiếm nước Tề, Hàn Tín đã hai lần được khuyên phản Hán để tự lập.

Người đầu tiên là Vũ Thiệp, sứ giả do Hạng Vũ phái đến.

Vũ Thiệp nói với Hàn Tín rằng Lưu Bang là người tham lam, luôn muốn thống nhất thiên hạ và không phải là người giữ chữ tín. Lúc bấy giờ, Hạng Vũ và Lưu Bang đang giằng co bất phân thắng bại, còn cục diện thiên hạ lại nằm trong tay Hàn Tín.

Nếu Hàn Tín giúp Lưu Bang tiêu diệt Hạng Vũ, thì sau khi thiên hạ thống nhất, chính Hàn Tín sẽ trở thành mục tiêu tiếp theo mà Lưu Bang muốn loại bỏ. Ngược lại, nếu Hàn Tín phản Hán, liên minh với nước Sở thì hoàn toàn có thể hình thành thế chân vạc, chia ba thiên hạ.

Tuy nhiên, Hàn Tín vốn vẫn mang lòng oán hận Hạng Vũ vì những chuyện trước đây nên không đồng ý phản Hán theo Sở.

Nếu nói Hàn Tín không nghe Vũ Thiệp là bởi ông chỉ coi đây là lời dụ dỗ của sứ giả nước Sở, thì người thứ hai khuyên ông phản Hán lại chính là tâm phúc của mình – Khoái Triệt (trong bài gốc viết là 蒯通, tức Khoái Triệt, người đời Hán vì tránh húy Hán Vũ Đế Lưu Triệt nên thường gọi là Khoái Thông).

Trước đó, Lưu Bang từng ra lệnh cho Hàn Tín tiến đánh nước Tề. Nhưng sau đó lại sai Lịch Thực Kỳ sang thuyết phục nước Tề đầu hàng. Khi biết tin, Hàn Tín định dừng quân.

Khoái Triệt liền khuyên:

"Tướng quân chưa từng nhận được chiếu lệnh chính thức yêu cầu rút quân, sao có thể nhường công lao cho một nho sinh?"

Hàn Tín nghe theo lời khuyên này và cuối cùng hoàn toàn bình định được nước Tề.

Nhưng kế sách của Khoái Triệt còn tiến xa hơn nhiều so với Vũ Thiệp.

Ông cũng cho rằng Lưu Bang là người không đáng tin cậy.

Theo Khoái Triệt, Hàn Tín đã có uy danh lấn át chủ, công lao lớn đến mức không thể ban thưởng tương xứng. Vì vậy, dù theo Hán hay theo Sở thì cuối cùng cũng khó tránh khỏi sự nghi kỵ.

Chi bằng nhân lúc đang nắm trong tay quân đội và đất Tề hùng mạnh, hãy phản Hán tự lập, tạo nên cục diện ba chân vạc.

Sau đó, với tài năng của Hàn Tín cùng lực lượng quân đội hùng hậu, dựa vào nước Tề giàu mạnh, liên kết với Yên và Triệu, đánh vào hậu phương của cả Hán lẫn Sở, chấm dứt cuộc chiến tranh Sở – Hán.

Tiếp đó, tiếp tục làm suy yếu các thế lực lớn, phong thêm chư hầu để duy trì thế cân bằng, từ đó có thể hiệu lệnh khắp thiên hạ.

Tuy nhiên, Hàn Tín từ chối.

Ông cho rằng Lưu Bang đối đãi với mình rất hậu, vì vậy không nỡ phản bội.

Vậy nếu Hàn Tín thật sự nghe theo lời Khoái Triệt thì liệu có thể chia ba thiên hạ hay không?

Thực tế, điều đó cũng rất khó xảy ra.

Hàn Tín trưởng thành dưới trướng Lưu Bang, nên rất khó xây dựng được một thế lực độc lập thực sự.

Ví dụ, những tướng lĩnh lập nhiều chiến công nhất dưới quyền Hàn Tín như Tào Tham, Quán Anh... thực chất đều là người của Lưu Bang.

Nếu Hàn Tín phản Hán tự lập, ông không chỉ rơi vào thế bất nghĩa mà còn rất khó nhận được sự ủng hộ của toàn quân.

Theo "Sử ký – Hoài Âm hầu liệt truyện", sau khi Hàn Tín đánh bại nước Ngụy rồi nước Đại, triều Hán lập tức điều người đến thu nhận những đơn vị tinh nhuệ trong quân đội của ông, điều về Huỳnh Dương để đối đầu với quân Sở.

Đến tháng 6 năm 204 TCN, Lưu Bang còn đích thân tới doanh trại của Trương Nhĩ và Hàn Tín.

Ông giả danh sứ giả triều đình, nhân lúc hai người còn đang ngủ đã vào thẳng trong trướng, lấy ấn tín và phù tiết điều binh, sau đó triệu tập các tướng lĩnh, thay đổi toàn bộ quyền chỉ huy.

Khi Hàn Tín và Trương Nhĩ thức dậy mới biết Lưu Bang đã đến thì đều vô cùng kinh ngạc, còn quân đội thì vẫn tuyệt đối phục tùng Lưu Bang.

Sau này, khi Lưu Bang bị Hạng Vũ vây khốn ở Cố Lăng, theo kế của Trương Lương, ông triệu Hàn Tín đem quân đến hội sư tại Cai Hạ.

Sau khi Hạng Vũ thất bại, Lưu Bang lại tiếp tục thu quyền chỉ huy quân đội của Hàn Tín.

Việc Lưu Bang có thể ba lần dễ dàng tước quyền chỉ huy quân đội của Hàn Tín mà không hề xảy ra binh biến, cho thấy các tướng lĩnh chủ chốt trong quân đội Hàn Tín trên thực tế vẫn trung thành với Lưu Bang.

Điều này chứng minh Hàn Tín chưa bao giờ xây dựng được một lực lượng quân sự hoàn toàn thuộc về mình.

Đó cũng chính là điểm yếu chí mạng của ông.

Chính vì không có nền tảng quyền lực độc lập, Hàn Tín nhiều lần buộc phải nhẫn nhịn và chấp nhận nhượng bộ trước Lưu Bang.

Bài viết trên phản ánh một góc nhìn của tác giả dựa trên 《Sử ký》 và các tư liệu cổ. Tuy nhiên, việc "nếu Hàn Tín nghe theo Khoái Triệt thì có thể chia ba thiên hạ hay không" là một giả thuyết lịch sử (phản lịch sử), nên không có đáp án khẳng định. Giới sử học hiện nay cũng có nhiều quan điểm khác nhau: có người cho rằng Hàn Tín khó thành công vì thiếu nền tảng chính trị và lực lượng riêng; cũng có ý kiến cho rằng nếu hành động sớm hơn, khi đang kiểm soát toàn bộ vùng Tề và có ưu thế quân sự, ông vẫn có thể tạo ra một cục diện hoàn toàn khác.

×