Nghị quyết 21-NQ/TW: Mua lại dự án nhà ở "đắp chiếu", bổ sung quỹ nhà ở công

Thí điểm cơ chế mua lại dự án nhà ở không còn khả năng triển khai

Nghị quyết số 21-NQ/TW được Ban Chấp hành Trung ương ban hành đặt mục tiêu hoàn thiện đồng bộ thể chế đất đai, khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai và tháo gỡ các điểm nghẽn của thị trường bất động sản.

Một trong những nội dung của Nghị quyết là chủ trương thí điểm cơ chế Nhà nước mua lại các dự án nhà ở thương mại không còn khả năng triển khai hoặc không thể chuyển nhượng để hình thành quỹ nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước, đáp ứng nhu cầu nhà ở của người dân.

Theo Nghị quyết, việc mua lại được thực hiện trên cơ sở tính đúng, tính đủ, hợp lý các chi phí đầu vào của chủ đầu tư, nhưng không bao gồm địa tô chênh lệch. Quy định này cho thấy Nhà nước sẽ xác định giá mua dựa trên chi phí đầu tư hợp lý của doanh nghiệp, thay vì thanh toán cả phần giá trị gia tăng của đất hình thành từ quy hoạch hoặc đầu tư hạ tầng.

Trao đổi với PV, Luật sư Nguyễn Văn Đỉnh, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội, cho rằng đây là một trong những điểm mới của Nghị quyết 21 khi chủ trương đã được cụ thể hóa bằng định hướng và lộ trình triển khai rõ ràng.

Theo ông Đỉnh, cơ chế này có thể tạo ra hiệu quả theo hai hướng. Trước hết, đây sẽ là công cụ hỗ trợ xử lý các dự án nhà ở thương mại bị đình trệ trong thời gian dài, góp phần khơi thông nguồn lực đang bị "đóng băng", giảm lượng dự án tồn đọng và tạo động lực phục hồi cho thị trường bất động sản.

Ở chiều ngược lại, việc Nhà nước mua lại các dự án đáp ứng điều kiện sẽ giúp gia tăng quỹ nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước để phục vụ các chương trình nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và các mục tiêu an sinh khác. Theo đó, Nhà nước có thể bổ sung nguồn cung nhà ở công mà không phải bắt đầu từ khâu chuẩn bị đầu tư đối với các dự án mới.

Theo Luật sư Nguyễn Văn Đỉnh, về bản chất, cơ chế này có thể được xem là một hình thức "trưng mua" các dự án không còn khả năng tiếp tục triển khai để chuyển hóa thành tài sản công. Sau khi tiếp nhận, Nhà nước có thể khai thác quỹ nhà ở này thông qua hình thức cho thuê hoặc sử dụng phục vụ các chương trình phát triển nhà ở và an sinh xã hội.

Bổ sung nhiều giải pháp xử lý dự án tồn đọng và quản lý đất đai

Bên cạnh cơ chế thí điểm Nhà nước mua lại các dự án nhà ở thương mại không còn khả năng triển khai, Nghị quyết 21-NQ/TW còn đưa ra hàng loạt định hướng lớn nhằm xử lý những tồn tại kéo dài của thị trường bất động sản và nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất đai.

Cụ thể, Nghị quyết yêu cầu tập trung giải quyết dứt điểm các dự án tồn đọng kéo dài, gây lãng phí nguồn lực đất đai. Đồng thời, xử lý các vướng mắc liên quan đến đất có nguồn gốc từ nông, lâm trường quốc doanh; quỹ đất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính; đất sau cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước; đất quốc phòng, an ninh kết hợp lao động, sản xuất, xây dựng kinh tế; đất của các cơ sở phải di dời do ô nhiễm môi trường cùng các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

Song song với việc tháo gỡ các điểm nghẽn, Nghị quyết đặt mục tiêu hoàn thiện cơ chế, chính sách để khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội.

Đáng chú ý, Trung ương cũng định hướng nghiên cứu nhiều chính sách mới nhằm tăng tính minh bạch và hạn chế đầu cơ trên thị trường bất động sản. Trong đó có việc áp dụng mức thuế cao hơn đối với đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng; đồng thời nghiên cứu cơ chế điều tiết địa tô chênh lệch đối với phần thặng dư phát sinh từ hoạt động kinh doanh bất động sản.

Ở lĩnh vực quản lý đất đai, Nghị quyết yêu cầu thực hiện đăng ký bắt buộc quyền sử dụng đất và mọi biến động về đất đai. Cùng với đó là đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng hệ thống dữ liệu đất đai đồng bộ, kết nối với cơ quan thuế, công chứng, ngân hàng và các cơ quan liên quan nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát và minh bạch hóa các giao dịch.

Để hiện thực hóa các định hướng trên, Nghị quyết giao nhiệm vụ sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai năm 2024 cùng các luật có liên quan, bảo đảm hệ thống pháp luật được hoàn thiện đồng bộ, thống nhất với các chủ trương mới của Ban Chấp hành Trung ương.

×