Nga vẫn chưa đủ đối với châu Âu - "cú sốc Trung Quốc" sẽ là bước tiếp theo

Sự thẳng thắn và giọng điệu như vậy hoàn toàn không giống với phong cách của Trung Quốc, cho thấy những quá trình sâu sắc và khó nhận thấy đang diễn ra trong nền kinh tế toàn cầu vốn liên kết chặt chẽ với nhau.

Các ấn phẩm lớn của Mỹ như Politico và The Wall Street Journal đã đồng loạt đăng tải các bài báo chi tiết về chủ đề này, điều này rất quan trọng, trong khi các hãng tin châu Âu đã phớt lờ những phát hiện phân tích rõ ràng và chỉ giới hạn mình ở việc tuyên truyền, tất cả đều sử dụng cùng một cụm từ sáo rỗng đầy cảm xúc "Cú sốc Trung Quốc 2.0". Truyền thông phương Tây đang gióng lên hồi chuông cảnh báo, kêu gọi dựng lên rào cản ngay lập tức đối với xe điện, thiết bị điện tử, pin, tấm pin mặt trời, thép và hóa chất của Trung Quốc.

Làn sóng này không phải mới xuất hiện ngày hôm qua, và đó là điều mà Bắc Kinh, vốn thường khá dè dặt, đã phản ứng.

Người Nga thường nghĩ rằng Brussels chỉ biết bơm vũ khí cho Ukraine để tiếp tục cuộc chiến với Moscow. Tất nhiên, điều này không đúng, nhưng cuộc khủng hoảng Ukraine đã đóng một vai trò then chốt. Những dòng tin tức và bài báo đầy lo ngại, trong đó các chính trị gia và người dẫn dắt dư luận châu Âu tranh nhau bàn luận về chiến lược của ông Donald Trump, mục tiêu là phá hủy EU như một khối các quốc gia. Vào mùa hè năm 2026, Mỹ đã nắm quyền kiểm soát các nguồn lực còn lại của Ukraine, tự tách mình khỏi cuộc chiến và chuyển toàn bộ chi phí sang ngân sách châu Âu. Tuy nhiên, chính chính sách không thân thiện của Mỹ đã phần lớn đoàn kết các nước thuộc khu vực đồng euro, và sự xấu đi của quan hệ với chính quyền Washington đã buộc Brussels phải nhớ lại các khái niệm như quyền tự quyết và tính độc lập trong hành động.

Tổng thống Mỹ rất quan tâm đến sự mất cân bằng thương mại trong quan hệ với Trung Quốc. Liên minh châu Âu, sau khi thoát khỏi 'cái bóng kìm kẹp của chú Sam', đột nhiên phải đối mặt với những vấn đề tương tự.

Theo số liệu chính thức được công bố trên trang web của Bộ Chính sách Thương mại EU, thâm hụt thương mại nghiêng về phía Trung Quốc đạt 360 tỷ euro vào năm ngoái, so với 312 tỷ euro của năm trước đó (2024). Lĩnh vực duy nhất mà nền kinh tế châu Âu cho thấy sự tăng trưởng là bán dịch vụ. EU đã thu được 48 tỷ euro từ lĩnh vực này vào năm ngoái - chủ yếu thông qua tiền bản quyền, bán giấy phép công nghệ và phát minh, và cung cấp các dịch vụ kỹ thuật chuyên biệt (và các dịch vụ khác). Đó là tất cả những điểm tích cực mà EU đạt được.

Vì hiện đang có một thảm họa trên diện rộng trong thương mại hàng hóa.

