Những sai lầm thí sinh hay mắc phải khi đăng ký chọn trường chọn ngành

"Ma trận" thông tin và nghịch lý thừa vẫn thiếu

Trước thời điểm hệ thống tuyển sinh chính thức đóng lại, các sĩ tử đang đứng trước quyết định quan trọng đầu tiên của hành trình nghề nghiệp. Khác với thế hệ đi trước vốn đối mặt với sự khan hiếm kênh tham khảo, thí sinh hiện nay lại rơi vào một bài toán khác: sự quá tải về mặt thông tin. Nên thách thức đặt ra lúc này không còn là việc tìm kiếm thông tin, mà là năng lực sàng lọc để nhận diện đâu là định hướng thực sự phù hợp với năng lực cá nhân.

Thực tế cho thấy, một ngành học được số đông quan tâm chưa chắc là lựa chọn tối ưu cho mọi cá nhân. Ngược lại, những ngành nghề ít xuất hiện trên truyền thông vẫn có thể mở ra cơ hội phát triển vượt trội nếu đáp ứng đúng nhu cầu nhân lực của thị trường.

Bên cạnh đó, sự chuyển dịch nhanh chóng của công nghệ cũng đang định hình lại các tiêu chuẩn tuyển dụng. Theo Báo cáo Future of Jobs của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), khả năng thích nghi, tư duy phân tích và năng lực công nghệ mới là những yếu tố cốt lõi quyết định chỗ đứng của người lao động trong kỷ nguyên mới. Điều này đồng nghĩa với việc, trước khi đặt bút chốt nguyện vọng, thí sinh cần nhìn sâu hơn vào bản chất chương trình đào tạo, kỹ năng thực tế được trang bị thay vì chỉ nhìn vào xu hướng bên ngoài.

Nhìn từ câu chuyện của những người trong cuộc

Hệ quả của việc chọn trường, chọn ngành theo tâm lý đám đông thường chỉ xuất hiện khi sinh viên chính thức bước vào giảng đường. Sự chênh lệch giữa kỳ vọng ban đầu và thực tế đào tạo dễ khiến người học rơi vào trạng thái mất phương hướng, thiếu động lực phấn đấu lâu dài.

Ngay cả những người có tầm ảnh hưởng trong xã hội cũng từng trải qua giai đoạn phải điều chỉnh định hướng này. Diễn viên Trung Anh - Founder 1977 Vlog từng theo học ngành Tài chính - Ngân hàng trong bối cảnh đây là lĩnh vực nhận được sự quan tâm lớn từ xã hội. Dù vậy, quá trình học tập thực tế cho thấy môi trường này chưa tương thích với thế mạnh cá nhân. Sau khi tốt nghiệp, anh quyết định rẽ hướng sang lĩnh vực sáng tạo nội dung – nơi anh thực sự phát huy được tư duy sáng tạo độc lập của mình. Câu chuyện này minh chứng: Xu hướng thị trường chỉ là yếu tố tham khảo, sự hòa hợp giữa năng lực bản thân và đặc thù lĩnh vực mới là thước đo cho sự phát triển bền vững.

Song song với làn sóng chạy theo "ngành hot", việc cố gắng chen chân vào các "trường top" bằng mọi giá mà bỏ qua sự tìm hiểu về phương pháp dạy và học cũng là một sai lầm phổ biến mà nhiều thí sinh mắc phải khi xếp thứ tự nguyện vọng. Ngành học là điểm khởi đầu, nhưng chính môi trường và cách thức đào tạo mới là yếu tố trực tiếp nhào nặn nên năng lực hành nghề của sinh viên.

Trần Thu Huyền là một trường hợp chủ động thay đổi lộ trình khi nhận thấy sự lệch pha giữa ngành học ban đầu và năng lực, sở thích cá nhân. Từng là sinh viên chuyên ngành liên quan đến Kinh tế - Tài chính tại một trường đại học top đầu, Huyền nhận thấy bản thân không phù hợp với những con số hay công việc bàn giấy tĩnh lặng. Khát khao một môi trường năng động và chú trọng tương tác, Huyền quyết định chuyển hướng sang chuyên ngành Quản trị Nhà hàng - Khách sạn tại Trường Cao đẳng FPT Polytechnic.

“Điều quan trọng nhất sau khi thay đổi lựa chọn là em cảm thấy mình đang học một lĩnh vực phù hợp với bản thân hơn”, Thu Huyền chia sẻ.

Thay vì chọn "cái tên", hãy chọn "mô hình đào tạo"

Cùng một tên ngành, nhưng hai cơ sở đào tạo với triết lý giáo dục khác nhau sẽ cho ra những kết quả đầu ra hoàn toàn khác biệt. Trong bối cảnh các doanh nghiệp ngày càng thắt chặt tiêu chí tuyển dụng, ưu tiên những nhân sự "sẵn sàng làm việc" thay vì những tấm bằng thuần lý thuyết, phương thức đào tạo ứng dụng đang dần khẳng định vị thế.

Người lao động hiện đại không chỉ cần phác thảo kiến thức trên sách vở, họ cần năng lực giải quyết vấn đề, kỹ năng giao tiếp công việc và kinh nghiệm xử lý tình huống thực tế. Đây là lý do các mô hình giáo dục chú trọng thực hành, có sự liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp ngày càng thu hút người học.

Tại Trường Cao đẳng FPT Polytechnic, chương trình đào tạo được xây dựng theo hướng thực hành, tập trung tối đa vào kỹ năng thực hành nghề nghiệp. Sinh viên trải nghiệm học tập thông qua dự án, trực tiếp giải quyết các bài toán thực tế từ đơn vị tuyển dụng ngay trong quá trình học. Đại diện nhà trường cho biết, mục tiêu cốt lõi không chỉ là trang bị năng lực đáp ứng công việc hiện tại, mà quan trọng hơn là rèn luyện khả năng tự học, tự thích ứng trước những biến động không ngừng của thị trường lao động tương lai.

Khi thời gian điều chỉnh nguyện vọng chỉ còn tính bằng giờ, việc rà soát lại các sai lầm cảm tính là điều vô cùng cần thiết. Chọn ngành, chọn trường suy cho cùng không phải một quyết định ngắn hạn nhằm tìm kiếm một danh xưng tạm thời. Đó là việc định vị bản thân và lựa chọn một bệ phóng phù hợp nhất để tích lũy nội lực, sẵn sàng bước vào thị trường nhân lực đầy cạnh tranh phía trước.

×