Nghị quyết 16 và cuộc bứt tốc của Đồng Nai: Lời giải nào cho quy mô GRDP 44 tỷ USD vào năm 2030? (bài 1)

LTS: Nghị quyết 16-NQ/TW mở ra cho TP Đồng Nai không gian phát triển lớn, nhưng cũng đặt địa phương trước những yêu cầu chưa từng có. Để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số và quy mô kinh tế 44 tỷ USD vào năm 2030, Đồng Nai phải khơi thông nguồn lực, đất đai, dự án và hạ tầng. Trong khi nhiều dự án chậm triển khai, quỹ đất chưa khai thác hiệu quả và vướng mắc giải phóng mặt bằng vẫn tồn tại.

Vì thế, điều đáng quan tâm không chỉ là Nghị quyết 16 mở ra những cơ hội gì, mà quan trọng hơn là TP Đồng Nai sẽ tháo gỡ những điểm nghẽn ấy ra sao để biến chủ trương thành nguồn lực, biến nguồn lực thành công trình và tạo ra tăng trưởng thực chất.

TP Đồng Nai không chỉ phải tăng nhanh. Thành phố còn phải thay đổi cách làm, cách quy hoạch và cách huy động nguồn lực. Những lợi thế về công nghiệp, sân bay Long Thành, cao tốc, cảng biển nếu được khai thác đúng hướng có thể tạo ra những động lực tăng trưởng mới. Nhưng cơ hội càng lớn, yêu cầu thực thi càng cao.

Nghị quyết 16 đặt Đồng Nai trước bài toán tăng trưởng 2 con số

Theo Nghị quyết 16, giai đoạn 2026-2030, Đồng Nai đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 10%/năm trở lên. Đến năm 2030, quy mô GRDP khoảng 44 tỷ USD, GRDP bình quân đầu người đạt 9.200 USD, kinh tế số chiếm tối thiểu 30% GRDP và tỷ lệ đô thị hóa đạt 65%. Đây là những con số rất lớn.

Theo UBND TP Đồng Nai, quy mô kinh tế hiện khoảng 28 tỷ USD. Như vậy, trong 4 năm tới, nền kinh tế phải tạo thêm khoảng 16 tỷ USD.

Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai Nguyễn Văn Út cho biết, để đạt mục tiêu, mỗi năm thành phố phải thu hút khoảng 3-4 tỷ USD vào nền kinh tế. Tuy nhiên, vốn sẽ không tự tìm đến nếu những điểm nghẽn về đất đai, quy hoạch, thủ tục và tiến độ dự án chưa được xử lý.

Đáng chú ý, trong 25 năm qua, chỉ khoảng 27% số dự án đã có chủ trương đầu tư trên địa bàn được triển khai. Khoảng cách rất lớn giữa chủ trương và thực hiện đang là vấn đề Đồng Nai phải giải quyết nếu muốn tăng tốc.

Ông Nguyễn Văn Út cho biết, thành phố sẽ phải rà soát những dự án chậm triển khai, dự án kém hiệu quả hoặc nhà đầu tư không đủ năng lực. Những dự án không còn khả năng thực hiện sẽ được xử lý theo quy định.

Thời gian qua, Đồng Nai đã có bước khởi đầu khá tích cực. Năm 2026, địa phương đặt mục tiêu tăng trưởng 11%. 6 tháng đầu năm, GRDP tăng 9,81%. Nhưng duy trì mức tăng trưởng này trong nhiều năm liên tiếp là câu chuyện khác.

GS.TS Võ Xuân Vinh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh doanh, Đại học Kinh tế TP.HCM cho rằng, Nghị quyết 16 tạo cho Đồng Nai 1 tầm nhìn phát triển dài hạn. Đây là cơ sở để địa phương định hình lại quy hoạch hạ tầng, đô thị và môi trường. Điểm quan trọng là Đồng Nai không thể tiếp tục dựa chủ yếu vào công nghiệp truyền thống.

Nghị quyết 16 đặt ra yêu cầu chuyển mạnh sang khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, công nghiệp công nghệ cao, logistics, kinh tế hàng không và nông nghiệp công nghệ cao. Đó là sự thay đổi về chất của mô hình tăng trưởng.

Sân bay Long Thành được kỳ vọng tạo thêm động lực tăng trưởng

Trong các động lực mới, sân bay Long Thành được đặt ở vị trí đặc biệt. Đồng Nai không muốn Long Thành chỉ là nơi máy bay cất và hạ cánh. Mục tiêu lớn hơn là hình thành hệ sinh thái kinh tế hàng không, kéo theo công nghiệp hàng không, dịch vụ hàng không, logistics, thương mại, trung tâm hội nghị và các dịch vụ quốc tế.

Nếu làm được điều đó, giá trị kinh tế của sân bay sẽ không chỉ nằm ở hoạt động vận chuyển hành khách và hàng hóa.

Một doanh nghiệp logistics cần kho bãi. Một hãng hàng không cần dịch vụ kỹ thuật. Khách quốc tế cần khách sạn, thương mại, tài chính, y tế, dịch vụ. Các doanh nghiệp công nghệ cao cần mặt bằng, nhân lực và hạ tầng. Tất cả phải tạo thành chuỗi giá trị phía sau sân bay.

Chính vì vậy, hạ tầng kết nối sẽ quyết định khả năng khai thác lợi thế này. Theo Chủ tịch UBND thành phố, tổng nguồn ngân sách dự kiến dành cho các công trình giao thông trọng điểm kết nối TP.HCM và các vùng kinh tế trong nhiệm kỳ khoảng 150.000 tỷ đồng.

Đồng Nai cũng định hướng nghiên cứu khu kinh tế đặc biệt, khu thương mại tự do, các trung tâm tài chính, kinh tế hàng không và mua sắm quốc tế để mở rộng không gian phát triển.

Ông Huỳnh Hồ Đại Nghĩa, chuyên gia chính sách công cho rằng, Nghị quyết 16 đã tái định vị Đồng Nai từ một trung tâm công nghiệp truyền thống thành thành phố sân bay, cực tăng trưởng chiến lược, trung tâm logistics, công nghiệp công nghệ cao và kết nối quốc tế. Tầm nhìn này không dừng ở năm 2030.

Theo Nghị quyết 16, đến năm 2035, quy mô GRDP Đồng Nai hướng tới 70 tỷ USD; năm 2045 là 150 tỷ USD và đến năm 2065 đạt 600 tỷ USD. Những mục tiêu ấy cho thấy Đồng Nai đang tính toán cho một chu kỳ phát triển kéo dài nhiều thập kỷ.

Nhưng để đi từ 28 tỷ USD lên 44 tỷ USD, rồi tiếp tục tiến tới những mốc cao hơn, địa phương phải giải được bài toán rất cụ thể: Dự án phải chạy, đất phải được khai thác, hạ tầng phải đi trước và nguồn lực phải được đưa vào những lĩnh vực tạo giá trị cao.

Theo ông Nguyễn Văn Út, những mục tiêu lớn phải được cụ thể hóa thành nhiệm vụ, tiến độ và trách nhiệm rõ ràng. Đây sẽ là phép thử quan trọng đối với Nghị quyết 16 tại Đồng Nai.

Kỳ sau: 55.000 tỷ đồng từ đất, làm sao thu đúng và chặn đầu cơ? (bài 2)

×