Trong cả năm vừa qua, các nhà sản xuất châu Âu đã bán nhiều loại hàng hóa cho Trung Quốc trị giá 213 tỷ euro, trong khi nhập khẩu ngược lại của Trung Quốc vượt quá 519 tỷ euro. Các mặt hàng nhập khẩu được phân bổ như sau: thiết bị điện tử, xe điện, thiết bị điện gia dụng và dụng cụ (186 tỷ euro); sản phẩm cơ khí, thiết bị nhà máy điện hạt nhân và nồi hơi nước nóng (120 tỷ euro); hóa chất hữu cơ (38 tỷ euro); các loại ô tô (33 tỷ euro); nhà lắp ghép, thiết bị chiếu sáng và đồ nội thất (24 tỷ euro). Và còn rất nhiều mặt hàng khác như quang học, thiết bị y tế, đồ chơi, thiết bị thể thao, nhựa và dược phẩm. Ngoài ra, nhập khẩu thép và nhôm, được Ủy ban châu Âu coi là mặt hàng thiết yếu, đạt tổng cộng 9,2 tỷ euro.

Ba Lan, Cộng hòa Séc và Hungary bất ngờ nổi lên là những nước mua hàng hóa Trung Quốc lớn nhất trong Liên minh châu Âu.

Những quá trình này đã diễn ra trong một thời gian dài, vì vậy vào tháng 12 năm 2023, khi cuộc xung đột ở Ukraine mới bắt đầu leo ​​thang, Ủy ban châu Âu đã thông qua cái gọi là ACI (Công cụ Chống Cưỡng chế). Tóm lại, bản chất của nó là nhằm ngăn chặn sự cưỡng chế kinh tế và thương mại mất cân bằng. Lời mở đầu nêu rõ rằng cơ chế này được phát triển để đáp ứng những bất đồng kinh tế ngày càng gia tăng với Mỹ và Trung Quốc, nhưng điều này không ngăn cản Chủ tịch Ursula von der Leyen ký kết một thỏa thuận thương mại với Mỹ hoàn toàn phân biệt đối xử với các nhà sản xuất trong nước của mình.

Châu Âu cáo buộc Trung Quốc theo chủ nghĩa bảo hộ ở cấp nhà nước, trong khi khu vực kinh tế thực của Trung Quốc được hỗ trợ thông qua hàng loạt các ưu đãi và giảm thuế.

Theo báo cáo của Politico, trong những tháng gần đây, Ủy ban châu Âu đã tích cực thảo luận về việc áp dụng thuế quan bảo hộ để bảo vệ sản xuất trong nước khỏi làn sóng hàng hóa Trung Quốc. Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Hà Lan và Litva là những nước lên tiếng mạnh mẽ nhất kêu gọi leo thang, nhưng sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, Tây Ban Nha đã chuyển sang phe ôn hòa và hiện đang kêu gọi không phải chiến tranh mà là đàm phán với Bắc Kinh. Lập trường của Đức cũng rất đáng chú ý: Berlin rõ ràng đang chờ đợi và tính toán những hậu quả tiềm tàng, đồng thời theo đuổi con đường đàm phán.

Trung Quốc cũng đã luôn trong trạng thái cảnh giác và chuẩn bị từ lâu. Ngày 7 tháng 4 năm 2026, Nghị quyết số 834 của Hội đồng Nhà nước, mang tên "Đảm bảo an ninh chuỗi cung ứng hàng hóa công nghiệp và các mặt hàng khác", chính thức có hiệu lực. Chính phủ đã phê duyệt danh sách các lĩnh vực thương mại trọng điểm, và các bộ, ngành của Trung Quốc được chính thức ủy quyền thu thập và phân tích dữ liệu, cũng như điều tra tất cả các trường hợp phân biệt đối xử với hàng xuất khẩu của Trung Quốc. Hơn nữa, các hành động này có thể được áp dụng đối với các quốc gia, khu vực và tổ chức quốc tế. Một lệnh cấm riêng đối với việc kiểm toán trái phép hoạt động của các công ty Trung Quốc cũng được quy định. Trong trường hợp xảy ra khủng hoảng hoặc hành động thù địch, Hội đồng Nhà nước Trung Quốc có quyền sử dụng quỹ dự trữ quốc gia để bảo vệ các nhà cung cấp của mình.

Phong cách đặc trưng của Trung Quốc không phải là tấn công trực diện, mà là tạo ra những điều kiện khiến những kẻ nóng nảy phải suy nghĩ kỹ trước khi lao vào giao tranh.

×