Nhiều người sành sỏi công nghệ, thành đạt vẫn dính bẫy lừa trên mạng

Thông tin cảnh báo này được Công an TPHCM cung cấp cho báo chí tại họp báo về các vấn đề kinh tế - xã hội chiều ngày 21/5.

Theo cơ quan chức năng, với vị thế là trung tâm kinh tế, thương mại và dịch vụ lớn nhất cả nước, TPHCM từ lâu đã là địa bàn trọng điểm mà các loại tội phạm công nghệ cao nhắm đến. Thời gian gần đây, các đường dây tội phạm trực tuyến liên tục thay đổi phương thức hoạt động. Chúng tận dụng triệt để các bước tiến công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo AI, deepfake, phát tán mã độc độc hại hoặc thông qua các nền tảng thanh toán trực tuyến để tiếp cận, bao vây và thao túng người dùng mạng.

Cơ quan công an chỉ rõ, hiện có 4 hình thức lừa đảo phổ biến nhất đang hoành hành bao gồm mạo danh cơ quan chức năng, lừa đảo tình cảm, dụ dỗ đầu tư tài chính và phát tán mã độc chiếm quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng. Các kịch bản lừa đảo này đều được xây dựng vô cùng bài bản, có sự phân công vai trò tinh vi từ khâu tiếp cận, dẫn dụ cho đến khâu rửa tiền và tẩu tán tài sản một cách nhanh chóng.

Công an TPHCM cảnh báo lừa đảo trực tuyến.

Đáng lo ngại hơn, phần lớn các đường dây này hoạt động mang tính chất xuyên quốc gia, có sự cấu kết chặt chẽ giữa các đối tượng trong nước và người nước ngoài. Các “trung tâm” lừa đảo thường được đặt tại Campuchia, Myanmar, Dubai… và sử dụng mạng xã hội, các ứng dụng nhắn tin, theo Công an TPHCM.

Thậm chí, một số đối tượng sau thời gian hoạt động ở nước ngoài đã quay trở về nước, âm thầm thuê nhà nguyên căn hoặc núp bóng dưới danh nghĩa các công ty công nghệ để tổ chức lừa đảo theo mô hình “dây chuyền” công nghiệp.

Theo Công an TPHCM, nạn nhân của lừa đảo trực tuyến hiện nay có thể là bất kỳ ai, không còn gói gọn trong nhóm người thiếu thốn thông tin hay người lớn tuổi. Nhiều trường hợp là người có trình độ cao, người làm việc ngay trong lĩnh vực công nghệ hoặc có điều kiện kinh tế vững vàng vẫn sập bẫy như thường vì một phút mất cảnh giác hoặc bị đánh trúng vào tâm lý ham lợi nhuận.

Các đối tượng tội phạm rất biết cách khai thác triệt để sự thiếu hiểu biết về an toàn thông tin, dùng các đòn tâm lý đánh vào lòng tham bằng những lời hứa hẹn về mức lợi nhuận cao ngất ngưỡng, khả năng kiếm tiền nhanh chóng.

Công an cũng lưu ý nhiều người nếm trái đắng do tham gia vào các hoạt động thiếu lành mạnh trên không gian mạng như đánh bạc trực tuyến, truy cập các nội dung nhạy cảm, vay tiền qua các app tín dụng đen hoặc tham gia vào các hội nhóm tiêu cực. Khi đã nắm được thông tin cá nhân hoặc hình ảnh đời tư nhạy cảm của nạn nhân, các đối tượng sẽ quay sang đe dọa, tống tiền liên tục.

Công an TPHCM cũng cảnh báo về tình trạng lộ và mua bán dữ liệu cá nhân đang diễn ra đáng ngại. Trong khi nhiều tổ chức, doanh nghiệp trên địa bàn vẫn chưa thực hiện nghiêm túc việc bảo vệ dữ liệu người dùng, thì không ít người dân lại có thói quen quá cởi mở, vô tư công khai các thông tin hệ trọng lên mạng xã hội như số điện thoại, căn cước công dân, số tài khoản ngân hàng hay hình ảnh riêng tư.

Hiện nay, các đối tượng đã tinh vi đến mức tạo ra các biểu mẫu giả mạo các ngân hàng, cơ quan chức năng hoặc sử dụng các phần mềm chuyên dụng để quét và khai thác dữ liệu trên không gian mạng. Ngoài ra, đã xuất hiện cả những trường hợp nhân viên của các doanh nghiệp cố tình đánh cắp thông tin khách hàng để tuồn ra ngoài mua bán trái phép.

Lừa đảo trên mạng thời gian qua diễn biến phức tạp. Ảnh minh họa: tapchitaichinh.vn

Để tự bảo vệ mình trước các hành vi lừa đảo, Công an TPHCM khuyến cáo người dân tuyệt đối không cung cấp mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng, mật khẩu cho bất kỳ ai dưới bất kỳ hình thức nào. Tuyệt đối không nhấn vào các đường link lạ hoặc tự ý cài đặt các ứng dụng không rõ nguồn gốc từ những lời quảng cáo trên mạng. Người dân chỉ nên tải ứng dụng thông qua các kho ứng dụng chính thống như App Store hoặc Google Play, đồng thời cần kiểm tra thật kỹ địa chỉ website của ngân hàng trước khi thực hiện thao tác đăng nhập.

Trong tình huống nghi ngờ mình đã bị lộ thông tin cá nhân hoặc lỡ bấm nhầm vào các đường link giả mạo, người dân cần lập tức khóa tài khoản ngân hàng, khóa tính năng thanh toán trực tuyến và liên hệ ngay với đường dây nóng của ngân hàng để được hướng dẫn xử lý kịp thời.

Đối với doanh nghiệp, Công an TPHCM đề nghị cần chủ động tăng cường tính bảo mật của hệ thống thông tin, thực hiện nghiêm các quy định của Luật An ninh mạng cũng như Nghị định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Thời gian tới, lực lượng chức năng khẳng định sẽ tiếp tục đẩy mạnh việc điều tra, xử lý nghiêm các hành vi mua bán dữ liệu cá nhân trái phép, đồng thời liên tục cập nhật các phương thức, thủ đoạn phạm tội mới để người dân nâng cao tinh thần cảnh giác.

×