Nhóm thiện nguyện Đà Nẵng băng rừng, lội suối thu mua nông sản, mở lối thoát nghèo cho đồng bào Trà Tập

Từ chuyến khảo sát thiện nguyện đến mô hình sinh kế lâu dài

Theo chia sẻ của chị Trần Phạm Anh Thư, thành viên của nhóm “Trạm nụ cười”, ý tưởng thu mua nông sản không xuất phát từ mục tiêu kinh doanh mà bắt đầu từ một chuyến khảo sát thực tế để tổ chức hoạt động thiện nguyện tại xã Trà Tập, TP Đà Nẵng.

“Qua những ngày đi thực tế, chúng tôi nhận thấy đời sống bà con còn thiếu thốn. Bà con chủ yếu trồng lúa, ngô, chăn nuôi nhỏ lẻ để phục vụ các dịp lễ truyền thống, gần như không có nguồn thu ổn định. Có người phải gùi củi đi bán, mỗi bó chỉ được khoảng 20.000 đồng, đường đi thì xa và rất nguy hiểm”, chị Thư cho biết.

Từ thực tế đó, nhóm thiện nguyện đã cùng nhau xây dựng ý tưởng về phát triển sinh kế tại chỗ, kết hợp du lịch sinh thái cộng đồng và tiêu thụ nông sản, thay vì chỉ hỗ trợ ngắn hạn.

Dự án được xây dựng theo hướng phi lợi nhuận, cam kết triển khai trong 5 năm và có ký kết phối hợp với chính quyền địa phương.

Chuyến thu mua nông sản đầu tiên của Trạm nông sản diễn ra vào ngày 22/10/2025. Tuy nhiên, hành trình khởi đầu ấy lại gặp phải biến cố ngoài dự tính.

“Ngay sau chuyến thu mua đầu tiên, khu vực xảy ra sạt lở nghiêm trọng. Đường bị kẹt gần một tuần, toàn bộ rau, bí và nông sản đã thu mua không thể vận chuyển ra ngoài, buộc phải bỏ hết. Tổng cộng mấy trăm kg nông sản bị hư hỏng”, chị Thư kể lại.

Không chỉ mất trắng nông sản, cả nhóm còn phải đi bộ băng rừng, lội suối, vượt qua hơn 30 điểm sạt lở để rời khỏi khu vực an toàn.

“Hành trình đó thực sự rất gian nan, nhưng cũng khiến chúng tôi hiểu rằng: nếu mình không làm, bà con sẽ còn khó khăn hơn rất nhiều”, chị Thư nói.

Đầu ra từ cộng đồng tiêu dùng nông sản sạch

Hiện nay, Trạm nông sản thu mua sản vật từ nhiều hộ nông dân trong xã Trà Tập. Bà con có gì thì bán nấy: gạo, bí, rau rừng, nghệ, tiêu…

Giống cây trồng được cán bộ địa phương hỗ trợ, giúp bà con yên tâm sản xuất. Đặc biệt, giá thu mua luôn cao hơn giá thị trường.

“Ví dụ như nghệ loại 1, trạm thu mua với giá 25.000 đồng/kg, trong khi trước đây thương lái chỉ mua khoảng 350 – 400 đồng/kg. Mức giá này đã được cam kết với chính quyền huyện và xã, nhằm bao tiêu đầu ra, giữ giá ổn định để bà con yên tâm trồng trọt”, chị Thư cho biết.

Nhờ đó, nhiều loại nông sản từng bị bỏ hỏng trên sườn núi nay đã trở thành nguồn thu nhập đều đặn. Mỗi tuần, bà con đều mong chờ ngày trạm lên thu mua.

Đầu ra nông sản hiện nay chủ yếu là cộng đồng người tiêu dùng ưu tiên nông sản sạch, thực dưỡng tại TP Đà Nẵng và TP.HCM. Nhóm lập các nhóm Zalo, mỗi chuyến thu mua đều đăng thông tin sản phẩm, số lượng để người mua chốt đơn trực tiếp.

“Có những đợt rau nhiều, khách còn lên tận nơi hỗ trợ phân loại, sơ chế rồi tự mang về. Mọi người mua không chỉ vì sản phẩm, mà vì muốn đồng hành cùng bà con”, chị Thư chia sẻ.

Do điều kiện vận chuyển khó khăn, hiện trạm ưu tiên đưa ra thị trường các nông sản khô như gạo, nghệ, tiêu; rau củ tươi chủ yếu tiêu thụ nội địa hoặc giao trực tiếp trong thời gian ngắn.

Mỗi chuyến đi là một hành trình bền bỉ

Đều đặn chiều thứ Sáu hằng tuần, sau giờ làm việc, nhóm bạn trẻ từ trung tâm TP Đà Nẵng vượt hơn 230 km đường đèo núi, lái xe xuyên đêm để kịp chuyến thu mua nông sản vào sáng hôm sau.

Từ sáng sớm, khi sương còn giăng kín núi rừng, các thành viên lái xe vào tận các nóc, làng xa xôi cách trung tâm xã hàng chục cây số. Tại các điểm tập kết, bà con đã chờ sẵn với những chiếc gùi đầy nông sản do chính tay mình trồng trọt, thu hái.

Cảnh mua bán diễn ra nhanh gọn, bà con trao nông sản, nhận lại tiền mặt. Sau điểm này, nhóm lại tiếp tục di chuyển đến điểm khác cho đến khi xe đầy ắp sản vật núi rừng.

Anh Ngô Nguyễn Trọng Luật, thành viên phụ trách vận chuyển, cho biết: “Mỗi chuyến thu mua trung bình từ 300 – 400 kg nông sản, có đợt cao điểm lên đến 1 tấn nghệ, vận chuyển bằng xe bán tải của trạm. Mục tiêu của chúng tôi không phải lợi nhuận, mà là giúp bà con có đầu ra ổn định”.

Hiện đội thu mua có khoảng 6 người, tổng nhân sự mảng nông sản là 8 người, chia thành hai nhánh: du lịch cộng đồng và nông sản.

Theo chị Thư, chính quyền xã Trà Tập luôn tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của trạm, từ việc thông báo lịch thu mua, vận động bà con chuẩn bị nông sản đến phối hợp trong quá trình triển khai.

“Hiệu quả kinh tế cải thiện rất rõ. Bà con có thêm thu nhập, đời sống tốt hơn, tinh thần cũng phấn khởi. Chính quyền và người dân đều nhìn thấy ý nghĩa thiết thực của mô hình này”, chị Thư khẳng định.

Còn theo anh Hồ Văn Phố, Trưởng nóc Tak Pang, từ khi có hoạt động thu mua nông sản của các bạn trẻ, bà con các nóc trong xã rất phấn khởi vì nông sản được thu mua nhanh, giá cả ổn định, không còn cảnh thấp thỏm lo đầu ra như trước.

“Nhờ vậy, bà con có thêm động lực gắn bó với núi rừng, gìn giữ và phát triển các sản vật địa phương”, anh Phố chia sẻ.

Từ những chuyến đi băng rừng, lội suối đầy gian nan, hành trình kết nối nông sản Trà Tập đang từng bước mở ra một hướng đi mới cho sinh kế bền vững, nơi đồng bào vùng cao không chỉ được hỗ trợ trước mắt mà còn có thể tự đứng vững bằng chính sức lao động của mình.

×