Nhóm ngành STEM là gì? Ngành nào dẫn đầu xu hướng tuyển sinh đại học 2025?

Nhóm ngành STEM là gì và bài toán nhân lực tương lai

Trong các diễn đàn giáo dục và định hướng nghề nghiệp gần đây, STEM nổi lên như một từ khóa chủ đạo. Thuật ngữ này là viết tắt của Science (Khoa học), Technology (Công nghệ), Engineering (Kỹ thuật) và Mathematics (Toán học).

Khác với giáo dục truyền thống thường tách rời từng môn, nhóm ngành STEM hướng đến việc trang bị cho người học tư duy liên môn, khả năng giải quyết vấn đề thực tiễn và ứng dụng công nghệ cao.

Sức nóng của STEM không chỉ đến từ xu hướng toàn cầu mà còn được cụ thể hóa bằng các chính sách của Bộ GDDT.

Tại Hội nghị tuyển sinh 2026 vừa diễn ra tại TP.HCM, Bộ GDĐT thông tin ưu tiên nguồn lực để phát triển "nhóm công nghệ chiến lược", tập trung vào các lĩnh vực khát nhân lực chất lượng cao như Công nghiệp Bán dẫn, Năng lượng Hạt nhân và Kỹ thuật Đường sắt.

Cụ thể, Thứ trưởng Bộ GDĐT Lê Quân cho biết sự thay đổi của thị trường lao động dưới tác động của trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và phân tích dữ liệu đòi hỏi các trường phải chủ động tái cơ cấu ngành nghề đào tạo.

Trong thời gian tới, ông khuyến khích các cơ sở đào tạo được khuyến khích mở rộng các ngành công nghệ mũi nhọn, khoa học sức khỏe, khoa học sự sống, công nghiệp văn hóa và chương trình đào tạo bằng ngoại ngữ, đồng thời tăng cường hợp tác với doanh nghiệp và đối tác quốc tế.

Đặc biệt, Bộ cũng đang dự kiến xây dựng chính sách áp dụng các gói "Học bổng STEM". Chính sách này nhắm thẳng vào nhóm 30% thí sinh xuất sắc nhất trúng tuyển bằng các tổ hợp môn Khoa học tự nhiên và Tiếng Anh, tạo bệ phóng mạnh mẽ để nắn dòng trí thức trẻ bước vào kỷ nguyên công nghệ.

Về tình tình hình tuyển sinh của nhóm ngành STEM trong năm 2025, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ Trưởng Vụ Giáo dục đại học cho biết nhóm đào tạo STEM và công nghệ chiến lược đã ghi nhận sự gia tăng đáng kể cả về số lượng thí sinh đăng ký xét tuyển lẫn mức điểm chuẩn trúng tuyển so với những năm trước. Có những nhóm ngành điểm chuẩn rất cao, lên tới trên 27 điểm (thang 30), giúp hệ thống thu hút được khoảng hơn 150.000 thí sinh nhập học.

Cụ thể, số liệu từ Bộ GDĐT chỉ ra, 44 ngành đào tạo thuộc nhóm công nghệ chiến lược đã tuyển sinh hơn 150.450 thí sinh. Trong đó, nhóm ngành Kỹ thuật cơ khí và cơ kỹ thuật chiếm 25%; nhóm Toán và thống kê chiếm 0,1%; nhóm Máy tính và công nghệ thông tin chiếm 41%; Công nghệ kỹ thuật chiếm 34%.

Ngành nào dẫn đầu xu hướng tuyển sinh đại học năm 2025

Dù nhóm ngành STEM là bức tranh của tương lai, nhưng thực tế tuyển sinh năm 2025 lại cho thấy một sự lựa chọn rất khác từ phía người học. Cả nước ghi nhận hơn 1,16 triệu thí sinh dự thi, với tỷ lệ xác nhận nhập học đạt 59%. Trong cuộc đua này, dù khối kỹ thuật và công nghệ đã có những bước tiến vững chắc, nhưng vẫn chưa thể xô đổ vị thế của khối Kinh tế.

