Nỗi niềm của những "tác giả đặc biệt" khi tham gia giải báo chí về nông nghiệp, nông dân, nông thôn

Doanh nhân đam mê viết và nỗi niềm với ngành cà phê

Ông Phan Minh Thông cho biết, đặc thù công việc kinh doanh xuất khẩu nông sản cho ông cơ hội đi nhiều nơi trên thế giới, tiếp xúc với khách hàng ở hơn 120 quốc gia, vì vậy ông chứng kiến nhiều câu chuyện thú vị. Dù bận rộn, song với niềm yêu thích viết lách, ông vẫn hay tranh thủ ngồi lại chiêm nghiệm, đúc kết qua những trang viết sau mỗi chuyến đi.

Những câu chuyện ông lượm lặt nhiều và hấp dẫn đó đã được kể trong 3 cuốn sách: “Sáng tạo không giới hạn trong kinh doanh”, “Vượt lên, những con đường kinh doanh”, “Nông sản Việt Nam và thế giới - Những câu chuyện kinh doanh”.

Thỉnh thoảng ông Phan Minh Thông gửi bài cộng tác với chúng tôi – Báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt, chủ yếu là những đề tài về nông nghiệp. Cũng từ đây, ông biết tới Giải báo chí toàn quốc về Nông nghiệp, nông dân, nông thôn, do Báo NTNN/Dân Việt tổ chức.

“Đây là lần đầu tiên tôi tham gia một giải báo chí, bởi tôi vẫn luôn nghĩ mình không phải nhà văn, nhà báo, không có thế mạnh viết những đề tài thời sự, mang tính báo chí. Song được sự động viên của các bạn biên tập viên, tôi đã gửi các bài viết về ngành cà phê Việt Nam”, ông Thông chia sẻ.

Theo ông Thông, hiện nay giá cà phê đang tăng rất cao, đem lại giá trị xuất khẩu kỷ lục. Tuy nhiên đây cũng là mặt hàng bị làm giả nhiều nhất, người tiêu dùng Việt Nam đang phải uống cà phê pha trộn hoá chất và hương liệu mà không biết. Nhiều năm tôi làm cà phê xuất khẩu đi khắp thế giới, làm hàng chất lượng cao bán cho người nước ngoài, ấy vậy mà tại Việt Nam không có cà phê đúng nghĩa.

“Tôi không thể ngồi yên trước tình trạng đó nên đã quay về thị trường trong nước đầu tư chuỗi cửa hàng K COFFEE, giới thiệu đến tận tay người tiêu dùng sản phẩm cà phê nguyên chất Natural. Sau gần 8 năm, đã có hàng chục cửa hàng K COFFEE ở TP HCM, Hà Nội. Hiện chuỗi K COFFEE vẫn chưa có lãi, đang phải vật lộn, song người tiêu dùng ngày càng quan tâm đi tìm cà phê nguyên chất, sẵn sàng chi tiền để được uống cà phê ngon. Đây chính là động lực, giúp tôi có niềm tin tiếp tục mở thêm cửa hàng tại các thành phố lớn", ông Thông chia sẻ.

Nhiều lần tham gia các hội nghị, diễn đàn, ông Thông đều khuyến cáo: Cà phê thật không có màu đen, không sánh, không có bọt; tất cả đến từ chất phụ gia. Về hương vị, cà phê thật cũng không đắng.

"Tôi muốn truyền thông về sự thật đó để mọi người thay đổi thói quen uống cà phê, đảm bảo sức khoẻ lâu dài. Thật may là báo NTNN/Dân Việt đã tổ chức giải báo chí toàn quốc về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, tạo một sân chơi thú vị để các cây bút nghiệp dư như tôi có thể phản biện chính sách, chia sẻ các bài học, câu chuyện làm cà phê nguyên chất của Phúc Sinh chúng tôi, đồng thời đóng góp các sáng kiến, nhằm xây dựng và phát triển ngành cà phê bền vững”, ông Phan Minh Thông bày tỏ.

Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Phúc Sinh kể thêm: “Nhiều năm trước, tại một hội thảo quốc tế ở Hà Lan, khi tôi đại diện cho Công ty CP Phúc Sinh đứng lên thuyết trình về cà phê đặc sản, thì bên dưới, một vị khách người Pháp phá lên cười sặc sụa, đến mức suýt ngã khỏi ghế. Vị khách ấy hỏi lại: “Việt Nam mà có cà phê đặc sản ư?”. Câu hỏi của vị khách Pháp vẫn ám ảnh tôi cho đến tận bây giờ và thôi thúc tôi làm nhà máy sản xuất cà phê đặc sản, dành nhiều tâm huyết cho việc làm thương hiệu.

Phúc Sinh xây nhà máy từ năm 2015, cho sản phẩm rất tuyệt vời, song suốt mấy năm liền hàng không bán được, công ty mẹ Phúc Sinh Corp phải bù lỗ cho nhà máy sản xuất cà phê đặc sản. Cần mẫn mấy năm liền gửi mẫu thử nếm cho khách hàng quốc tế, đến năm 2018, tại hội chợ ở Hà Lan, sản phẩm cà phê đặc sản Specialty Arabica bắt đầu được chú ý tới. Sang năm 2019, những khách hàng Thụy Sỹ, Đức, Italia vốn luôn đòi hỏi chất lượng cao đã đặt mua hết.

Đặc biệt là sau hội chợ cà phê đặc sản ở Chicago (Mỹ) năm 2024, Phúc Sinh có rất nhiều đơn đặt hàng, khách quốc tế hỏi mua liên tục. Đây là điều tuyệt vời chưa từng có, một “chứng nhận” cho hàng cà phê chất cao uy tín từ Việt Nam.

Nhiều năm nay Việt Nam xuất khẩu cà phê nhiều thứ 2 thế giới, song chúng ta chỉ chăm chăm xuất khẩu sao cho thật nhiều, sản lượng và kim ngạch tăng mà không quan tâm xây dựng thương hiệu. Vì thế mà cà phê nguyên liệu của Việt Nam có giá rẻ, ra thế giới hỏi cà phê Việt Nam không ai biết.

“Khi tôi làm hàng cà phê đặc sản Honey, Specialty, đó là một chuỗi nỗ lực, kiên trì và tốn kém. Cà phê Blue Sơn La chế biến mất khoảng 4 ngày từ quả tươi, nhưng cà phê đặc sản phải từ 2 - 3 tuần mới xong 1 mẻ. Khi chúng tôi chế biến 6.000 tấn cà phê Blue Sơn La Arabica thì chỉ làm được 6 tấn cà phê đặc sản Honey và Natural Specialty. Nhưng bù lại bán được giá cao và chúng ta có thương hiệu. Những người làm được cà phê đặc sản luôn tự hào, bởi họ là những người sản xuất kiên trì và nhẫn nại”, ông Thông chia sẻ.

Ông chủ vườn chanh đam mê viết báo

Đến thời điểm này, dù chưa thống kê chính thức, song có lẽ tác giả Thiên Long là một trong những cây bút gửi nhiều tác phẩm nhất cho Giải Báo chí toàn quốc về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, với các loạt bài: Từ con lộ sình lầy đến con đường hạnh phúc nổi tiếng miền Tây; Sản vật miền tây sông nước; Xã nghèo nhất nhì miền Tây, từ bưng biền hoang vắng đến cánh đồng công nghệ cao; Làng tỷ phú ở miền Tây…

Trò chuyện với Dân Việt, tác giả Thiên Long cho biết, ông tên thật là Thi Văn Chương, sinh năm 1965, sinh sống tại xã Thủ Thừa, tỉnh Tây Ninh. Khi còn công tác trong ngành công an, ông đã rất đam mê viết báo và thường xuyên viết bài gửi các báo Trung ương và địa phương. Sau khi nghỉ chế độ, ông có thêm niềm đam mê mới, đó là làm vườn với mô hình chanh không hạt. Những ngày không phải chăm sóc vườn chanh, ông rong ruổi đi nhiều nơi lấy thông tin tư liệu, tối tối lại ngồi gõ máy tính viết bài...

