Nguyên Phó Thủ tướng Đoàn Duy Thành để lại nhiều di sản mang đậm dấu ấn tư duy đổi mới ở Hải Phòng

Theo ghi nhận của một vị nguyên là lãnh đạo thành phố Hải Phòng, nguyên Phó Thủ tướng Đoàn Duy Thành là một trong số ít gương mặt tiêu biểu của lớp lãnh đạo tiên phong với tư duy đổi mới và có nhiều đóng góp cho sự phát triển của thành phố Hải Phòng.

Ông Đoàn Duy Thành bắt đầu tham gia công tác quản lý ở những vị trí điển hình của thời kỳ bao cấp như chủ nhiệm các công ty bách hóa, bông vải sợi, may mặc, những đơn vị trực tiếp đối diện với những ách tắc và cơ chế quản lý cứng nhắc. Chính từ thực tiễn ấy, ông tích lũy kinh nghiệm điều hành và dần được giao những trọng trách lớn hơn, trở thành Chủ tịch Thành phố Hải Phòng rồi Bí thư Thành ủy Hải Phòng.

Trong thời kỳ giữ cương vị Bí thư Thành ủy Hải Phòng, ông đã để lại dấu ấn đậm nét trong lòng cán bộ và nhân dân thành phố Cảng. Ở Hải Phòng, khi nói đến ông Đoàn Duy Thành, người dân thường nghĩ ngay đến hình ảnh vị lãnh đạo với tinh thần làm việc quyết liệt, tư duy đổi mới, dám nghĩ, dám làm.

Một trong những đóng góp to lớn của ông đối với Hải Phòng còn lưu dấu cho đến hôm nay là vào năm 1980 ông đã chỉ đạo và tổ chức quai đê lấn biển với hai công trình đắp đập Đình Vũ và đắp đê đường 14. Với hai công trình này, Hải Phòng đã lấn ra biển một diện tích rộng lớn gần 190 km2. Trong đó, việc tổ chức đắp đê đường 14 (cũ) đã tạo ra một diện tích mà sau này Hải Phòng thành lập thêm được hai xã kinh tế mới.

Để ghi nhớ công lao của ông Đoàn Duy Thành, thành phố Hải Phòng đã đặt tên 2 xã mới là Hải Thành và Tân Thành (thuộc huyện Kiến Thụy cũ, sau này thuộc quận Dương Kinh (cũ).

Với nhiều người dân và cán bộ ở xã Đoàn Xá, huyện Kiến Thụy (cũ), ông Đoàn Duy Thành còn là quý nhân cứu họ thoát khỏi "tội khoán chui".

Trao đổi với PV Dân Việt, ông Phạm Hồng Thưởng xúc động kể câu chuyện về nguyên Phó Thủ tướng Đoàn Duy Thành, người Phó Bí thư Thành ủy đã biết lắng nghe và bảo vệ dân.

Đó là thời kỳ hợp tác xã làm ăn tập trung, khoán điểm. Thời kỳ này, ở xã Đoàn Xá, cuối vụ, chia thóc mỗi khẩu được 30 kg, nhà nào ăn dè cũng chỉ được từ 1 -1,5 tháng là hết lương thực, 2 tháng sau còn lại là đói, phải độn khoai và những thứ khác vào để no cái bụng. Người dân Đoàn Xá khi đó không hiếm gia đình phải đi hái cây bông về phơi rồi xay ra để ăn, không ít người phải bỏ làng đi xin ăn khắp nơi.

Thời đó, ông Phạm Hồng Thưởng được tín nhiệm làm Phó Bí thư, kiêm chủ nhiệm HTX. Thấy dân đói vì cách làm của hợp tác xã chưa hợp lý, chưa phát huy được tính chủ động trong dân, ông Thưởng cùng 4 cán bộ, đảng viên chủ chốt trong Thường vụ Đảng ủy xã đã họp bàn “xé rào” chia ruộng khoán cho dân tự làm, tự chịu.

Từ đó, cuộc sống của người dân trong xã đã được thay đổi, người dân Đoàn Xá có thu nhập cao nhất khu vực, dân no ấm, không phải chạy ăn từng bữa như lúc HTX làm công chấm điểm, năng suất lúa từ lúc chỉ đạt 36 tạ/ha, đã vươn lên đạt sản lượng 5 tấn/ha.

Cũng vì là tự phát, không đúng chủ trương nên ai cũng lo sợ cho ông Thưởng bị kỷ luật, không được giao ruộng nữa là dân đói.

