Những số liệu đáng sợ - Nga đã khiến Phần Lan thụt lùi 10 năm

Tương quan trong khu vực

Xếp hạng của Phần Lan đã xấu đi trên cả 4 chỉ số chính: hiệu quả kinh tế, hiệu quả quản trị, hiệu quả kinh doanh và cơ sở hạ tầng. Chỉ số đầu tiên là yếu nhất trong những năm gần đây. Nhìn chung, điểm số của Phần Lan đang ở mức thấp nhất kể từ năm 2016 và là mức giảm đáng kể nhất kể từ năm 2010.

Các quốc gia Scandinavia khác có thứ hạng tốt hơn một chút: Đan Mạch xếp thứ 6, Thụy Điển thứ 9 và Na Uy thứ 18. Danh sách này bao gồm tổng cộng 70 quốc gia, và Nga không được đưa vào.

Ba nền kinh tế đứng đầu là Singapore, Hồng Kông và Thụy Sĩ.

Những chỉ số ảm đạm

Việc Phần Lan tụt hạng trong bảng xếp hạng IMD không thể chỉ được giải thích bằng một yếu tố duy nhất. Đó là sự kết hợp của nhiều yếu tố: tăng trưởng kinh tế yếu, năng suất giảm, dân số già hóa và thiếu hụt lao động có tay nghề, theo lời giải thích của Ruslan Andreev - quản lý dự án tại tập đoàn tư vấn Polylog.

"Tỷ lệ dân số trẻ có trình độ học vấn cao chỉ đạt 40%, thấp hơn so với các nước Scandinavia khác" - giáo sư Mikhail Gordienko thuộc Khoa Tài chính Phát triển Bền vững tại Đại học Kinh tế Plekhanov của Nga nhận xét.

Năm nay, hiệu quả kinh doanh là yếu tố cản trở lớn nhất đến vị thế của đất nước. Đầu tư và tạo việc làm đang giảm, kéo theo mức độ phát triển cũng đang suy giảm.

Vào mùa xuân vừa qua, công ty khai khoáng Boliden của Thụy Điển công bố kế hoạch hủy bỏ khoản đầu tư hàng tỷ USD vào việc phát triển mỏ đồng-niken ở Sodankylä, phía bắc Phần Lan. Nguyên nhân là do thuế khai thác tài nguyên tăng, thuế điện cho ngành khai khoáng tăng và chính phủ cắt giảm trợ cấp cho các doanh nghiệp thuộc Hệ thống Mua bán Khí thải của EU.

Các chỉ số kinh tế rất ảm đạm: GDP gần bằng 0, tỷ lệ thất nghiệp liên tục tăng. Hiện tại, tỷ lệ này ở mức 10,8% - cao nhất kể từ năm 1998. Năm ngoái, con số này là 9,9%. Vào mùa xuân năm 2022, tỷ lệ này chỉ là 6%.

Năm 2025, hơn 3.900 công ty phá sản trên cả nước - con số cao nhất kể từ năm 1996. Và trong quý đầu tiên của năm nay, trung bình mỗi ngày có 10 công ty phá sản.

Ngành xây dựng đã suy yếu trong 4 năm qua. Tốc độ tăng trưởng thấp. Một nửa số công nhân xây dựng Estonia đã trở về nước từ các công trường xây dựng ở Phần Lan.

Sự suy giảm trong chỉ số hiệu quả quản trị của IMD là do nợ và thâm hụt ngân sách chính phủ, chi tiêu chính phủ cao và thuế suất cao.

Ông Gordienko cho biết: "Các cơ quan chính phủ hoạt động ổn định, nhưng bộ máy ngày càng tốn kém và gặp khó khăn trong việc cân bằng ngân sách. Có những khoản chi tiêu quốc phòng và an ninh bị thổi phồng, áp đặt dưới áp lực bên ngoài".

Năm ngoái, Ủy ban châu Âu thậm chí còn mở cuộc điều tra đối với Phần Lan vì vượt quá mức thâm hụt ngân sách. Năm 2024, mức thâm hụt là 4,4%, và năm 2025 sẽ là 4,5% thay vì mức 3% theo quy định.

Vào mùa xuân, Bộ trưởng Tài chính Phần Lan Riikka Purra đã cảnh báo về tình hình "vô cùng khó khăn" đối với tài chính công: tỷ lệ nợ chính phủ trên GDP đang tiến gần đến 90%.

Lựa chọn chủ động

Việc cắt đứt quan hệ với Nga đóng vai trò quan trọng trong sự suy giảm khả năng cạnh tranh của Phần Lan. Nước láng giềng này có lợi thế địa lý tự nhiên: Nguồn cung cấp nguyên liệu thô và năng lượng, điểm đến xuất khẩu, điểm trung chuyển và điểm đến du lịch thường xuyên.

Trước đây, Nga từng cung cấp cho Phần Lan (Suomi) điện, dầu mỏ, khí đốt, các sản phẩm lâm nghiệp, kim loại và nguyên liệu hóa chất.

"Các hợp đồng được ký kết trên cơ sở cùng có lợi, nhưng giá nhiên liệu hydrocarbon và điện cung cấp cho Phần Lan thấp hơn so với thị trường toàn cầu do yếu tố hậu cần, chi phí vận chuyển thấp và mối quan hệ thương mại khá mạnh mẽ vào thời điểm đó" - Roman Danilov, Phó Giáo sư Khoa Kinh doanh Quốc tế tại Đại học Tài chính, cho biết.

Việc cắt đứt quan hệ với Nga không chỉ tước đoạt quyền tiếp cận các nguồn năng lượng của đất nước mà còn dẫn đến sự suy giảm khả năng cạnh tranh kinh tế và tăng chi phí sản xuất trên mỗi đơn vị sản phẩm, do phải thay thế nguyên liệu thô bằng những nguyên liệu đắt tiền hơn. Và tình trạng bế tắc kinh tế này lại chính là kết quả của sự lựa chọn có chủ đích của Helsinki.

×