Nhân vật nào chỉ nói 1 câu khiến Chu Nguyên Chương từ bỏ ý định lập Chu Đệ làm thái tử?

Trong chiều dài lịch sử hơn 5.000 năm của nền văn minh Hoa Hạ, trên đất Trung Hoa đã sản sinh ra rất nhiều hoàng đế. Rất nhiều người trong số họ để lại dấu ấn không thể phai theo chảy lịch sử. Tuy nhiên, khi nhắc đến những hoàng đế ấn tượng nhất thời cổ đại, mọi người thường nghĩ đến Chu Nguyên Chương vị hoàng đế sáng lập nhà Minh. Bởi vì quá trình ông trở thành hoàng đế có thể được coi là một kỳ tích.

Chu Nguyên Chương xuất thân rất khiêm tốn. Thuở nhỏ, ông đi chăn bò thuê. Khi lớn lên, ông sinh tồn nhờ ăn mày cửa Phật. Sau đó lại tham gia quân khởi nghĩa nông dân nếm trải nhiều gian khổ. Cuối cùng, nhờ sự nỗ lực, chăm chỉ của mình, Chu Nguyên Chương đã từng bước trở thành hoàng đế.

Vào năm thứ 25 của Hồng Vũ (1392), Thái tử Chu Tiêu qua đời. Khi đó Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương người đã ngoài sáu mươi tuổi. Ông vô cùng đau lòng vì người thừa kế lý tưởng đã mất. Tuy nhiên thân là quân vương của một nước, ông không thể để cảm xúc của mình chi phối, mà lập tức chọn ra một người khác để lập thái tử.

Lựa chọn của Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương

Giang sơn mà Chu Nguyên Chương khó khăn có được, ông không thể tuỳ tiện. Ngoài ra, Chu Nguyên Chương là người rất coi trọng lễ nghi, vì vậy người thừa kế của ông phải được chọn từ những người con trai do Hoàng hậu sinh ra.

Theo “Minh sử”, Từ Hiếu Cao Hoàng hậu sinh cho Chu Nguyên Chương 5 người con trai: một là trưởng tử Ý Văn Thái tử Chu Tiêu, con thứ hai là Tần Mẫn Vương Chu Sảng, con thứ ba là Tấn Cung Vương Chu Cương, con trai thứ tư là Yên Vương Chu Đệ và cuối cùng là Ngô Vương Chu Túc.

Trưởng tử Chu Tiêu qua đời khi mới 37 tuổi, bốn người em trai của ông đều đang ở độ tuổi sung sức, Chu Nguyên Chương có thể chọn một trong bốn người này làm thái tử. Tuy nhiên, trong số họ, chỉ có con trai thứ tư Chu Đệ là người duy nhất làm hài lòng ông.

Tần Mẫn Vương Chu Sảng đến Tây An cai quản, và người dân địa phương phàn nàn về ông ta, cho nên Chu Nguyên Chương rất không hài lòng. Chu Cương tính cách độc ác, đã từng đánh đầu bếp của mình, vì sự an toàn của bản thân thường có những hành vi gây nguy hại cho người khác. Con trai thứ năm thì rõ ràng là con út, sẽ vô lý khi phong Ngô Vương làm thái tử. Chỉ còn lại người con trai thứ tư là Chu Đệ.

Yên Vương rất hiểu nỗi khổ của dân, thường quan tâm an ủi con dân ông cai quản nên được họ yêu mến, ủng hộ. Không chỉ như vậy, ông còn có tài thiên phú về quân sự. Chu Đệ từng dẫn quân chinh phạt phương bắc, hạ bệ Bắc Nguyên Thái Uy Nại Nhi Bộ Hoa; bắt được rất nhiều tướng lĩnh nhà Nguyên, và vô số cừu ngựa.

Chu Nguyên Chương từng khen: “Người khai phá sa mạc là Yên Vương, và trẫm không cần lo lắng về việc tiến lên phía bắc”.