Cụ thể, theo số liệu được Bộ GDĐT cung cấp, trong nhóm 12 ngành đào tạo có số thí sinh theo học lớn, nhóm ngành Kinh doanh và Quản lý tiếp tục duy trì sức hút khổng lồ khi đứng đầu bảng xếp hạng với 146.203 tân sinh viên xác nhận nhập học.

Sự chênh lệch là khá rõ ràng khi nhóm ngành bám đuổi ở vị trí thứ hai là Công nghệ kỹ thuật chỉ ghi nhận 72.538 sinh viên. Lần lượt xếp sau là nhóm ngành Khoa học Nhân văn với hơn 65.800 sinh viên và Máy tính - Công nghệ thông tin với gần 62.400 sinh viên.

Dữ liệu này phản ánh một tâm lý lựa chọn an toàn của số đông thí sinh. Nhóm ngành Kinh doanh và Quản lý với phổ nghề nghiệp rộng, cơ hội việc làm đa dạng trong khối dịch vụ và thương mại vẫn là bến đỗ được ưu tiên, bất chấp những dự báo về nguy cơ bão hòa nhân lực ở một số phân khúc.

Trái ngược với số lượng đăng ký đông đảo ở những ngành “hot”, nhóm 12 ngành có quy mô tuyển sinh dưới 10.000 ghi nhận những con số khá ảm đạm. Chẳng hạn như ngành Thú y với 3522 sinh viên nhập học; ngành Dịch vụ xã hội với 3179 sinh viên nhập học, một số ngành khác chỉ ghi nhận 680 sinh viên nhập học.

Đáng chú ý, ngành Toán và thống kê - một trong những ngành STEM được cho là mũi nhọn lại thuộc top 12 nhóm ngành thu hút ít sinh viên nhập học nhất, với chỉ 4189 em.

Luật chơi mới để vào đại học năm 2026

Dù chọn theo đuổi nhóm ngành STEM hay bám trụ với các ngành truyền thống, thí sinh năm 2026 đều phải đối mặt với một mặt bằng tiêu chuẩn khắt khe hơn theo Thông tư 06/2026/TT-BGDĐT.

Sự dễ dãi trong đầu vào sẽ bị loại bỏ khi quy định điểm sàn cứng được thiết lập ở mức 15 điểm cho tổ hợp ba môn thi tốt nghiệp THPT. Riêng đối với ngành sư phạm, luật sẽ có điểm sàn là 18; ngành sức khoẻ điểm sàn là 20 hoặc 16,50 điểm.

Đặc biệt, cấu trúc tổ hợp môn xét tuyển buộc phải có trọng số của môn Toán hoặc Ngữ văn chiếm tối thiểu một phần ba, đảm bảo sinh viên có nền tảng tư duy logic hoặc ngôn ngữ vững vàng. Việc rải nguyện vọng vô tội vạ cũng chấm dứt khi mỗi thí sinh bị giới hạn tối đa 15 quyền lựa chọn. Riêng đối với ngành sư phạm, thí sinh chỉ được đăng ký trong 5 nguyện vọng đầu tiên.

Bên cạnh đó, điểm thi tốt nghiệp THPT vẫn sẽ là cán cân quyết định, nhất là khi tỷ lệ xét tuyển bằng điểm thi năm 2025 đã vượt mốc 50% và phương thức xét học bạ đang có chiều hướng sụt giảm (xuống còn 29,24%).

Với những thay đổi mang tính hệ thống này, mùa tuyển sinh 2026 hứa hẹn sẽ không chỉ là cuộc đua về điểm số, mà còn là bài toán chiến thuật đòi hỏi thí sinh phải định vị rõ năng lực thực chất và xu hướng nghề nghiệp của thời đại.

Thí sinh cũng cần chú ý các mốc thời gian cố định. Theo thông tin từ Bộ GDĐT, trước ngày 21/6, thí sinh sẽ được thực hành đăng ký nguyện vọng xét tuyển. Từ 2/7 đến 17h ngày 14/7 - thí sinh chính thức đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển. Từ 15/7 đến 17h ngày 21/7 - thí sinh nộp lệ phí xét tuyển trực tuyến. 17h ngày 21/8, hoàn thành xác nhận nhập học trực tuyến đợt 1. Từ 22/8 đến 12/2026, đăng ký xét tuyển các đợt tiếp theo.

×