Nhà văn Trịnh Lữ và ký ức về người cha họa sĩ: Một đời yêu cái đẹp

Sáng 26/10, buổi tọa đàm “Cuộc đời và sự nghiệp họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc” diễn ra tại Hà Nội đã thu hút đông đảo giới chuyên môn và công chúng yêu mỹ thuật tham dự.

Trong không gian ấm cúng của buổi toạ đàm, nhà văn, dịch giả Trịnh Lữ chia sẻ nhiều ký ức cá nhân về cha mình - cố hoạ sĩ Trịnh Hữu Ngọc, từ những năm tháng cụ theo học Trường Mỹ thuật Đông Dương đến thời gian giảng dạy và sáng tác sau này.

Nhà văn Trịnh Lữ hồi tưởng về cuộc đời của cha như một thước phim nhiều biến cố và xúc động. Ông kể, cụ Ngọc sinh ra trong một gia đình nghèo ở Bắc Giang, sớm mồ côi mẹ và phải tự lập từ khi mới chín tuổi. Từ xưởng Ba Son, nơi người cha làm thợ hàn, cụ Ngọc vừa lao động vừa tự học, sau đó làm thầy ký tại Sở Bưu điện Sài Gòn.

Không chấp nhận cuộc sống công chức đơn điệu, ở tuổi 19, cụ quyết định ra Hà Nội theo đuổi đam mê hội họa và thi đỗ vào Trường Mỹ thuật Đông Dương. Tại đây, cụ gặp nữ hoạ sĩ Nguyễn Thị Khang – người vợ thứ cùng chung lý tưởng nghệ thuật. Câu chuyện tình và cuộc sống gia đình của họ cũng đặc biệt như chính con người cụ Ngọc, khi hai người vợ của cụ cùng chung sống một nhà cho đến già, mỗi người sinh cho cụ sáu người con.

Khi nhắc đến những bức tranh của cha, nhà văn Trịnh Lữ kể lại với giọng trầm lắng nhưng đầy tự hào. Với cụ Ngọc, mỗi tác phẩm không đơn thuần là một bức tranh, mà là cách cụ ghi chép lại tâm hồn người nghệ sĩ và vẻ đẹp bình dị của cuộc sống. Nhà văn Trịnh Lữ chia sẻ cha ông không chạy theo xu hướng hay danh tiếng. Cụ chỉ vẽ những gì mình yêu, những gì gần gũi nhất – từ một góc phố Hà Nội, mái nhà xưa, đến dáng người lao động bình thường. Điều khiến ông cảm phục nhất ở cha chính là thái độ của cụ với nghệ thuật, cụ Ngọc không coi hội họa là sự nghiệp để mưu cầu, mà là hành trình để lắng nghe và gìn giữ tinh thần Việt trong từng gam màu, từng đường nét.

Cố họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc không chỉ vận dụng kiến thức và sức sáng tạo cá nhân vào cách vẽ tranh mà cả trong lĩnh vực thiết kế nội thất. Cụ đã sáng tạo ra nhiều công trình nội thất và đồ dùng mang dấu ấn thẩm mỹ riêng biệt, trong đó thương hiệu MÉMO trở thành biểu tượng của sự kết hợp hài hòa giữa mỹ thuật và công năng. Các thiết kế của cụ không chỉ chú trọng đến hình thức mà còn hướng tới trải nghiệm sống, phản ánh gu thẩm mỹ Á – Âu giao thoa một cách tinh tế. Những sản phẩm này đều mang tinh thần sáng tạo độc lập, đồng thời góp phần định hình phong cách mỹ thuật ứng dụng Việt Nam giữa thế kỷ XX. Chính sự đa tài này khiến cố hoạ sĩ Trịnh Hữu Ngọc trở thành một trong những nghệ sĩ hiếm hoi vừa thành công trong hội họa vừa ghi dấu ấn mạnh mẽ trong lĩnh vực thiết kế nội thất.

Không chỉ là những câu chuyện về nghề, phần lớn thời lượng tọa đàm khắc họa chân dung và tính cách cụ Trịnh Hữu Ngọc từ cuộc sống đời thường: một người cha điềm đạm, lối sống giản dị nhưng luôn khắt khe và giữ chuẩn mực đạo đức trong từng tác phẩm. Nhiều chi tiết lần đầu được chia sẻ, từ ký ức gia đình đến những câu chuyện giản dị mà dí dỏm.

Buổi toạ đàm cũng thu hút đông đảo khán giả trẻ, những sinh viên mỹ thuật, kiến trúc đến tìm hiểu về một giai đoạn rực rỡ của mỹ thuật Việt Nam. Bạn Nguyễn Thuỳ Dương (sinh viên năm 2, Đại học Mỹ thuật Công nghiệp) chia sẻ: “Nghe những kỷ niệm mà nhà văn Trịnh Lữ kể về cha mình, em mới thấy mỗi bức tranh không chỉ là màu sắc hay kỹ thuật mà còn chứa đựng cả một tinh thần, một triết lý sống. Em rất muốn tìm hiểu sâu hơn về di sản của các thế hệ họa sĩ Đông Dương và cách họ truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ hôm nay”.

Trong không gian diễn ra buổi toạ đàm còn trưng bày nhiều tác phẩm và tư liệu quý liên quan đến cố họa sĩ, trong đó có trang minh họa báo Tri Tân, bộ sách Hoa Xuân và các thiết kế nội thất thuộc thương hiệu MÉMO – một dấu ấn độc đáo trong hành trình sáng tạo của cố hoạ sĩ.

Nhà văn, dịch giả Trịnh Lữ luôn nhắc đến cha mình như một người thầy lớn, người ảnh hưởng đến con, cháu trong gia đình từ cách sống, sự lựa chọn nghề nghiệp và cả tư duy nghệ thuật.

Buổi tọa đàm “Cuộc đời và sự nghiệp họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc” đã khép lại với nhiều chia sẻ, những mảnh ký ức và cảm hứng dành cho công chúng, góp phần làm nổi bật giá trị di sản nghệ thuật và tinh thần sáng tạo của một trong những họa sĩ tiêu biểu của mỹ thuật Việt Nam.

×