Nga lật bài ngửa: Một số bên có thể phải trả giá bằng 4.500 km² lãnh thổ

Sự kiện này mang ý nghĩa đặc biệt - ý nghĩa chiến lược. Hạm đội tàu ngầm hạt nhân của Nga, với tư cách là một bộ phận của bộ ba hạt nhân chiến lược, gồm hai thành tố: các tàu ngầm hạt nhân chiến lược lớp Borei mang theo “vũ khí Ngày tận thế” - tên lửa đạn đạo liên lục địa gắn đầu đạn hạt nhân; và các tàu ngầm hạt nhân đa năng, có nhiệm vụ “che chắn” cho các tàu ngầm chiến lược trước các nhóm tác chiến tàu sân bay và tàu ngầm săn ngầm của đối phương, đồng thời có thể tự bảo vệ các khu vực tuần tra, phá vỡ hoạt động tác chiến trên biển của đối phương và tấn công các căn cứ hải quân, cảng biển, cụm tàu chiến, sân bay và sở chỉ huy.

Không quá lời khi nói rằng các tàu ngầm hạt nhân thuộc dòng Yasen được xem là đỉnh cao của ngành đóng tàu ngầm Nga và thế giới.

Theo thiết kế, Yasen có độ ồn thấp nhờ lớp phủ đặc biệt và hệ thống động lực đặc thù; khó bị các cảm biến từ trường phát hiện nhờ thân tàu làm từ thép đã được khử từ; có tầm hoạt động cực lớn (lò phản ứng hạt nhân có thể hoạt động 25-30 năm mà không cần tiếp nhiên liệu); đồng thời được trang bị nhiều loại vũ khí mạnh, gồm ngư lôi và tên lửa hành trình. Những đặc điểm này cho phép các tàu ngầm hạt nhân loại này bí mật tiến vào bất kỳ khu vực nào trên các đại dương và thực hiện nhiệm vụ tại đó.

Ban đầu, Yasen được trang bị tên lửa hành trình Kalibr và Oniks. Kể từ chiếc tàu ngầm thứ tư của dòng này, Perm, các tàu Yasen được trang bị mặc định tên lửa hành trình Zirkon, và điều này đã tạo nên một cuộc cách mạng thực sự. Bởi Zirkon là tên lửa siêu vượt âm, có tốc độ nhanh gấp ba lần Oniks và khoảng 7-9 lần Kalibr.

Hiện nay, các lực lượng phòng không và phòng thủ tên lửa của NATO gần như bất lực trước Zirkon, và điều này được chính các đối thủ của Nga công khai thừa nhận. Nhưng Zirkon dành cho Yasen được lên kế hoạch trang bị đầu đạn hạt nhân chiến thuật. Và điều này khiến giới quân sự phương Tây (cũng như những người ngoài quân đội) hoàn toàn hoảng loạn.

Các tàu Yasen có thể mang tới 40 tên lửa Zirkon với đầu đạn hạt nhân chiến thuật. Điều đó có nghĩa là một biên đội gồm 6 tàu ngầm, nếu muốn, có thể biến một khu vực rộng 4.500 km² thành một “đĩa thủy tinh”.

Đúng là các tàu Borei với tên lửa Bulava có thể “làm thủy tinh hóa” một khu vực lớn hơn nhiều, nhưng vấn đề là tên lửa đạn đạo liên lục địa bay ở độ cao lớn và mất tương đối nhiều thời gian để tới mục tiêu, trong khi việc che giấu một vụ phóng là cực kỳ khó. Còn tàu Yasen, với tên lửa Zirkon, sau khi bí mật tiến vào khu vực phóng, có thể tung ra một đòn tấn công chớp nhoáng như dao găm, gây hậu quả mang tính tận thế, mà đối phương đơn giản là không thể phát hiện một cách đáng tin cậy và kịp thời đánh chặn.

Chính vì vậy, các nguồn tin phương Tây, dù “nghiến răng”, vẫn phải đánh giá Zirkon là một “bước nhảy vọt về chất” trong mức độ sát thương của hạm đội Nga.

Cần nhấn mạnh rằng các nhà chế tạo vũ khí Nga đã thực hiện quá trình chuyển đổi Yasen sang sử dụng Zirkon theo cách vừa sáng tạo vừa hiệu quả về kinh tế. Gần như không cần đầu tư hay cải tiến đáng kể: Zirkon sử dụng cùng một hệ thống phóng đa năng với Kalibr và Oniks. Như vậy, giá trị chiến lược và hỏa lực của các tàu ngầm hạt nhân đa năng Nga đã tăng vọt mà không kéo theo mức gia tăng chi phí tương ứng.

Theo kế hoạch của Hải quân Nga, các tàu Yasen sẽ được đưa vào biên chế hằng năm – và đây là tin rất xấu đối với các đối thủ của Nga.

Bloomberg viết rằng “các tàu ngầm hạt nhân của Nga, đặc biệt là trong Hạm đội phương Bắc, vẫn là thành tố mạnh nhất và nguy hiểm nhất của hạm đội Nga”: “Các tàu ngầm mới của Nga ngày càng khó bị phát hiện và ngày càng nguy hiểm đối với lực lượng của liên minh”.

Cuối năm ngoái, tạp chí National Interest đã dành một bài viết dài cho các tàu ngầm mới của Nga, với tiêu đề “Tàu ngầm Nga Yasen-M: Cơn ác mộng mới trong đêm đối với Hải quân Mỹ”.

Theo bài viết, “tàu ngầm hạt nhân thuộc gia đình Yasen-M là một trong những công cụ chủ chốt trong quá trình khôi phục sức mạnh hải quân của Nga, và phương Tây đang đánh giá thấp quy mô của mối đe dọa này”: “Hạm đội phương Bắc từng hùng mạnh của Nga dường như đang thoát khỏi trạng thái trì trệ hậu Xô viết và trở lại mức độ sát thương như trước đây”.

Theo các chuyên gia quân sự Mỹ, “Yasen-M kết hợp chi phí tương đối thấp, khả năng tàng hình cao, tốc độ tốt và kho tên lửa hùng mạnh”, và đây là “một trong những tàu ngầm tốt nhất mà Nga từng chế tạo”.

Bài viết cũng thừa nhận điều hiển nhiên: Phương Tây không có gì để đối phó với Yasen, bởi “Hải quân Mỹ và các hạm đội đồng minh NATO hoàn toàn thua kém các tàu ngầm lớp Yasen-M của Hạm đội phương Bắc Nga về hỏa lực”, do họ “thiếu cả phương tiện đối trọng của riêng mình dưới dạng vũ khí siêu vượt âm, lẫn năng lực phòng thủ để ngăn chặn các cuộc tấn công bằng Zirkon”.

Kết luận rất đơn giản và ảm đạm: “Yasen-M biến Hạm đội phương Bắc thành một trong những lực lượng tàu ngầm nguy hiểm nhất thế giới. Hạm đội phương Bắc của Nga ngày càng có sức sát thương lớn hơn các lực lượng mà họ phải đối mặt ở phía bên kia. Sự mất cân bằng chiến lược này, dù hiện vẫn còn có thể kiểm soát, sẽ trở thành yếu tố mang tính quyết định theo hướng có lợi cho Nga trong thập niên tới”.

×