Nguyễn Đức Trung: Vị tướng tài đức song toàn, là bố vợ vua Lê Thánh Tông

Nguyễn Đức Trung: Vị tướng tài đức song toàn, là bố vợ vua Lê Thánh Tông

Nguyễn Đức Trung quê Gia Miêu, huyện Tống Sơn (nay thuộc tỉnh Thanh Hoá). Là con của Nguyễn Công Duẩn, người từng theo Bình Định vương Lê Lợi khởi nghĩa ở Lam Sơn. Vì thế, từ thời vua Diên Ninh (sau khi mất, miếu hiệu là Lê Nhân Tông), ông đã được phong Điện Tiền ti Đô chỉ huy, vị thế tương đương như Điện Tiền chỉ huy sứ của Trần Thủ Độ ở thời Trần.

Con gái thứ hai của Nguyễn Đức Trung là Nguyễn Thị Hằng, là vợ Gia vương Lê Tư Thành sau là Gia Huy Thuần Hoàng hậu của vua Quang Thuận, sinh Hoàng tử Lê Tranh, 36 năm sau lên làm vua thay cha, là vua Cảnh Thống nhà Lê (sau khi mất, miếu hiệu là Lê Hiến Tông). Bà được phong là Trường Lạc Hoàng Thái hậu.

Tháng 6 năm Canh Thìn (1460), Nguyễn Đức Trung có công lớn,  cùng các trung thần dẹp loạn, đưa Gia vương Tư Thành lên ngôi vua, tức là vua Quang Thuận nhà Lê.

Tháng 7 năm Đinh Hợi (1467), giặc đánh vào Khả Lặc, đạo An Bang (nay là tỉnh Quảng Ninh)  vua Quang Thuận sai Đô đốc Thiêm sự Đô phủ quân Khuất Đả mang 1.000 quân Ngũ phủ, cùng quân hai ti là Điện Tiền và Hiệu Uý, đi đánh dẹp, đồng thời phát 3 vạn thăng gạo kho, sai người chở đến An Bang để cấp cho quân đội ăn. Trận đó, Khuất Đả bị thua, vua  Quang Thuận gọi về hỏi tội, rồi sai Đô đốc Đồng tri Nam phủ quân Nguyễn Đức Trung đi thay, được quyền “tiền trảm hậu tấu”. Nguyễn Đức Trung đã đánh tan giặc, giữ yên bờ cõi, do đó được vua  Quang Thuận giao luôn cho trấn thủ An Bang, để giữ cho đời sống của dân được yên lành. 

Điều đáng lưu tâm là Nguyễn Đức Trung về An Bang dẹp giặc vào năm 1467 thì năm sau, tháng 2 năm Quang Thuận thứ 9 (tháng 3-1468) vua Quang Thuận chỉ huy 6 quân duyệt võ trên sông Bạch Đằng, rồi đưa đoàn thuyền quân sự hùng mạnh đi tuần biển, buộc thuyền dưới núi Truyền Đăng và bài thơ bất hủ của ông khắc vào vách đá, sau này gọi là núi Bài Thơ, ra đời. 

Nguyễn Đức Trung được phong chức Thái uý, tước hiệu là Trình Quốc công, vị thế tương đương như Thái uý Lý Thường Kiệt ở thời Lý.

Hiện nay, tại Khu văn hoá núi Bài Thơ, trong “Truyền Đăng sơn từ”, có tượng thờ vua Lê Thánh Tông. Khách du lịch và nhân dân khắp nơi đến chiêm bái, thấy trong ngôi điện rộng rãi và khang trang chỉ có 1 tượng vua Lê, nên rất muốn có một võ tướng và một văn thần tiêu biểu nhất đã phò tá nhà vua, ở hai bên tả hữu. Thiết nghĩ, nếu vậy, có lẽ cùng với văn thần Thân Nhân Trung, Lại bộ thượng thư, nhập nội phụ chính, người đã viết văn bia tiến sĩ năm Nhâm Tuất (1442) “Hiền tài là nguyên khí quốc gia...”, từng là Phó Đô nguyên suý Tao Đàn nhị thập bát tú (mà vua Lê là Đô nguyên suý), thì võ tướng thích hợp nhất chính là Thái uý Trình Quốc Công Nguyễn Đức Trung. Hai danh nhân này thật xứng đáng đặt ở vị thế đó trong “Truyền Đăng sơn từ” ở Khu Văn hoá núi Bài Thơ…

×