Nhận diện “chìa khóa” mở lối năng lượng xanh cho doanh nghiệp

Đây cũng là chủ đề trọng tâm được thảo luận tại diễn đàn “Mua bán điện trực tiếp và phát triển lưu trữ năng lượng: Đòn bẩy cho chuyển dịch xanh và phát triển bền vững” do Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp phối hợp với Viện Nghiên cứu Ứng dụng Năng lượng Thông minh (iSEAR) tổ chức ngày 13/8 tại TP.HCM.

Đại biểu trao đổi về mua bán điện và lưu trữ năng lượng tại diễn đàn. Ảnh: T. Thụy

Nghị định 243/2026/NĐ-CP (được ban hành cuối tháng 6 vừa qua để sửa đổi Nghị định 57/2025/NĐ-CP và Nghị định 58/2025/NĐ-CP) mang đến những bước tiến lớn giúp đơn giản hóa thủ tục, mở rộng đối tượng tham gia sang đơn vị bán lẻ điện nội bộ khu công nghiệp, trung tâm dữ liệu và trạm sạc xe điện.

Tại diễn đàn, các chuyên gia đánh giá rằng các quy định mới đã loại bỏ giới hạn giá đàm phán và mở rộng cơ chế thương mại cho sản lượng điện dư. Bước đi này giúp doanh nghiệp sản xuất chủ động đàm phán nguồn điện sạch, minh bạch hóa quy trình để giữ vững đơn hàng xuất khẩu trước các rào cản kỹ thuật như cơ chế CBAM của Liên minh châu Âu (EU) hay các tiêu chuẩn ESG (môi trường, xã hội, quản trị) khắt khe từ thị trường quốc tế.

Thị trường năng lượng xanh trong nước đã ghi nhận những bước triển khai thực tế đầu tiên, tiêu biểu như giao dịch DPPA qua lưới điện quốc gia giữa Nhà máy điện mặt trời TTC Đức Huệ 2 (49 MWp) và Samsung Electronics Thái Nguyên đi vào vận hành từ ngày 1/6/2026, hay dự án Dầu Tiếng 5 (450 MWp) quy mô hơn 7.700 tỷ đồng tích hợp BESS (hệ thống lưu trữ năng lượng) đã đạt thỏa thuận DPPA với khối khách hàng FDI.

TS. Trần Huỳnh Ngọc, chuyên gia cao cấp của tổ chức chuyên về chuyển đổi năng lượng Amperes, nhận định sự minh bạch và hoàn thiện của thị trường điện là điều kiện cần để giảm rủi ro. Tuy nhiên, ngay cả khi dữ liệu thị trường đầy đủ hơn, chủ đầu tư và khách hàng vẫn phải xây dựng năng lực mô hình hóa, phân tích và dự báo.

Theo ông, mô hình tài chính cần được tính theo 8.760 giờ trong năm, thay vì chỉ sử dụng các giá trị bình quân. Các bên phải đồng thời mô phỏng sản lượng năng lượng tái tạo, phụ tải khách hàng, giá thị trường điện, biểu giá bán lẻ, chi phí DPPA, nguy cơ cắt giảm công suất và hoạt động của BESS nếu có.

Ông Trần Quốc Tâm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Tái tạo TP.HCM (HCMREA), nhấn mạnh các ngành công nghệ cao như trung tâm dữ liệu, AI, sản xuất chip bán dẫn và xe điện đòi hỏi nguồn điện có chất lượng tuyệt đối và không gián đoạn.

Để thúc đẩy hệ thống BESS, đại diện HCMREA đưa ra 5 kiến nghị gồm: định danh pháp lý BESS rõ ràng cho nhà đầu tư và doanh nghiệp, hoàn thiện biểu giá theo thời gian, áp dụng cơ chế cộng dồn doanh thu cho dịch vụ phụ trợ, khơi thông vốn tín dụng xanh và tận dụng cơ chế đặc thù Nghị quyết 98 để TP.HCM thí điểm mô hình điện mặt trời kết hợp với BESS tại các khu công nghiệp, khu vực sản xuất.

Về tầm quan trọng của cơ chế mua bán điện trực tiếp, theo ông Phan Công Tiến - Giám đốc iSEAR, toàn quốc có khoảng 500 khu công nghiệp, khu công nghệ cao... vừa thực hiện DPPA qua đường dây riêng và chung, với giả định mỗi khu khoảng 50 MW, quy mô công suất điện cho đất nước tăng thêm 25.000 MW, chưa kể các khách hàng sản xuất lớn nằm ngoài khu công nghiệp phát triển thêm.

So với tổng công suất nguồn điện toàn hệ thống khoảng 87.000 MW, đây là con số đóng góp đáng kể cho an ninh năng lượng quốc gia.

×