Nga đã tìm ra cách đánh lâu dài, chi phí thấp ở Ukraine còn Kiev ngày càng kiệt quệ

Bốn năm trôi qua, Moscow chưa có dấu hiệu dừng chiến sự. Nhưng cách Nga tiến hành chiến tranh đang thay đổi rõ rệt. Dữ liệu từ Bộ Tổng tham mưu Ukraine trong bốn năm đầu của cuộc xung đột toàn diện cho thấy một sự chuyển dịch chiến lược: từ chiến tranh cơ động dựa vào hỏa lực khổng lồ sang chiến tranh tiêu hao dựa vào UAV và bom lượn dẫn đường; từ vũ khí hạng nặng đắt đỏ sang công nghệ cao giá rẻ; từ binh sĩ sang robot; từ tấn công chính xác sang tàn phá diện rộng.

Kết luận rút ra gây khó chịu cho châu Âu: năng lực duy trì chiến tranh của Nga đang được cải thiện, trong khi mức độ tàn phá tại Ukraine ngày càng lớn.

Tổn thất nhân lực giảm nhưng tỷ lệ tử vong tăng

Theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine, 3 năm đầu, tổn thất của Nga tăng theo từng năm: 106.000 quân năm 2022, 253.000 năm 2023, 430.000 năm 2024. Nhưng năm 2025 giảm còn 418.000 và năm 2026 dự báo chỉ còn khoảng 360.000.

Có ba nguyên nhân chính: Nga chuyển từ các đợt tấn công ồ ạt sang thâm nhập bằng nhóm nhỏ, giảm thương vong nhưng tăng tốc độ chiếm đất (diện tích chiếm được năm 2025 tăng 31–34% so với 2024 theo ISW và DeepState); Ukraine tăng sử dụng robot để bảo vệ binh sĩ; và sự bùng nổ của UAV FPV đã thay đổi bản chất thương vong.

Xe tăng: tổn thất ngang toàn bộ NATO, xe bọc thép suy giảm

Trong ba năm đầu, theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine, Nga mất 9.655 xe tăng chủ lực. Con số này gần tương đương tổng số xe tăng của 32 nước NATO (khoảng 11.500 chiếc). Năm 2025, Nga mất thêm 1.813 chiếc và ước tính có thể mất 1.600 chiếc nữa trong năm 2026.

UAV đã tạo ra các vùng sát thương khiến tấn công cơ giới gần như tự sát. Nga vẫn sử dụng xe tăng khi phòng thủ UAV của Ukraine suy yếu, nhưng vai trò đã giảm mạnh. Kho dự trữ xe tăng thời Liên Xô gần cạn.

Từ tháng 2/2022, Nga được cho là sản xuất khoảng 500–530 xe T-90M mới, với sản lượng hiện tại khoảng 300 chiếc/năm. Tuy nhiên, các xe mới này không được đưa sang Ukraine mà triển khai tại Quân khu Leningrad - khu vực giáp NATO. Nga đang xây doanh trại mới, nâng cấp kho vũ khí và hạ tầng đường sắt, chuẩn bị cho khả năng đối đầu với châu Âu trong tương lai.

Nga đã tham chiến ở Ukraine với 13.842 xe chiến đấu bộ binh và xe bọc thép chở quân. Sau gần bốn năm, ít nhất 9.200 chiếc bị mất theo OSINT; Ukraine báo cáo gần 24.000 mục tiêu bị đánh trúng.

Nga đang mất khoảng 2.400 xe/năm nhưng chỉ sản xuất khoảng 900, tạo ra mức thiếu hụt 1.500 xe mỗi năm. Kho dự trữ gần như cạn kiệt.

Pháo binh – “Thần chiến tranh” trong học thuyết Nga – cũng chịu tổn thất nặng. Từ 2022–2025, Nga được cho là mất khoảng 35.600 khẩu pháo và có thể mất thêm 13.000 khẩu trong 2026. Số đạn bắn mỗi ngày giảm từ 40.000–60.000 viên năm 2022 xuống còn 23.000 viên vào mùa xuân 2025.

Ưu thế Không quân và bom lượn

Nga không giành được ưu thế trên không và không còn bay sâu vào không phận Ukraine vì ước tính đã mất 434 máy bay và 347 trực thăng trong chiến đấu.

Tuy nhiên, Nga chuyển sang sử dụng bom lượn dẫn đường (KAB). Năm 2024 thả khoảng 40.000 quả, năm 2025 khoảng 48.500, và năm 2026 có thể lên tới 68.500. Tầm bắn tăng từ 60–80 km lên 95–150 km, thậm chí hướng tới 400 km.

Biển Đen và UAV – trung tâm trọng lực mới

Ukraine đã phá hủy hoặc làm hư hại khoảng 33% hạm đội Biển Đen, buộc Nga rời Sevastopol. Nhưng Nga đang phát triển tàu không người lái và năng lực chống USV.

UAV trở thành yếu tố quyết định. Nga phóng gần 54.500 UAV tầm xa năm 2025, gấp gần 5 lần 2024, và có thể đạt 102.000 chiếc năm 2026. Khoảng 16.000 chiếc có thể xuyên thủng phòng không và đánh vào hạ tầng năng lượng, đường sắt, nhà máy quốc phòng.

Số UAV FPV Nga phóng đã tăng mạnh: từ 2.330 chiếc/ngày tháng 1/2025 lên gần 7.000 chiếc/ngày tháng 2/2026. Nếu xu hướng này tiếp diễn, Nga có thể phóng 2,8 triệu UAV FPV trong năm nay.

Hiện UAV chiếm khoảng 60% hỏa lực tiền tuyến của cả hai bên.

Theo Euromaidanpress, Nga đang chuyển từ chiến tranh cơ giới đắt đỏ sang chiến tranh UAV chi phí thấp nhưng bền bỉ. Khả năng duy trì chiến tranh của Nga tăng lên trong khi Ukraine chịu thiệt hại ngày càng lớn.

×