Nghị quyết 16 và cuộc bứt tốc của Đồng Nai: Giải bài toán dự án chậm triển khai để mở đường tăng trưởng (bài cuối)

Nhưng có đất chưa có nghĩa là có dự án. Có quy hoạch cũng chưa đồng nghĩa với có công trình. Điểm nghẽn lớn nhất lúc này là làm sao biến những lợi thế trên giấy thành đường sá, nhà máy, khu đô thị, trung tâm logistics và những hoạt động kinh tế thực sự.

Đó là bài toán thực thi mà Nghị quyết 16 đặt ra cho Đồng Nai.

Nghị quyết 16 phải giải được những dự án nằm trên giấy

Tại hội nghị học tập, quán triệt, triển khai Nghị quyết 16-NQ/TW mới đây, Bí thư Thành ủy Đồng Nai Vũ Hồng Văn nói thẳng về yêu cầu phải hành động nhanh hơn.

Theo ông, thành phố đang thiếu mặt bằng để triển khai dự án. Trong khi đó, nhiều dự án được giao đất, chấp thuận chủ trương đầu tư nhưng kéo dài nhiều năm.

Số liệu thống kê của UBND cho thấy, chưa đến 27% số dự án được giao đất, được giao chủ trương đầu tư mới thực hiện. Hơn 73% còn lại chậm triển khai hoặc chưa thực hiện.

Không có mặt bằng thì không có công trình, mà không có công trình thì không bao giờ có sự phát triển. Và đằng sau 1 dự án chậm là nhiều hệ lụy.

“Người dân trong vùng dự án phải chờ đợi. Doanh nghiệp không thể triển khai kế hoạch. Nhà nước chậm có nguồn thu. Quy hoạch đô thị bị kéo dài”, ông Văn phân tích.

Không phải cứ có dự án chậm là chúng ta thu hồi, cũng không phải cứ có khó khăn là tiếp tục gia hạn

Nhưng theo Bí thư Thành ủy Đồng Nai, không thể xử lý tất cả dự án chậm theo cùng một cách. Có dự án vướng giải phóng mặt bằng. Có dự án vướng quy hoạch, thủ tục đầu tư, đất đai hoặc nghĩa vụ tài chính. Cũng có dự án do nhà đầu tư yếu về vốn, không đủ năng lực hoặc không còn quyết tâm thực hiện.

“Không phải cứ có dự án chậm là chúng ta thu hồi, cũng không phải cứ có khó khăn là tiếp tục gia hạn”, ông nói.

Cách làm được đặt ra là phải xác định đúng nguyên nhân và đúng trách nhiệm. Nhà đầu tư có năng lực, có thiện chí và đã bỏ nguồn lực thực chất thì tiếp tục tháo gỡ. Những dự án không còn khả năng thực hiện phải được xử lý dứt điểm.

Thời gian qua, Đồng Nai đã thu hồi 6 khu đất để đưa vào Trung tâm Phát triển quỹ đất. Khoảng 2.600ha được giao cho Trung tâm quản lý, khai thác.

Theo ông Vũ Hồng Văn, đây là nguồn lực lớn. Đất có thể được đấu giá công khai, tạo nguồn thu và đưa trở lại các dự án kinh tế - xã hội.

Ông cũng cảnh báo tình trạng lợi dụng chính sách để găm đất, chờ tăng giá hoặc chuyển nhượng dự án nhằm hưởng chênh lệch địa tô.

Vấn đề còn lại là kỷ luật thực thi. Theo ông Vũ Hồng Văn, mỗi nhiệm vụ phải có tiến độ, sản phẩm và người chịu trách nhiệm. Việc nào chậm phải làm rõ chậm ở đâu, vì sao chậm và khi nào hoàn thành.

Hạ tầng phải mở đường cho không gian phát triển mới

Nếu đất đai là nguồn lực thì hạ tầng là điều kiện để nguồn lực đó tạo ra giá trị.

Theo bà Tôn Ngọc Hạnh - Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Đồng Nai - Nghị quyết 16 xác định yêu cầu đổi mới tư duy phát triển và quy hoạch với tầm nhìn chiến lược dài hạn.

Đồng Nai được định hướng phát triển giao thông thông minh, đô thị thông minh, xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu. Thành phố hướng tới mô hình cực tăng trưởng đa chức năng, phát triển công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hàng không, vũ trụ và logistics gắn với đô thị sân bay.

Không gian phát triển cũng được mở theo các hành lang lớn.

Trong đó, hành lang TP.HCM - Biên Hòa - Long Thành - cảng Phước An gắn với hàng không, cảng biển, logistics và dịch vụ. Sông Đồng Nai được xác định là trục không gian chiến lược về sinh thái, văn hóa, cảnh quan và đô thị.

Theo ông Vũ Hồng Văn, Đồng Nai phải tăng tốc xây dựng các tuyến đường, cây cầu kết nối với TP.HCM và giữa các khu vực trong thành phố.

Theo ông, thị trường, sức mua, nguồn nhân lực và hệ sinh thái dịch vụ của TP.HCM là những nguồn lực Đồng Nai phải kết nối để khai thác.

Sân bay Long Thành tiếp tục là động lực đặc biệt. Nhưng sân bay chỉ phát huy giá trị khi được kết nối với hệ thống giao thông, logistics, công nghiệp và dịch vụ.

Nghị quyết 16 định hướng phát triển hệ sinh thái hàng không, logistics, thương mại quốc tế và các ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao quanh sân bay. Đồng Nai cũng được nghiên cứu các khu kinh tế đặc biệt, khu thương mại tự do, khu công nghệ số tập trung và khu đổi mới sáng tạo gắn với đô thị sân bay Long Thành.

Cùng với hạ tầng, nguồn thu cũng phải được đưa trở lại phục vụ phát triển.

Ông Vũ Hồng Văn cho biết Ban Thường vụ Thành ủy yêu cầu thành phố phấn đấu thu ngân sách trên 150.000 tỷ đồng và tăng trưởng trên 11% trong năm 2026.

“Câu trả lời là phải thu được ngân sách lớn để đưa xuống hạ tầng, đầu tư xuống hạ tầng và đầu tư ngay cho y tế, giáo dục”, ông nói.

Nghị quyết 16 vì thế không chỉ đặt ra câu hỏi Đồng Nai có thể phát triển đến đâu. Vấn đề quan trọng hơn là bộ máy có thể triển khai nhanh đến mức nào.

Ông Vũ Hồng Văn nhấn mạnh: “Chủ trương đúng nhưng triển khai chậm thì cơ hội sẽ mất. Cơ chế tốt nhưng cán bộ không biết làm, không dám làm thì cũng không tạo ra không gian phát triển”.

Theo ông, mỗi nhiệm vụ phải có mốc tiến độ, sản phẩm và người chịu trách nhiệm đến cùng. Đó cũng là điểm quan trọng của bài toán Nghị quyết 16: Không gian phát triển chỉ thực sự có giá trị khi được biến thành công trình, việc làm, nguồn thu và những thay đổi cụ thể trong đời sống người dân.

×