Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị: Tháo điểm nghẽn để thương mại hóa sản phẩm công nghệ sinh học

Thông tin trên được Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP.HCM báo cáo tại hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026; triển khai phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm về thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị do Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số TP.HCM tổ chức mới đây.

Khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến thị trường vẫn là điểm nghẽn

Theo Ban quản lý Khu công nghệ cao, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và tạo đột phá cho phát triển kinh tế - xã hội.

Trong đó, công nghệ sinh học được xác định là một trong những lĩnh vực công nghệ chiến lược, có vai trò quan trọng trong chăm sóc sức khỏe, nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế xanh.

TP.HCM hiện hội tụ nhiều viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp khoa học và công nghệ cùng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động. Thành phố có khoảng 116 tổ chức khoa học và công nghệ, 7.700 nhân lực nghiên cứu và phát triển (R&D), 18 cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng đào tạo các ngành liên quan đến công nghệ sinh học. Giai đoạn 2021-2025, gần 300 nhiệm vụ khoa học và công nghệ trong lĩnh vực công nghệ sinh học đã được triển khai với tổng kinh phí khoảng 215 tỷ đồng, tạo nhiều sản phẩm và quy trình công nghệ có giá trị ứng dụng.

Tuy nhiên, theo Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP.HCM, khoảng cách từ nghiên cứu đến thị trường vẫn là điểm nghẽn lớn. Liên kết giữa viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp chưa thực sự chặt chẽ; doanh nghiệp chưa tham gia đầy đủ ngay từ khâu xác định nhu cầu nghiên cứu, phát triển và hoàn thiện công nghệ. Hệ thống phòng thí nghiệm, cơ sở sản xuất thử, tổ chức trung gian hỗ trợ chuyển giao công nghệ, tư vấn thương mại hóa, bảo hộ sở hữu trí tuệ và kết nối đầu tư còn hạn chế, khiến nhiều kết quả nghiên cứu chưa thể chuyển hóa thành sản phẩm phục vụ thị trường.

Theo đánh giá, điểm nghẽn của lĩnh vực công nghệ sinh học hiện nay không nằm ở năng lực nghiên cứu mà ở năng lực chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành công nghệ, sản phẩm và doanh nghiệp. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phát triển đồng bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, trong đó doanh nghiệp tham gia xuyên suốt quá trình nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa sản phẩm.

Phát huy vai trò hạt nhân kết nối để thương mại hóa sản phẩm

Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP.HCM cho rằng Khu Công nghệ cao hội tụ đầy đủ điều kiện để trở thành hạt nhân kết nối hệ sinh thái công nghệ sinh học.

Hiện Khu Công nghệ cao thu hút 166 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đầu tư 13,728 tỷ USD, trong đó có 20 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ sinh học, cùng hệ thống trung tâm nghiên cứu, trung tâm ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao và mạng lưới hợp tác với nhiều trường đại học, viện nghiên cứu trong và ngoài nước.

Theo định hướng được đề xuất, để thực hiện hiệu quả Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị cần chuyển mạnh từ tư duy hỗ trợ từng nhiệm vụ nghiên cứu sang kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đồng bộ, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm, thị trường định hướng nghiên cứu, viện nghiên cứu và trường đại học là nguồn cung tri thức, Nhà nước kiến tạo thể chế, còn Khu Công nghệ cao là đầu mối kết nối các nguồn lực.

Bên cạnh đó, cần ưu tiên phát triển hạ tầng nghiên cứu hiện đại, đầu tư hệ thống phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu liên ngành, cơ sở sản xuất thử nghiệm dùng chung nhằm rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến thị trường. Đồng thời phát triển các thiết chế hỗ trợ thương mại hóa kết quả nghiên cứu như bảo hộ sở hữu trí tuệ, định giá công nghệ, kết nối cung - cầu công nghệ, hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn và phát triển thị trường.

Song song với đó là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, mở rộng hợp tác quốc tế, thu hút chuyên gia và doanh nghiệp tham gia đồng nghiên cứu, hoàn thiện công nghệ, phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường. Theo Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP.HCM, thành công của Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị sẽ được đo bằng số lượng công nghệ được chuyển giao, sản phẩm được thương mại hóa, doanh nghiệp phát triển từ kết quả nghiên cứu và những giá trị mới tạo ra cho nền kinh tế.

×