Lời tấu của đại thần

Bởi vậy, Chu Nguyên Chương nói muốn lập Yên Vương Chu Đệ làm thái tử. Các đại thần đều không phản đối, nhưng lúc này, một lão thần đứng ra có lời can ngăn. Người này là Lưu Tam Ngô, một trong ba trưởng lão của triều đình, khi nghe tin Chu Nguyên Chương muốn lập Chu Đệ làm thái tử, ông chỉ nói một câu: “Cháu của hoàng thượng sẽ kế thừa dòng dõi, đó là lễ nghĩa”.

Trong cuốn “Minh Thái Tổ thực lục” có ghi : “Yên Vương kế vị thì Tần Mẫn Vương, Tấn Cung Vương, Ngô Vương sẽ được đặt ở đâu? Hơn nữa, cháu trai của hoàng đế đã lớn, nên có thể lập người kế vị”.

Lưu Tam Ngô đã trực tiếp chỉ ra với Chu Nguyên Chương: Việc cháu trai của hoàng đế kế vị dòng dõi là chính đáng, và đó là tuân theo lễ nghĩa thông thường. Nếu Yên Vương Chu Đệ được lập thái tử, thì Tần Mẫn Vương và Tấn Cung Vương, những người lớn hơn Yên Vương sẽ làm gì? Nếu con trai của Thái tử Chu Tiêu thực sự quyết tâm trở thành người kế vị thì điều gì sẽ xảy ra? Trong tương lai, với tính cách nhân từ của Chu Doãn Văn và những vị hoàng thúc hiếu chiến ở các quận khác nhau, thì chuyện gì sẽ xảy ra?

Chu Nguyên Chương người đã chinh chiến trong một thời gian dài, đương nhiên hiểu rằng, Chu Doãn Văn chắc chắn sẽ phải đối mặt với những khó khăn, áp lực khác nhau do các chú của mình tạo ra. Điều này khiến ông rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan.

Cuối cùng, Chu Nguyên Chương đã tuân theo lễ nghi, từ bỏ Chu Đệ và chỉ định lập Chu Doãn Văn làm hoàng thái tôn. Năm 1398, Chu Doãn Văn lên ngôi hiệu Minh Huệ Đế.

Tuy nhiên, Chu Đệ vẫn là người đăng cơ

Sau khi lên ngôi, Minh Huệ Đế Chu Doãn Văn bắt đầu cắt giảm quyền lực của các phiên vương và cải cách hệ thống cai trị. Điều này khiến người trong hoàng tộc rất bất mãn. Đỉnh điểm vào năm 1399, Yên Vương Chu Đệ dẫn quân vào thành Nam kinh, phát động chiến tranh chống lại Chu Doãn Văn với danh nghĩa “thanh quân trắc, tĩnh quốc nan”.

Vào năm Kiến Văn thứ tư (năm 1402), Nam Kinh bị Chu Đệ chinh phục. Minh Huệ Đế Chu Doãn Văn bị hỏa hoạn trong cung không biết rõ tung tích. Trận chiến Nam Kinh cuối cùng đã kết thúc, Chu Đệ lên ngôi hoàng đế hiệu Minh Thành Tổ.

Sau khi Chu Đệ lên ngôi, kinh tế đất nước thịnh vượng, quốc lực cường thịnh, người văn võ song toàn được đề cử làm quan rất nhiều. Ông còn được coi là vị hoàng đế tài giỏi nhất của nhà Minh sau Chu Nguyên Chương. 

Một số học giả cho rằng, khi Chu Doãn Văn đã tước bỏ quyền lực của các phiên vương, nên không thể nói Chu Đệ khởi nghĩa là trái lễ nghĩa. Chu Doãn Văn khi lên ngôi đã đối mặt với những ông chú hùng mạnh khắp bốn phương. Sở dĩ ông ta “tước phiên” có lẽ cũng vì cảm thấy ngai vàng của mình bị uy hiếp. Để đảm bảo an toàn cho ngôi vị và người kế vị tiếp theo, Minh Huệ Đế “tước phiên” có lẽ cũng vì muốn thiên hạ thái bình.

Từ góc độ lịch sử, sự lựa chọn ban đầu của Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương là đúng đắn. Nếu như Chu Đệ được lập thái tử thì đã không xảy ra cuộc nội chiến kéo dài suốt 4 năm giữa chú và cháu.

×