Người vi phạm được giảm tiền xử phạt hành chính trong trường hợp nào?

Gặp khó khăn đặc biệt do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh... có thể được xem xét giảm tiền phạt

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn - Đoàn Luật sư TP.HCM, nhiều người vẫn cho rằng khi đã có quyết định xử phạt thì bắt buộc phải nộp đủ số tiền ghi trong quyết định.

Tuy nhiên, pháp luật vẫn dành cơ chế để người vi phạm được xem xét giảm một phần tiền phạt nếu rơi vào hoàn cảnh đặc biệt.

Khoản 1 Điều 77 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 88/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026) quy định, cá nhân đã được hoãn thi hành quyết định phạt tiền mà tiếp tục gặp khó khăn đặc biệt hoặc đột xuất về kinh tế do thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh, mắc bệnh hiểm nghèo, tai nạn hoặc các sự kiện bất khả kháng khác thì có thể được xem xét giảm một phần tiền phạt.

Theo luật sư Hoàng Anh Sơn, quy định này không có nghĩa cứ gặp khó khăn là đương nhiên được giảm tiền phạt. Người vi phạm phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện luật định và được cơ quan có thẩm quyền xem xét trên cơ sở hồ sơ, tài liệu chứng minh hoàn cảnh thực tế.

"Cơ chế giảm tiền phạt được xây dựng nhằm bảo đảm tính nhân văn của pháp luật, hỗ trợ người dân vượt qua những biến cố khách quan nhưng vẫn không làm mất đi tính răn đe của chế tài xử phạt hành chính", luật sư Sơn phân tích.

Đồng thời, luật cũng chỉ áp dụng đối với cá nhân bị xử phạt. Các tổ chức vi phạm hành chính không thuộc đối tượng được áp dụng quy định này.

Luật sư Sơn cho biết thêm, việc được giảm tiền phạt không đồng nghĩa với việc được miễn toàn bộ nghĩa vụ. Cơ quan có thẩm quyền sẽ cân nhắc mức độ khó khăn, khả năng thi hành và các căn cứ pháp lý để quyết định mức giảm phù hợp.

Muốn được giảm tiền phạt phải có đơn đề nghị và tài liệu chứng minh

Theo luật sư Hoàng Anh Sơn, Khoản 2 Điều 77 Luật Xử lý vi phạm hành chính (được sửa đổi, bổ sung năm 2025) quy định, người vi phạm muốn được giảm tiền phạt phải có đơn đề nghị giảm một phần tiền phạt gửi người đã ra quyết định xử phạt.

Kèm theo đơn, người đề nghị phải cung cấp các tài liệu chứng minh mình thuộc trường hợp gặp khó khăn đặc biệt hoặc đột xuất theo quy định của pháp luật. Đây là căn cứ quan trọng để cơ quan có thẩm quyền xem xét việc giảm tiền phạt.

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, người đã ra quyết định xử phạt có trách nhiệm xem xét và chuyển hồ sơ đến cấp có thẩm quyền quyết định việc giảm tiền phạt theo quy định.

Khoản 3 Điều 77 Luật Xử lý vi phạm hành chính (được sửa đổi, bổ sung năm 2025) quy định, trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, người có thẩm quyền phải xem xét, quyết định việc giảm tiền phạt và thông báo bằng văn bản cho người đề nghị.

Theo luật sư Hoàng Anh Sơn, người dân cần lưu ý đây là thủ tục hành chính có điều kiện, không phải quyền đương nhiên. Vì vậy, hồ sơ cần đầy đủ, trung thực và chứng minh rõ mối liên hệ giữa sự kiện bất khả kháng với việc mất khả năng thi hành quyết định xử phạt.

Luật sư Sơn cũng khuyến nghị, người vi phạm không nên tự ý chậm nộp tiền phạt với lý do khó khăn mà chưa thực hiện thủ tục đề nghị giảm theo đúng quy định. Nếu quá thời hạn thi hành mà không được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận, người vi phạm vẫn có thể bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành hoặc phải nộp tiền chậm nộp theo quy định của pháp luật.

Điều 77 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 88/2025/QH15 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2026), quy định: Chỉ cá nhân đã được hoãn thi hành quyết định phạt tiền và tiếp tục gặp khó khăn đặc biệt, đột xuất mới được xem xét giảm một phần tiền phạt. Người vi phạm phải có đơn đề nghị và tài liệu chứng minh hoàn cảnh khó khăn. Cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định việc giảm tiền phạt theo trình tự luật định và phải thông báo kết quả bằng văn bản. Việc giảm tiền phạt không phải là quyền đương nhiên mà được xem xét trên từng trường hợp cụ thể, căn cứ vào hồ sơ và điều kiện thực tế.

×