Ông Chương kể: Mô hình trồng chanh không hạt kết hợp thả nuôi cá rô phi, cá diêu hồng trong những mương nước trong vườn đang đem lại hiệu quả kinh tế đáng kinh ngạc. Trong đó cây chanh khá dễ trồng, ít khi bị lỗ. Chi phí hòa vốn cho cây chanh chỉ khoảng 3.000–4.000 đồng/kg, trong khi với mức giá hiện tại đạt 20.000 đồng/kg, người trồng có thể thu lợi nhuận gấp 2-3 lần.

"Mỗi năm tôi thu hoạch 3 vụ, lợi nhuận trung bình khoảng 400 triệu đồng/ha. Ngoài ra, tôi cũng có thêm nguồn thu từ cá thả dưới mương, tuy không nhiều song hầu như không phải lo tiền mua phân bón cho vườn”, ông Chương cho biết.

Đặc biệt, theo ông Chương, việc chăm sóc cây chanh không quá tốn nhiều công sức, chủ yếu chỉ cần bón phân, cắt tỉa cành sâu bệnh. Bằng kỹ thuật xử lý cho trái ra theo mùa, ông có thể bán chanh vào thời điểm có giá cao. Ví dụ như dịp Tết, khi đó giá chanh thường rất đắt, ông Chương đã áp dụng kỹ thuật cắt tỉa bớt trái, ví dụ chỉ để 2 quả/chùm để nuôi trái to, đẹp, thay vì để nhiều trái như bình thường. Nhờ đó, vườn chanh nhà ông thường cho năng suất cao, bán được giá.

Ông Chương kể: “Trước kia tôi thường xuyên đọc báo giấy Nông thôn Ngày nay, thấy báo có nhiều chuyên mục rất thú vị, gần gũi đời sống người dân miền Tây nên tôi đã viết bài gửi cộng tác với báo. Sau này, khi tiếp cận với Báo điện tử Dân Việt, tôi càng thích đọc hơn vì báo có nhiều chuyên mục phong phú, hấp dẫn. Đặc biệt, mục Nhà nông có rất nhiều bài viết sâu sắc, gắn bó với đời sống người dân nông thôn, nhất là những người ở miền Tây chúng tôi.

Là người dân sinh sống ở nông thôn, yêu thích làm nông nghiệp nên tôi cũng chú ý đọc và học hỏi được nhiều kinh nghiệm hay, áp dụng vào vườn chanh. Đồng thời tôi cũng viết báo để chia sẻ các kinh nghiệm đó cho bạn đọc gần xa có thể tham khảo, vận dụng”, ông Chương cho biết.

Tác giả chia sẻ thêm, trước khi gửi bài tham gia dự thi, ông đã nghiên cứu rất kỹ thể lệ của Giải báo chí, nội dung, hình thức thể hiện và ông đã mạnh dạn nghiên cứu, thực hiện các đề tài lớn hơn, dài kỳ hơn, thay vì chỉ viết những bài báo lẻ tẻ như trước.

“Giải báo chí toàn quốc về nông nghiệp, nông dân, nông thôn trên Báo NTNN/Dân Việt thực sự là sân chơi thú vị, giúp những cây bút nghiệp dư như chúng tôi có cơ hội thử sức mình, thể hiện niềm đam mê viết báo, nhất là qua mỗi bài báo, tôi có thể chia sẻ kinh nghiệm, cách sống và kỹ thuật canh tác chanh không hạt cho bà con gần xa. Mỗi khi nhận nhuận bút, tuy không nhiều, song chúng tôi thấy đó là niềm động viên lớn giúp chúng tôi tự tin viết bài cộng tác…”, ông Chương hồ hởi.

Giải báo chí toàn quốc về nông nghiệp, nông dân, nông thôn Việt Nam lần thứ III- năm 2025 do Trung ương Hội Nông dân Việt Nam chủ trì, phối hợp với Hội Nhà báo Việt Nam chỉ đạo; giao Báo Nông thôn Ngày nay phối hợp với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) tổ chức thực hiện.

Cơ cấu Giải gồm có: 2 giải A, 4 giải B, 6 giải C, 10 giải khuyến khích, 10 giải chuyên đề với tổng giá trị giải thưởng lên đến 410 triệu đồng, trong đó hai giải A có giá trị 50 triệu đồng mỗi giải.

×