Triển khai Nghị quyết 09-NQ/TW: Cuộc “đại chỉnh trang” kênh rạch TP.HCM, 40.000 căn nhà trước bước ngoặt lịch sử (bài 1)

LTS: Nghị quyết 09-NQ/TW của Bộ Chính trị ban hành đã mở ra một hành trình mới thúc đẩy sự phát triển toàn diện của TP.HCM, trong đó việc chỉnh trang đô thị, di dời nhà ven và trên kênh rạch được xem là một nhiệm vụ cấp bách và đột phá. Không chỉ đơn thuần là tháo dỡ những khu nhà lụp xụp, tạm bợ để trả lại dòng sông xanh, cuộc đại chuyển dịch này là chiến lược nhân văn nhằm nâng cao căn bản chất lượng sống của hàng ngàn hộ dân, đồng thời khơi thông huyết mạch giao thông, cải thiện môi trường sinh thái. Đây chính là bước đệm then chốt để thành phố hiện thực hóa tầm nhìn đô thị văn minh, hiện đại và nghĩa tình...

Nghị quyết 09: Bước ngoặt với những khu dân cư chật chội bên dòng kênh

Một buổi sáng đầu tháng 6, dọc tuyến kênh Đôi (quận 8 cũ), nhiều căn nhà tôn, nhà gỗ vẫn chen chúc trên mặt nước. Không ít hộ dân sinh sống trong điều kiện chật hẹp, hệ thống thoát nước tạm bợ, đối mặt nguy cơ sạt lở và ô nhiễm môi trường.

“Tôi sống ở đây hơn 25 năm. Mùa mưa nước dâng, rác nổi đầy kênh. Gia đình tôi mong khu vực được chỉnh trang như kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè để cuộc sống tốt hơn”, bà Nguyễn Thị Lan, một người dân khu vực quận 8 cũ chia sẻ.

Tương tự, anh Nguyễn Minh Hùng (32 tuổi, ngụ huyện Bình Chánh cũ) cho biết, từ nhỏ mình đã gắn bó với dòng kênh. Gia đình anh Hùng 2-3 thế hệ đã sinh sống ở đây. Người dân này cho biết mình rất muốn được thay đổi môi trường sống, rời xa khu vực ô nhiễm này để thay đổi cuộc đời.

Theo thống kê của Sở Xây dựng TP.HCM, toàn thành phố hiện còn khoảng 40.000 căn nhà nằm trên và ven kênh rạch. Đây là một trong những thách thức lớn nhất trong quá trình chỉnh trang đô thị và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Nghị quyết 09-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đặt ra yêu cầu rất rõ: nhanh chóng di dời nhà ở ven kênh rạch. Đây không chỉ là nhiệm vụ chỉnh trang đô thị đơn thuần mà còn gắn với mục tiêu xây dựng TP.HCM trở thành đô thị văn minh, hiện đại, có chất lượng sống cao vào năm 2045.

Đây là mục tiêu đã và đang được TP.HCM tập trung cao để chỉnh trang đô thị, cải thiện môi trường đóng góp mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Sở Xây dựng TP.HCM được giao chủ trì và đang tập trung, quyết liệt triển khai nhiệm vụ trên.

Tăng tốc để hoàn thành mục tiêu 40.000 căn nhà, thực hiện Nghị quyết 09

Trước khi Nghị quyết 09 được ban hành, TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành di dời khoảng 20.000 căn nhà ven kênh rạch. Tuy nhiên, theo chỉ đạo mới, thành phố đã nâng chỉ tiêu lên khoảng 40.000 căn, tương đương gần như toàn bộ số nhà còn tồn tại trên và ven kênh rạch hiện nay.

Để thực hiện mục tiêu này, Sở Xây dựng đã rà soát 349 tuyến kênh, rạch trên địa bàn 42 xã, phường để xây dựng kế hoạch đầu tư và giải phóng mặt bằng. Các địa phương được yêu cầu thống kê hiện trạng, đề xuất danh mục dự án, nguồn vốn và phương án tái định cư.

Theo báo cáo của Sở Xây dựng, giai đoạn 2025-2030 thành phố dự kiến triển khai 44 dự án chỉnh trang với khoảng 23.429 căn nhà thuộc diện di dời. Riêng khu vực kênh Đôi chiếm hơn 15.700 căn, tương đương trên 65% tổng số nhà thuộc diện giải tỏa của chương trình.

Ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM nhận định việc di dời nhà ven kênh cần được nhìn nhận như một chương trình phát triển đô thị tổng thể. Nếu chỉ giải tỏa mà không tạo ra không gian sống tốt hơn thì chưa thành công. Mục tiêu cuối cùng phải là môi trường sống văn minh, an toàn và bền vững cho người dân.

Vị chuyên gia đánh giá, thời gian qua, TP.HCM đã di dời khoảng 44.000 căn nhà ven kênh rạch. Nghị quyết 09 được xem là cú hích chính sách để thành phố hoàn thành phần việc còn lại, khép lại một chương dài của quá trình chỉnh trang đô thị.

(Còn tiếp)

×