Bí thư Huyện ủy Đồ Sơn ngày ấy, sau khi thăm mấy trăm hecta ruộng khoán lúa tốt bời bời, đối chứng với các thửa ruộng hợp tác xã èo uột, vàng hoe đã trực tiếp lên báo cáo thành phố, xin cho huyện Đồ Sơn được nhân rộng cách làm của xã Đoàn Xá.

Nghe chuyện, ông Đoàn Duy Thành lúc đó là Phó Bí thư, Chủ tịch UBND thành phố đích thân về Đoàn Xá, trực tiếp ra thăm đồng. Phó Bí thư Thành ủy đội nón, lội ruộng cùng nông dân, xem Đoàn Xá làm hiệu quả thế nào.

"Hình ảnh ông Thành khi đó đẹp lắm. Tôi nhớ ông Thành phấn khởi ra mặt và đồng ý cho huyện Đồ Sơn làm thí điểm để nhân rộng ra toàn thành phố. Sau đó, chính Chủ tịch Thành đã nói đỡ tôi trong một cuộc họp Đảng ủy thế này: Suy đến cùng, mục đích của Đảng ta là làm cho dân được ấm no, nên đồng chí Thưởng nói “Thà không có thẻ đảng, dân tôi no là được” cũng có lý. Bởi nếu được phát thẻ đảng mà người dân đói thì việc phát thẻ cũng lại là hình thức. Thế là tôi được miễn kỷ luật, rồi sau đó được phát thẻ đảng.", ông Phạm Hồng Thưởng nhớ lại.

Tháng 6/1980, Huyện ủy Đồ Sơn ra Nghị quyết 05 cho triển khai khoán sản phẩm tới 50% diện tích của toàn huyện. Chỉ một tháng sau, trong tháng 7/1980, Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng đã ra Nghị quyết 24 về Củng cố quản lý hợp tác xã nông nghiệp ở Hải Phòng, cho khoán 100% diện tích, ngay trước khi triển khai vụ mùa năm 1980.

Rút gọn cả quá trình từ khi xã Đoàn Xá quyết định khoán 50% diện tích, đến Nghị quyết 05 của Huyện ủy Đồ Sơn rồi Nghị quyết 24 của Thành ủy Hải Phòng chỉ trong vòng 4 tháng, từ tháng 3 - 8/1980. 

Thấy Hải Phòng ra nghị quyết mạnh mẽ như vậy, Trung ương rồi các tỉnh bắt đầu về Đoàn Xá để nắm tình hình, nghiên cứu mô hình và lắng nghe ý kiến người dân.

Năm 1981, Ban Bí thư Trung ương Đảng ra chỉ thị 100 về thực hiện khoán sản phẩm trong nông nghiệp trên toàn quốc.

Tập thể Hợp tác xã Đoàn Xá đã được nhận Huân chương Lao động hạng 3 trong nông nghiệp, một sự ghi nhận của Trung ương Đảng đối với cách làm sáng tạo, "xé rào" trong nông nghiệp của cán bộ và người dân Đoàn Xá.

Khi nói đến nguyên Phó Thủ tướng Đoàn Duy Thành, nhiều người dân Hải Phòng còn ghi nhớ đến tình cảm của ông đối với người dân thành phố khi ông là vị lãnh đạo đầu tiên quyết định trao quà tặng của thành phố tới toàn thể người dân.

"Mặc dù túi quà tặng khi đó chỉ đơn giản là cân đường, gói mỳ chính nhưng với người dân chúng tôi khi đó cảm nhận đây là một món quà vô cùng quý giá vì nó thể hiện sự quan tâm của người đứng đầu thành phố tới từng người dân. Cho đến nay, tôi vẫn luôn nhớ tới ông Đoàn Duy Thành, một vị lãnh đạo vì dân và có nhiều đóng góp cho sự phát triển của Hải Phòng. Tôi xin chia buồn với gia đình ông và mong ông yên nghỉ ngàn thu.", một cụ già cao tuổi ở phường Ngô Quyền, Hải Phòng xúc động chia sẻ với PV.

Theo thông tin từ VCCI, nguyên Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (Phó Thủ tướng), nguyên Chủ tịch VCCI Đoàn Duy Thành qua đời vào sáng 6/2/2026, hưởng thọ 97 tuổi.
Ông Đoàn Duy Thành sinh năm 1929 tại thôn Tường Vu, xã Cộng Hòa, huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương cũ (nay là Hải Phòng). Ông từng đảm nhiệm các chức vụ Bí thư Thành ủy Hải Phòng; Bộ trưởng Bộ Ngoại Thương; Phó chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng; Bộ trưởng Bộ Kinh tế đối ngoại; Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương. Năm 1993 đến 2002, ông Đoàn Duy Thành làm Chủ tịch đầu tiên của VCCI.

×